اخبار کارگری، زنان، ستم ملی، دانشجویی، ایران و جهان پنجشنبه ۲۹ آذر ۱۴۰۳
کارگری
تداوم اعتراض کارگران بیکار شده تغلیظ مس درآلو برای پنجمین روز متوالی
اعتراضات صنفی حدود ۱۳۰ کارگر بیکار شده پروژه کارخانه تغلیظ مس درآلو روز چهارشنبه ۲۸ آذر ماه وارد پنجمین روز خود شده است. کارگران معترض همانند روزهای گذشته در محوطه بیرونی کارخانه تغلیظ مس درآلو جمع شدند. یکی از کارگران با بیان اینکه کارگران خواهان مشخص شدن وضعیت بازگشت به کار خود هستند، گفت: تا این لحظه از جانب مدیریت کارخانه و مسئولان اداری شهرستان بردسیر و رابر پاسخ مشخصی به خواستههای آنان داده نشده است. او با بیان اینکه ۱۳۰ نفر کارگر بومی منطقه هستند که از مهر ماه پیگیر بازگشت به کارشان از مسئولان شهرستانی و استانی هستند افزود: بعد از گذشت حدود سه ماه هنوز اقدامی در جهت پیگیری وضعیت شغلیشان انجام نشده است.
عدم پرداخت معوقات مزدی کارگران فولاد سیادن ابهر در زنجان
جمعی از کارگران کارخانه فولاد سیادن ابهر روز چهارشنبه ۲۸ آذر ماه با برگزاری تجمعی خواستار مطالبات مزدی پرداخت نشده خود شدند. این کارگران از حدود دو ماه تأخیر در پرداخت حقوق ۲۸۰ کارگر قراردادی این کارخانه خبر دادند و گفتند: کارفرما وعده داده بود در آستانه شب یلدا حداقل یک ماه حقوق معوقه آنان را پرداخت میکند اما تا این لحظه اقدامی صورت نگرفته است. گفته میشود جدا از حقوق که تامین کننده معاش آنها و خانوادههایشان است، مسئولان کارخانه در ارائه لباس، کفش ایمنی و غذای مناسب به کارگران این واحد صنعتی کوتاهی میکنند.
تظاهرات هزاران کارگر فرانسوی علیه بیکارسازی نیروی کار
هزاران کارگر فرانسوی روز چهارشنبه ۲۸ آذر ماه در اعتراض به شرایط کاری دشوار، بیکارسازی اجباری و خصوصیسازی فزاینده برخی شرکتهای فرانسوی در قالب پیمانکاری به خیابانهای پاریس آمدند. روز جمعه نیز چندین اتحادیه بزرگ کارگری فرانسه تظاهرات گستردهای را در آستانه اجرای ساماندهی مازاد نیروی کار در این کشور سازماندهی کردند. سخنگوی کنفدراسیون سراسری کارگران فرانسه به رسانهها میگوید: همچنین آنها به دنبال راهحلهایی هستند که بقای طولانی مدت صنعت و مشاغل کارگران را تضمین کند زیرا اتحادیهها در حال حاضر درگیر روند خصوصیسازی و واگذاری راه آهن هستند. گفتنی است بیش از ۱۲۰ تجمع و اعتصاب مشابه در سراسر شهرهای فرانسه همزمان با این اجتماع شروع شده است. به گفته مقامات دولتی، دهها تظاهرات در شهرهای نانت، رن، لومان و لیون و تولوز و… با حضور هزاران کارگر فرانسوی طی روزهای گذشته برگزار شده است.
زنان
سوریها با برپایی تظاهراتی در دمشق، خواستار دموکراسی و تضمین حقوق زنان شدند
صدها شهروند سوری پنجشنبه، ۲۹ آذر، با برپایی تظاهراتی در مرکز دمشق، خواستار برقراری دموکراسی و تضمین حقوق زنان در این کشور شدند. خبرگزاری فرانسه گزارش داد زنان و مردان حاضر در این تجمع شعارهایی از جمله «ما دموکراسی میخواهیم، نه یک حکومت دینی»، «سوریه آزاد و مدنی» و «ملت سوریه یکی است» سردادند. شماری از تظاهرکنندگان نیز پلاکاردهایی در دست داشتند که بر روی آن نوشته شده بود: «هیچ ملت آزادی بدون زنان آزاد وجود ندارد». گروههای مخالف بشار اسد به رهبری تحریر شام توانستند ۱۸ آذر با فتح دمشق، به پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند. تحریر شام پیشتر یکی از شاخههای القاعده به شمار میرفت و به همین دلیل از سوی تعدادی از کشورهای غربی بهعنوان گروهی تروریستی شناخته میشود. با این حال، مقامهای تحریر شام و در راس آنها احمد الشرع، معروف به محمد جولانی، فرمانده این گروه، در روزهای اخیر کوشیدهاند ضمن تعدیل لحن خود، تضمینهایی را در خصوص رعایت حقوق اقلیتهای قومی و دینی در سوریه ارائه دهند. مجیده مدرس، یک زن ۵۰ ساله که در تظاهرات پنجشنبه در میدان اموی دمشق شرکت کرده بود، در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه گفت: «هم زنان و هم مردان نقش مهمی در ساختن سوریه جدید ایفا میکنند». او افزود: «زنان نقش بزرگی در عرصه سیاسی دارند. ما هر موضعی علیه زنان را تحت نظر خواهیم داشت و آن را نخواهیم پذیرفت. دورانی که در آن ساکت بودیم، به پایان رسیده است». تحریر شام دولتی موقت برای اداره امور در سوریه برگزیده که قرار است تا ۱۱ اسفند به فعالیت خود ادامه دهد. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، هم پنجشنبه، ۲۹ آذر، گفت پس از سقوط اسد «بارقهای از امید» در سوریه به وجود آمده است اما در عین حال چالشهای بزرگی در این مسیر وجود خواهد داشت. او افزود: «خاورمیانه در آتشهای فراوانی میسوزد، اما امروز در سوریه شعلهای از امید روشن است و این شعله نباید خاموش شود».
با حکم هیات تجدید نظر، سکینه ملکی، فعال صنفی معلمان به بازنشستگی اجباری محکوم شد
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران، سکینه ملکی، دبیر آموزش و پرورش و فعال صنفی معلمان در استان گیلان به بازنشستگی اجباری محکوم شد. در این گزارش آمده است، بر اساس حکمی که اخیرا توسط هیات تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری کارمندان استان گیلان صادر و به وی ابلاغ شده است، خانم ملکی به بازنشستگی پیش از موعد با تقلیل دو گروه (طبقه شغلی) محکوم شده است. سکینه ملکی، پیشتر توسط هیات بدوی رسیدگی به تخلفات اداری شهرستان انزلی، به بازنشستگی پیش از موعد با تقلیل دو گروه (طبقه شغلی) محکوم شده بود. در فروردین ماه سال جاری، خانم ملکی در بخش دیگری از پرونده خود توسط شعبه یکم هیات تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری کارمندان این استان به اخراج از وزارت آموزش و پرورش محکوم و در شهریور ماه پس از نقص این حکم توسط شعبه ۲۵ تجدید نظر دیوان عدالت اداری، پرونده وی جهت رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع داده شده بود. خانم ملکی به دلایلی همچون شرکت در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، مشارکت در تحصن معلمان در وهله زمانی مذکور، اظهار نظر در جلسه اولیا و مربیان در خصوص عملکرد مدیر مدرسه در قبال ورود نیروهای امنیتی به محیط آموزشی در جریان اعتراضات سراسری، شعارنویسی، ارسال گزارش به رسانه های خارج از کشور، ارتباط با گروه های مخالف نظام، انتشار محتواهایی در رابطه با اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در فضای مجازی، عضویت در گروه ها و کانال های مجازی مخالف حکومت، کشف حجاب، توهین به بنیانگذار و همچنین رهبر جمهوری اسلامی، به اخراج از وزارت آموزش و پرورش محکوم شده بود. سکینه ملکی، متولد ۱۳۵۳، فرزند محمدعلی، متاهل و دارای مدرک تحصیلی فوق لیسانس است، او سابقه ۲۸ سال خدمت در وزارت آموزش و پرورش را دارد.
ستم ملی
سازمان بینالمللی مهاجرت: بازگشت یا اخراج ۱.۱ میلیون افغان از ایران در یک سال
سازمان بینالمللی مهاجرت، از زیرمجموعههای سازمان ملل، میگوید در سال جاری ۱.۲ میلیون پناهنده افغان فاقد سند اقامت در ایران و پاکستان، از گذرگاههای مرزی این دو کشور به کشور خود بازگشته یا اخراج شدهاند. بر اساس این گزارش، همچنین ۱۰۰ هزار افغان در سال جاری میلادی نیز از طریق پروازهای هوایی به فرودگاه کابل، به وطن خود بازگشتهاند. این گزارش شمار افغانهایی که در سال ۲۰۲۴ از ایران بازگشتهاند را ۱.۱ میلیون نفر عنوان کرده و گفته است ۶۶ درصد از آنها اخراج شدهاند. همچنین در سال جاری ۸۵ هزار نفر نیز عمدتاً به خاطر مشکلات مادی و تشدید سیاستهای مهاجرتی پاکستان، این کشور را ترک کرده و به افغانستان بازگشتهاند. سازمان بینالمللی مهاجرت در ادامه، شمار مهاجران افغان مقیم ایران تا پاییز امسال را ۳ میلیون و ۷۵۰ هزار نفر عنوان کرد و گفت بیش از دو میلیون مهاجر افغان نیز در پاکستان زندگی میکنند. احمدرضا رادان، فرمانده کل انتظامی جمهوری اسلامی، پیشتر اعلام کرده بود تا پایان سال ۱۴۰۳ «نزدیک به دو میلیون نفر» از اتباع غیرمجاز خارجی از ایران اخراج خواهند شد. ایران در بیش از چهار دهه گذشته میزبان میلیونها تن از شهروندان افغانستان در دورههای مختلف بحرانهای سیاسی در این کشور همسایه شرقی خود بوده است. با این حال پس از افزایش حساسیتها دربارهٔ حضور مهاجران افغان در ایران، مجلس شورای اسلامی ۱۳ شهریور امسال طرحی را اعلام وصول کرد که خواهان کاهش ۱۰ درصدی «اتباع بیگانه» در هر سال است. پاکستان نیز از سال گذشته روزانه هزاران افغان را که عمدتاً در جستجوی کار وارد خاک این کشور شده بودند، اخراج کرده است. دولت اسلامآباد اخراج فوری ۱.۷ میلیون تن از اتباع غیرقانونی را در دستور کار خود قرار داد که با انتقاد سازمان ملل متحد روبهرو شده است. سازمان بینالمللی مهاجرت به مصائب، ناامنی، خشکسالی و بحرانهای معیشتی مردم افغانستان که انگیزه اصلی آنها برای مهاجرت بوده، اشاره کرده و میگوید بر اساس ارزیابی بانک جهانی، نزدیک به نیمی از افغانها در فقر زندگی میکنند و زنان بهطور نامتناسبی تحت تأثیر پدیده فقر قرار گرفتهاند. این گزارش میافزاید میلیونها خانواده برای بقا به منابع مالی ارسالی توسط کارگران افغانی مقیم خارج یا کمکهای بشردوستانه بینالمللی متکی هستند.
شماری از دانشآموزان مدرسهای در کوهدشت مورد تنبیه بدنی قرار گرفتند
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از هم میهن، شماری از دانش آموزان مدرسه آزادگان شهرستان کوهدشت مورد تنبیه بدنی قرار گرفتند. یکی از دانشآموزان این مدرسه در شرح این اقدام گفت: «سر کلاس بودیم و شوخی میکردیم که معلم ما را پای تخته کشید و با شلنگ زد. جای ضربات روی بدن مشخص بود، اما وقتی موضوع را به مسئولان مدرسه اطلاع دادیم، گفتند شکایت فایدهای ندارد.» بر اساس این گزارش، این رفتار بهحدی گسترده بوده که برخی از والدین تصمیم به انتقال فرزندان خود به مدارس دیگر گرفتهاند. والدین دانشآموزان از موارد متعدد دیگری نیز شکایت کردهاند؛ از جمله الزام به پرداخت کمکهای مالی اجباری به مدرسه، تهدید به اخراج دانشآموزان و عدم حضور مداوم مدیر مدرسه. یکی از والدین اظهار داشت: «از در مدرسه که وارد میشوید، همیشه یک چوب یا شلنگ در دستان مسئولان میبینید. به پسرم ضربهای زده بودند و گفتند که اشتباه شده و قرار بود کنار دستیاش کتک بخورد!» برخی خانوادهها همچنین از ورود خودروی نیروی انتظامی به مدرسه به دلیل دعواهای دانشآموزی خبر دادهاند. به گفته دانشآموزان، این اقدامات برای ایجاد جو ترس در مدرسه انجام شده و تعدادی از دانشآموزان به مدارس غیردولتی منتقل شدهاند تا از تنبیه و تهدید مداوم در امان باشند. کارشناس روابط عمومی آموزش و پرورش کوهدشت گفت که شکایتهای مربوط به این مدرسه به حراست ارجاع شده و در حال بررسی است. مسلم مهکی مدعی شد: «مدیر مدرسه بازخواست شده و پرونده به هیئت بدوی رسیدگی فرستاده شده است. تنبیه بدنی به کمیته تخلفات ارجاع شده و در صورت اثبات تخلف، با خاطیان برخورد خواهد شد.» بر اساس ماده ۸۱ آییننامه اجرایی مدارس مصوب ۱۴۰۰، هرگونه تنبیه بدنی یا سوءرفتار با دانشآموزان ممنوع است و با متخلفان برخورد میشود. با این حال، شواهد حاکی از ضعف در اجرای این قوانین است. برخی معلمان کوهدشت نیز اذعان کردهاند که به دلیل کمبود امکانات و نبود رویکردهای حمایتی مناسب، گاهی از تنبیه بدنی بهعنوان ابزاری برای کنترل دانشآموزان استفاده میشود. سال گذشته نیز گزارشی از تنبیه بدنی یک دانشآموز در کوهدشت منتشر شد که با واکنش آموزش و پرورش همراه بود. همچنین، طی سال جاری موارد متعددی از تنبیه بدنی در دیگر مناطق کشور گزارش شده است که نشان دهنده نیاز به بازبینی و تقویت نظارت بر مدارس است. این اقدامات نه تنها ناقض حقوق کودکان است، بلکه بر سلامت روانی و جسمی آنها تأثیرات منفی بلندمدت خواهد گذاشت.
مختار آل بوشوکه پس از ضرب و شتم در بازداشتگاه پلیس به زندان شیبان اهواز بازگردانده شد
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر درایران، سیدمختار آل بوشوکه، زندانی سیاسی محکوم به حبس ابد، با جراحات جدی به زندان شیبان اهواز بازگردانده شد. یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این زندانی سیاسی ضمن تایید این خبر به هرانا گفت: “آقای آل بوشوکه در تاریخ ۱۵ آذر ماه توسط مأموران اداره اطلاعات از زندان شیبان به پلیس فتا اهواز منتقل شد. پس از چند روز بیخبری، خانواده متوجه شدند که وی در یکی از بازداشتگاههای وابسته به پلیس فتا در اهواز تحت بازجویی قرار دارد. انتقال مختار پس از بازداشت فردی صورت گرفت که در تلفن همراه او تماسهایی از زندان شیبان ثبت شده بود و وی اظهار کرد که با مختار در ارتباط است.” این منبع افزود: “مختار پس از این ادعا، به بازداشتگاه منتقل و به انفرادی برده شد. مأموران دست و پای او را به اصطلاح (پا مرغی) بسته و مورد ضرب و شتم قرار دادند. مختار نیز در اعتراض به این رفتار دست به اعتصاب غذا زد. ۱۲ روز بعد یعنی در تاریخ ۲۷ آذر ماه، در حالی که آثار کبودی بر بدنش مشهود بود، به زندان شیبان بازگردانده شد. شدت جراحات وارده به حدی بود که مختار قادر به راه رفتن نبود و بیماری فتق او نیز که پیشتر وجود داشت، در اثر این وقایع تشدید شد. اکنون پزشکان اعلام کردهاند که وی نیاز فوری به جراحی دارد، اما تا این لحظه اقدامی برای درمان او صورت نگرفته است.” لازم به ذکر است، این زندانی سیاسی پیشتر نیز از رسیدگی پزشکی مناسب و اعزام به بیمارستان محروم مانده بود. سید مختار آل بوشوکه در اسفند ماه ۸۹ توسط نیروهای امنیتی در شهر خلف آباد یا رامشیر در استان خوزستان بازداشت شد. سپس در سال ۹۱ توسط شعبه ۳ دادگاه انقلاب اهواز به ریاست قاضی سید محمد باقر موسوی بابت اتهامات محاربه، افساد فی الارض، تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی و اقدام علیه امنیت ملی به اعدام محکوم شد. این حکم چندی بعد به حبس ابد تغییر پیدا کرد.
کشته شدن یک شهروند در پی تیراندازی نیروهای انتظامی
یک شهروند با هویت سپهرام جمشیدی در پی تیراندازی بیضابطه نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی ایران در جاده اهواز به ایذه جان خود را از دست داد. بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری ههنگاو، روز دوشنبه ۲۶ آذر ماه ۱۴۰۳ (۱۶ دسامبر ۲۰۲۴)، سپهرام جمشیدی شهروند لُر بختیاری بر اثر تیراندازی مستقیم نیروهای انتظامی به سوی اتومبیل حامل سه متهم در جاده اهواز به ایذه جانباخت. به گفته منابع آگاه، این سه فرد متهم به سرقت بوده و در جاده اهواز به سمت ایذه هدف گلوله این نیروها قرار گرفتهاند.
تداوم بازداشت و بلاتکلیفی مرتضی خاکی در زندان همدان
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مرتضی خاکی همچنان در بازداشت بسر میبرد. یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این شهروند ضمن تایید این خبر به هرانا گفت: “آقای خاکی که با اتهاماتی از جمله توهین به بنیان گذار جمهوری اسلامی، توهین به رهبری و توهین به مقدسات مواجه است، ۲۵ روز است که بازداشت شده و به صورت بلاتکلیف در زندان همدان بسر میبرد. علیرغم صدور قرار وثیقه یک میلیارد تومانی برای وی و تامین آن توسط خانواده آقای خاکی، مسئولین ذیربط تاکنون با بهانه تراشی از پذیرش وثیقه مذکور ممانعت کرده اند.” بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، حساب بانکی و خط تلفن همراه آقای خاکی از مهر ماه امسال تاکنون مسدود مانده است. صفحه اینستاگرام این شهروند نیز از زمان بازداشت او همچنان مسدود است. آقای خاکی، روز دوشنبه ۵ آذر ماه پس از مراجعه به اداره اطلاعات کبودرآهنگ بازداشت و پس از سه روز به زندان همدان منتقل شد. مرتضی خاکی، ۴۸ ساله، متاهل، پدر دو فرزند و ساکن شهرستان فامنین است.
دهها نهاد بینالمللی و صدها فعال خواستار آزادی رضا خندان و نسرین ستوده شدند
بیست و چهار نهاد حقوقی بینالمللی از جمله کانون وکلای نیویورک، با ارسال نامهای به مقامات حقوق بشری سازمان ملل و اتحادیه اروپا، خواستار «تعهد قاطع، قطعی و نافذ» برای پایان دادن به آزار قضایی رضا خندان، فعال حقوق بشر، و همسرش نسرین ستوده، وکیل حقوق بشری، توسط جمهوری اسلامی ایران شدند. در این نامه به کارزار چندین ساله آزار و اذیت حکومت ایران علیه خندان، ستوده و خانوادهشان اشاره شده و از آن به عنوان «پیگرد قضایی شدید» یاد شده است. امضاکنندگان این نامه از جمهوری اسلامی ایران خواستهاند که «فوراً و بدون قید و شرط، احضاریههای صادر شده علیه رضا خندان را لغو، اجرای حکم علیه او را متوقف، تمام اتهامات علیه او و همسرش نسرین ستوده را ساقط و کارزار طولانیمدت آزار و اذیت آنها و خانوادهشان را برای تلاشهایشان در دفاع از حقوق زنان در برابر تبعیض و تحقیر که بر خلاف اصل تمدن مندرج در ماده ۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر است، متوقف کند.» ایران این اعلامیه را در سال ۱۹۴۸ پذیرفته است. در بخش دیگری از این نامه آمده است: «با اذعان به آزادی اندیشه، وجدان، مذهب، بیان، تجمع و تشکل، و نیز حق برخورداری از دادرسی عادلانه، که همگی از بنیانهای زیست متمدنانه هستند، جامعه بینالمللی، از جمله اتحادیه اروپا (با توجه به گفتگوهای جاری خود با ایران) باید تمام اشکال تبعیض، آزار و اذیت و خشونت از سوی جمهوری اسلامی ایران را محکوم کند - از جمله استفاده از خشونتهای وحشیانه، غالباً بیدلیل و مرگبار علیه معترضان مسالمتجو، ضرب و شتمهای وحشیانه، شکنجه و خشونت جنسی، بازداشتهای بیاساس، پیگردهای بدون مبنا، محاکمههای نمایشی و صدور احکام سنگین از جمله شلاق و سالها زندان در شرایطی بدوی و شلوغ - و البته اعدامها.»
بیش از ۷۵۰ فعال مدنی و سیاسی خواستار آزادی رضا خندان شدند
همزمان، بیش از ۷۵۰ فعال مدنی و سیاسی نیز خواستار آزادی «فوری و بیقید و شرط» رضا خندان، فعال مدنی و همسر نسرین ستوده، شدند. این فعالان روز پنجشنبه ۲۹ آذر با «قهرآمیز» و «ظالمانه» خواندن بازداشت آقای خندان نوشتند او از حامیان ثابت قدم «جنبش زنان» و همچنین از طرفداران «آزادی پوشش بانوان» است. خانوادهٔ رضا خندان اعلام کردند که او صبح جمعه ۲۳ آذر در خانهاش در تهران بازداشت شد. نسرین ستوده، حقوقدان و مدافع سرشناس حقوق بشر، به رادیو فردا گفت بازداشت همسرش برای اجرای «حکمی که شش سال پیش در خصوص تولید پیکسلهای [سنجاقیها یا همان طرحهای کوچک دکمهای با سنجاق] با طرح "من به حجاب اجباری اعتراض دارم" محکوم شده بود»، صورت گرفته است. محمود بهزادی راد، وکیل رضا خندان، نیز گفته است این حکم در شرایطی به اجرا گذاشته شده که پیشتر، وزارت اطلاعات به عنوان ضابط پرونده، مخالفت خود با اجرای آن را اعلام کرده بود. ۷۵۰ فعال مدنی و سیاسی در بیانیهٔ خود با بیان اینکه مسئولیت حفظ سلامتی و جان آقای خندان بر عهدهٔ جمهوری اسلامی است، نوشتند جمهوری اسلامی با بازداشت او «برگ دیگری از دفتر ستم، سرکوب و نقض حقوق بشر را رقم زده است». صدیقه وسمقی، شهناز اکملی، مژگان اینانلو، پریسا پوینده، رضا خندان مهابادی و تقی رحمانی از امضاکنندگان این بیانیه هستند. انجمن قلم آمریکا نیز ۲۴ آذر خواستار آزادی رضا خندان شده و بازداشت این فعال مدنی را «تلافیجوییهای حقیرانه و ظالمانه» از سوی جمهوری اسلامی خوانده بود. رضا خندان شهریور ۱۳۹۷ بازداشت شد و چند ماه بعد دادگاه انقلاب او و فرهاد میثمی را به اتهامات «تبلیغ علیه نظام» و «اقدام علیه امنیت ملی» به حبس و سایر مجازاتها محکوم کرد. این دو نفر که سنجاقیهایی در اعتراض به حجاب اجباری تولید و توزیع کرده بودند هر کدام به شش سال زندان، و محرومیت دو ساله از فعالیت در فضای مجازی و خروج از کشور محکوم شدند. فرهاد میثمی نیز روز جمعه تاکید کرد که هر دو آنها، بدون آنکه درخواست کرده باشند، مشمول عفو شدند و این پرونده مختومه شده است.
اعتصاب کارکنان آمازون در هفت مرکز آمریکا
در ادامه اعتراضات کارگری، کارکنان آمازون در هفت مرکز این شرکت در ایالات متحده، در بحبوحه فصل خرید تعطیلات، دست از کار کشیدند. این اعتصاب که از سوی اتحادیه بینالمللی تیمسترز حمایت میشود، به عنوان “بزرگترین” اعتصاب علیه آمازون توصیف شده است. این اتحادیه اعلام کرد کارکنان انبار در شهرهایی مانند نیویورک، آتلانتا و سانفرانسیسکو در این اعتصاب شرکت دارند و هدف آن فشار بر آمازون برای مذاکره در مورد قرارداد با اتحادیه است. تیمسترز که حدود ۱۰ هزار کارگر در ۱۰ مرکز آمازون را نمایندگی میکند، پیشتر ضربالاجل ۱۵ دسامبر را برای آغاز مذاکرات تعیین کرده بود. شان اوبراین، رئیس اتحادیه تیمسترز، گفت: “اگر بسته شما در تعطیلات تأخیر داشته باشد، میتوانید این را به حرص و طمع سیریناپذیر آمازون نسبت دهید.” آمازون اعلام کرده است انتظار نمیرود این اعتصاب تأثیری بر عملیات شرکت در یکی از شلوغترین زمانهای سال داشته باشد. با این حال، این شرکت کارکنان خود را به “تحریف عمدی واقعیت” و “تهدید و ارعاب” متهم کرده است. این اعتراضات در حالی انجام میشود که آمازون همچنان با تلاشهای سازماندهی اتحادیهها مقابله کرده و اعلام کرده است که ترجیح میدهد مستقیماً با کارکنان خود در ارتباط باشد. با این حال، شرکت اخیراً سرمایهگذاری ۲.۱ میلیارد دلاری برای افزایش حقوق کارکنان حمل و نقل و انبارداری در آمریکا را اعلام کرده است. این موضوع همچنان در کانون توجه جامعه کارگری و اقتصادی ایالات متحده قرار دارد.
دانشجویی
گزارشی از آخرین وضعیت احسان فریدی در زندان تبریز
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، احسان فریدی کماکان در بازداشت بسر میبرد. یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این شهروند ضمن تایید این خبر به هرانا گفت: آقای فریدی حدود شش ماه است که به صورت بلاتکلیف در زندان تبریز بسر میبرد. روز چهارشنبه ۲۱ آذر ماه دومین جلسه رسیدگی به اتهامات او در دادگاه انقلاب تبریز به صورت ویدیو کنفرانس برگزار شد. وی در جریان برگزاری دادگاه از بابت اتهامات انتسابی به دفاع از خود پرداخته است. اولین جلسه دادگاه آقای فریدی در تاریخ سیزدهم مرداد ماه سال جاری، در دادگاه انقلاب تبریز به صورت ویدیو کنفرانس برگزار شده بود. در شهریور ماه امسال، جلسه دادگاه رسیدگی به بخش دیگری از پرونده آقای فریدی در دادگاه کیفری دو تبریز برگزار شده بود. این شهروند در تاریخ بیست و نهم خرداد ماه پس از مراجعه به دادسرای تبریز، بازداشت و به زندان این شهر منتقل شد. احسان فریدی، ۲۱ ساله و دانشجوی رشته مهندسی ساخت و تولید در دانشکده فنی تبریز پیشتر در تاریخ هجدهم اسفند ماه سال گذشته بازداشت و به زندان تبریز منتقل شده بود. او در نهایت مورخ بیست و هشتم اسفند ماه همان سال با تودیع وثیقه آزاد شد.
بحران انرژی در ایران، کلاسهای دانشگاهها تا پایان ترم مجازی شد
کلاسهای درس دانشجویان تمامی مقاطع تحصیلی دانشگاههای ایران در پی بحران انرژی تا پایان ترم جاری به صورت غیرحضوری برگزار خواهد شد. مدیر کل دفتر برنامهریزی آموزش عالی کشور در دستورالعملی به دانشگاهها و مؤسسات عالی کشور اعلام کرد در هفتههای آتی تا پایان نیم سال اول تحصیلی ۰۴-۱۴۰۳ به صورت مجازی برگزار شود. در این دستورالعمل به شکل مستقیم به بحران انرژی پیشآمده در ایران اشاره نشده اما یکی از دلایل این اقدام «تعطیلیهای ایجاد شده» عنوان شده است. ترم جاری دانشگاههای ایران تا ۲۰ دی ماه ادامه دارد و در دستورالعمل منتشر شده اعلام شده امتحانات دانشگاهها به صورت حضوری برگزار خواهد شد. دانشگاههای بسیاری از شهرهای ایران همزمان با مدارس و ادارات در شمار زیادی از استانها در هفتهٔ جاری و در شش روز پیاپی تعطیل بود. این در حالی است که نهادهای مسئول در برخی روزها، سرمای هوا و در روزهای دیگر آلودگی هوا را علت تعطیلی ادارات، مدارس و دانشگاهها اعلام کردند. آخرین باری که دانشگاههای ایران کلاسهای درس خود را به صورت مجازی برگزار کردند به دوران شیوع کرونا باز میگردد که منجر به تعطیلی دو سالهٔ آموزش حضوری شد. سخنگوی شرکت ملی گاز ایران سه شنبه ۲۷ آذر از ثبت رکوردی تازه در مصرف گاز در کشور خبر داد و گفت از مجموع ۸۵۸ میلیون مترمکعب گاز شیرین که به خط سراسری تزریق شد، ۶۷۱ میلیون مترمکعب در بخش خانگی، تجاری و صنایع جزء مصرف شد که رکوردی تازه در سال جاری به شمار میرود. کمبود گاز و برق در هفتههای اخیر مشکلات گستردهای برای شهروندان در ایران به وجود آورده است. شمار زیادی از بزرگراهها و خیابانها در شهرهای ایران با خاموشی همراه شدهاند و به گفته هادی عبادی، سرپرست پلیس راه مازندران، قطع برق ۲۴ ساعته در جاده هراز «خدمات را با مشکل مواجه کرده است». طی یک هفتهٔ گذشته برق شهرکهای صنعتی در تهران و برخی شهرهای دیگر قطع بود و انتقادهای گستردهای به دنبال داشت؛ با این حال به گفته حشمتالله عسکری، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار تهران، برق شهرکهای صنعتی این استان از روز چهارشنبه ۲۸ آذر به طور محدود وصل میشود. در همین حال سرپرست معاونت راهبردی تولید شرکت برق حرارتی از خروج ٨۵٠٠ مگاوات ظرفیت نیروگاهی از مدار به دلیل نبود سوخت خبر داد. با وجود اینکه مشکل تأمین گاز در فصل سرما در سالهای قبل هم سابقه داشته اما اظهارات مقامهای دولتی نشان میدهد دستگاههای اجرایی میزان مصرف گاز امسال را به درستی پیشبینی نکرده بودند.
ایران و جهان
توقف فعالیت بزرگترین پالایشگاه سوریه بعد از قطع ارسال نفت ایران
در پی قطع ارسال نفت خام از سوی جمهوری اسلامی از زمان سقوط بشار اسد، بزرگترین پالایشگاه نفتی سوریه فعالیت خود را متوقف کرد. ابراهیم مسلّم، مدیرعامل پالایشگاه بانیاس سوریه روز پنجشنبه ۲۹ آذر ماه به فایننشال تایمز گفت که آخرین پالایش نفت این مجتمع در روز جمعه انجام شد و دیگر نفت خامی برای پالایش باقی نمانده است. ظرفیت این مجتمع، پالایش روزانه ۹۰ تا ۱۰۰ هزار بشکه نفت خام است. آمارهای شرکت اطلاعات کالا، کپلر، که در اختیار رادیو فردا قرار گرفته، نشان میدهد ایران تنها در پنج سال گذشته ۱۲۸ میلیون بشکه نفت تحویل سوریه داده است. جزئیات سالانه تحویل نفت ایران و قیمتهای جهانی نفت در همان سال نشان میدهد ارزش این میزان از نفت، حدود ۱۰.۵ میلیارد دلار بوده است. حجم نفت تحویلی ایران به سوریه در دهه گذشته حتی بیشتر از پنج سال گذشته بوده است. تحویل آخرین محموله نفتی ایران به سوریه در ماه نوامبر انجام شد و در ماه جاری میلادی هیچ نفتی از طرف ایران تحویل سوریه نشده است. در مجموع از ژانویه تا آخر نوامبر امسال، ایران روزانه ۵۶ هزار بشکه نفت خام تحویل رژیم بشار اسد داده است. پیشتر تانکر ترکرز گزارش داده بود که آخرین محموله نفتی ایران با حجم ۷۵۰ هزار بشکه، درست در صبح روز سقوط بشار اسد، نرسیده به تنگه سوئز به سمت آبهای ایران بازگشت. ابراهیم مسلم به فایننشال تایمز گفته است فعلاً فعالیت پالایشگاه بانیاس متوقف شده و عملیات تعمیر و نگهداری در این مجتمع در جریان است. مقامات دولت موقت به رهبری محمد بشیر به او گفتهاند که انتظار دارند به زودی تحریمها علیه سوریه برچیده شود و این کشور بتواند قطعات لازم برای نوسازی پالایشگاه را خریداری کرده و نفت خام «غیر ایرانی» وارد کند. اخیراً آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا نیز گفت باید موضوع تأمین سوخت در سوریه را در اولویت برنامه گذاشت و ترکیه نیز به تازگی تحویل برق به حلب را آغاز کرد تا این منطقه با قطعی برق مواجه نشود. آمریکا به همراه اتحادیه اروپا و سازمان ملل سالها پیش گروه تحریر الشام را که اخیراً دولت بشار اسد را سرنگون کرده و دولت موقت تشکیل داده، در فهرست گروههای تروریستی قرار داده بودند، اما با رفتار متفاوت این گروه و قول آنها به تشکیل دولتی فراگیر، هر روز مقامات بیشتری از غرب و سازمان ملل با رهبران تحریر الشام دیدار میکنند و برخی مقامات غربی نیز از لزوم بازبینی و خروج این آنها از فهرست گروههای تروریستی خبر دادهاند. ابراهیم مسلم گفته است که فعلاً مقدار «مناسبی» ذخایر سوخت در کشور وجود دارد، اما بایستی هر چه زودتر واردات نفت خام از سر گرفته شود.
ترکیه در واکنش به اظهارات خامنهای: حضورتان در سوریه مانع از نسلکشی در غزه نشد
وزیر خارجه ترکیه در واکنش به اظهارات اخیر علی خامنهای دربارهٔ «نقشه مشترک» آمریکا، اسرائیل و «یک کشور همسایه» برای ساقط کردن رژیم بشار اسد که همپیمان جمهوری اسلامی بهشمار میآمد، خطاب به جمهوری اسلامی گفت که حضور شما در سوریه مانع از «نسلکشی» غزه نشد. هاکان فیدان روز پنجشنبه ۲۹ آذر در مصاحبه با شبکه الجزیره و در پاسخ به پرسش خبرنگار در ارتباط با اظهارات اخیر علی خامنهای گفت: «با تمام احترامی که به دوستان ایرانی دارم، اما باید بگویم ما این بحث را شاید هزار بار با آنها انجام دادهایم. به هر حال، حضور آنها در سوریه نتوانست از وقوع یک نسلکشی بزرگ در غزه جلوگیری کند». مقامات ترکیه از عملیات اسرائیل در نوار غزه که در واکنش به حمله هفتم اکتبر گروه افراطی حماس به خاک اسرائیل انجام شد با عنوان «نسلکشی» نام میبرند. وزیر خارجه ترکیه پیشتر نیز با اشاره به «محور مقاومت» خواندن دولت بشار اسد توسط جمهوری اسلامی در عین بیعملی رژیم اسد در مقابل حمله اسرائیل به غزه، آن را «شوخی» عنوان کرده بود. هاکان فیدان به شبکه الجزیره گفت ترکیه با روسیه و ایران «صریح و صادقانه» رایزنی کرده است: «هر دو این کشورها که مدتهاست در سوریه حضور دارند، از ابتدا میدانستند که وضعیت رژیم اسد رو به وخامت است و از مشکلات رژیم بهخوبی آگاه بودند؛ بنابراین، در مقطعی به این نتیجه رسیدند که پیامهای ما درست بود». علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی ۲۱ آذر ماه سقوط سریع رژیم بشار اسد در سوریه را «نقشهٔ مشترک» آمریکا و اسرائیل نامید و بدون اشاره به نام کشور خاصی، گفت که یک کشور همسایه سوریه هم در این اتفاق «نقش آشکاری» ایفا کرده است. به نظر میرسد اشارهٔ رهبر جمهوری اسلامی به ترکیه است که شماری از کارشناسان منطقه نیز با اذعان به این مسئله گفتهاند که با فروپاشی حکومت بشار اسد، تحولات منطقه به نفع ترکیه چرخید. ترکیه یکی از مهمترین پشتیبانان شورشیان مسلح سوریه به حساب میآید و با کاهش نفوذ ایران و روسیه در صحنهٔ سیاسی سوریه، ترکیه به مهمترین بازیگر این میدان تبدیل شده است.
انتقاد از سخنان ترامپ
فیدان در بخش دیگری از مصاحبه خود به اظهارات اخیر دونالد ترامپ رئیس جمهور منتخب آمریکا اشاره کرد که در واکنش به سقوط بشار اسد گفته بود: «ترکیه بصورت غیردوستانه و بدون تلفات، سوریه را در دست گرفت». هاکان فیدان گفت: «تسلط، آخرین چیزی است که خواهان آن هستیم. من معتقدم که همه ما از وقایع منطقه درسهای بزرگی گرفتهایم. فرهنگ سلطهگری منطقه را به نابودی کشانده است». او گفت ترکیه نمیخواهد به عنوان قدرت حاکم بر سوریه شناخته شود، بلکه باید همه در کنار مردم سوریه قرار بگیرند: «بنابر این، مسئله بر سر سلطه ترکیه، سلطه ایران یا سلطه عربی نیست، بلکه همکاری باید اساسی باشد و سلطه باید از آنِ مردم سوریه باشد». وزیر خارجه ترکیه در ادامه تصریح کرد ما برخلاف اظهارات دونالد ترامپ، وقایع سوریه را «تسلط ترکیه بر این کشور» نمیدانیم و تشریح حوادث سوریه با این عبارات «یک اشتباه جدی» خواهد بود. او همچنین به نیروهای نظامی کرد در سوریه اشاره کرد و گفت: «آنها در تلاش هستند خود را به غرب بهعنوان گروهی که با داعش مبارزه میکند، معرفی کنند، اما این توصیف بازتاب دهنده هویت واقعی آنها نیست.» هاکان فیدان ضمن درخواست از آمریکا برای توقف حمایت از همپیمانان نظامی خود در مناطق کردنشین سوریه گفت: «این گروهها از دیدگاه منافع ملی ما تهدید هستند و موظفیم از منافع ملی خود محافظت کنیم.»
به دلیل سرما و کمبود گاز و برق، ادارهها در ایران تا پایان بهمن ماه از ساعت ۸ تا ۱۴ کار خواهند کرد
مصوبه هیئت دولت برای تغییر ساعت کاری ادارههای دولتی روز پنجشنبه ۲۹ آذر ابلاغ شد. هیئت دولت این تصمیم را با توجه به کمبود انرژی و سرما در کشور روز یکشنبه ۲۵ آذر گرفت. همچنین مقرر شد ادامه فعالیت روزانه ادارهها در بخشهایی که امکان دورکاری برای آنها فراهم است، به این شکل انجام شود. این روزها مردم شهرهای مختلف ایران با سرما و قطع مکرر برق و گاز مواجهاند و رسانهها و مسئولان حکومتی برای کاهش بار روانی کمبودها، به «سرما» میگویند «برودت هوا» و به کمبود شدید انرژی هم میگویند «ناترازی انرژی» تا به این طریق بار مسئولیت خود را کم کرده و مصرف بیش از حد را عامل این وضعیت جلوه دهند.
ترکیه تلویزیون فارسی «تی آر تی» را راه اندازی کرد
در حالی که مسوولان ایرانی بر انحصار داخلی رادیو تلویزیون اصرار دارند شبکه های تلویزیونی خارجی فارسی زبان یکی پس از دیگری افتتاح می شوند. بعد از شبکه های فارسی زبان بی بی سی و صدای امریکا، تی آر تی فارسی، سومین شبکه تلویزیونی فارسی زبان است که از سوی دولت ها و کشورهای دیگر راه اندازی می شود. دیگر شبکه های تلویزیونی فارسی زبان موجود در خارج از کشور، یا متعلق به بخش خصوصی اند یا به صورت علنی و رسمی متعلق به دولت ها و کشورهای دیگر نیستند. عصر ایران نوشت: تی آر تی برخلاف این دو شبکه، در کشور همسایه است و در نتیجه، هم دسترسی بیشتری به ایران دارد و هم ارتباطات میان دو کشور و دو جامعه ایران و ترکیه، قابل مقایسه با دو مورد قبلی نیست. شناخت از جامعه ایران در میان سازمان رادیو تلویزیون ترکیه نیز به مراتب بیش از انگلیس و امریکاست. ضمن اینکه برخلاف صدای امریکا و بی بی سی، تی آر تی در ایران دفتر و خبرنگار دارد. البته تی آر تی ترکیه دفتر دارد و نه تی آر تی فارسی. هنوز مشخص نیست آیا ایران به تی آر تی فارسی هم مجوز فعالیت در ایران می دهد یا خیر. نکته اینکه صداوسیمای ایران هم از سال ها قبل، شبکه تلویزیونی به زبان آذری / ترکی برای مردم جمهوری آذربایجان و ترکیه راه اندازی کرده بود. در این گزارش آمده است: فعالیت شبکه تلویزیونی تی آر تی فارسی دو حالت خواهد داشت. حرفه ای یا غیرحرفه ای. در هر دو صورت، راه اندازی تی آر تی فارسی، در فضای رسانه ای و کلی ایران، زلزله ای به وجود خواهد آورد. زلزله ای به مراتب بزرگ تر از زلزله ای که راه اندازی تلویزیون بی بی سی فارسی در سال ۱۳۸۷ ایجاد کرد. عصر ایران نوشته است: در حالیکه کشور همسایه ایران یعنی ترکیه، شبکه تلویزیونی به زبان فارسی راه اندازی می کند و دهها شبکه تلویزیونی فارسی زبان در خارج از کشور فعالیت می کنند اما در ایران همچنان با انحصار در این حوزه روبه رو هستیم. راه اندازی شبکه های رادیو تلویزیونی توسط بخش خصوصی ایران ممنوع است و صدا و سیما همچنان در این بخش، انحصار را در دست دارد. گرچه اندک اندک و گام به گام، اینترنت و محصولات اینترنتی از پادکست و پیام رسان ها تا شبکه اجتماعی و شبکه نمایش خانگی، این انحصار صدا و سیما را کنار می زنند و آن را بی معنی می کنند اما همچنان رادیو تلویزیون خصوصی نداریم و از لذت و فواید آن هم بی بهره ایم. اینکه در منطقه، همه کشورها، شبکه های خصوصی رادیو تلویزیونی دارند جز ایران، نشانه ای از فقر و عقب ماندگی وضعیت رسانه ای ایران است. صدا و سیما تاکنون نتوانسته به نیازهای اطلاع رسانی و سرگرمی مردم ایران پاسخ درخور و مناسب داشته باشد. زین پس هم نخواهد داشت داشت. اما کارکرد نامناسبت صدا و سیما از یک سو و از سوی دیگر نبود شبکه های رادیو تلویزیونی خصوصی، جای خالی را برای بازیگری رسانه های فارسی زبان خارج از کشور باز می کند. اشاره به این نکته مهم است: در هیچ کشوری، هیچ رادیو تلویزیون دولتی نمی تواند همه خواسته های مردم را تامین و رضایت آنها را کسب کند. این اصل بدیهی است که اگر کشوری رسانه های متنوع، بی طرف و مستقل داشته باشد که بتوانند آزادانه به فعالیت حرفه ای خود بپردازند چشم مردم دیگر به سمت رسانه های خارج از کشور نخواهد رفت چرا که از سوی رسانه های داخلی تامین می شوند. ژاپن، کره جنوبی، انگلیس و امریکا مواردی از این مثال هستند که راه اندازی رسانه از جمله رادیو تلویزیون خارجی برای مردم این کشورها بی فایده است چون به لحاظ رسانه های داخلی تامین اند. مثال آن هم اقدام شبکه الجزیره برای راه اندازی شبکه “الجزیره امریکا” با مخاطب هدف “مردم آمریکا” است که بعد از مدتی، تعطیل شد چون مخاطب و تاثیرگذاری لازم را نتوانست در جامعه امریکا کسب کند.
پوتین: روسیه چهار هزار نیروی ایران را از سوریه خارج کرد
رئیس جمهور روسیه در نخستین موضعگیری علنی خود در مورد سقوط حکومت بشار اسد در سوریه، گفت که این کشور «چهار هزار نیروی جنگی» جمهوری اسلامی ایران را از سوریه خارج کرد و سقوط اسد به معنی «شکست روسیه نیست». ولادیمیر پوتین روز پنجشنبه ۲۹ آذر در نشستی خبری که هر سال در آخرین روزهای سال میلادی برگزار میکند، تلاش برخی برای «مقصر دانستن» روسیه در اتفاقات سوریه را نیز «نادرست» خواند. به گفتهٔ او، کشورش «به درخواست تهران» چهار هزار نیروی نظامی ایرانی را از سوریه خارج کرد. پوتین افزود که ایرانیها قبلا از ما میخواستند در «انتقال واحدهایشان به سوریه به آنها کمک کنیم و این بار خواستند آنها را خارج کنیم». این نخستینبار است که چنین رقمی در مورد حضور نیروهای نظامی ایرانی در سوریه تا آخرین روزهای حکومت اسد منتشر میشود. جمهوری اسلامی ایران در طول ۱۳ سال جنگ داخلی سوریه تنها مدعی حضور شمار اندکی «مستشاران نظامی» خود «بر اساس توافق نظامی با سوریه» شده بود و در روزهای پایانی حکومت اسد نیز گفته بود شماری «زائر سرگردان» را از سوریه خارج کرد. روسیه از سال ۲۰۱۵، در چهارمین سال جنگ داخلی سوریه، برای کمک عملی به بقای حکومت بشار اسد در سوریه وارد درگیریهای این کشور شد و در آخرین روزهایی نیز که شورشیهای سوری از ادلب به سوی دمشق حرکت کردند، به بمباران مخالفان دولت اسد ادامه داد. پوتین در نشست خبری خود گفت کشورش وارد سوریه شد تا مانند افغانستان به «یک منطقه تروریستی» تبدیل نشود و «در مجموع، به هدف خود دست یافته است». کرملین چند روز پس از فرار بشار اسد به روسیه اعلام کرده بود که ولادیمیر پوتین به او و خانوادهاش موقعیت پناهندگی داده است. پوتین در کنفرانس مطبوعاتی گفت هنوز بشار اسد را ملاقات نکرده ولی قصد دارد «به زودی» با او دیدار کند و از اسد در مورد سرنوشت خبرنگار آمریکایی ناپدید شده در سوریه سؤال کند، چرا که اسد «بهطور یقین» در این باره اطلاعات دارد. اشاره پوتین به آستین تایس بود که ۱۲ سال پیش در سوریه ناپدید شد و آمریکا بعد از فروپاشی حکومت بشار اسد، تلاش برای یافتن این شهروند خود را از سرگرفته است. اسد در بیانیهای که ۸ روز پس از خروج از کشورش منتشر کرد، مدعی شد که قصد فرار و «خیانت» به میهن خود را نداشت و از دمشق به پایگاه نظامی روسها در حمیمیم در غرب کشور رفته بود و در راه دید که نیروهای ارتش سوریه تمامی مواضع خود را رها کرده و هنگامی که پایگاه روسی «مورد حمله پهپادی» قرار گرفت، از مسکو دستور آمد که پایگاه تخلیه شد و روسها «او را هم خارج کردند». ولادیمیر پوتین در نشست خبری گفت کشورش مایل است دو پایگاه هوایی و دریایی روسیه در سوریه کماکان فعال باشد و «مشتاق است» (شورشیان به قدرت رسیده) امنیت این دو پایگاه را «تضمین کنند» اما هنوز باید ارزیابی کند که در وضعیت جدید تا چه حد به این پایگاهها نیاز دارد. احمد الشرع، ملقب به ابومحمد الجولانی، فرمانده «هیئت تحریر شام»، گروه عمدهای که نیروهایش با پیشروی در طول ۱۱ روز موجب سقوط حکومت ۵۴ ساله حافظ و بشار اسد شدند، برای حفظ رابطه با روسیه، با وجود حمایت فعالانه مسکو از بشار اسد، چراغ سبز نشان داده است. پایگاه دریایی طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم تنها پایگاههای نظامی روسیه در خارج از حوزهٔ سرزمینهایی هستند که روزگاری شوروی نامیده میشد و لذا، برای فعالیتهای نظامی روسیه در آفریقا و خاورمیانه نقش کلیدی دارند. ولادیمیر پوتین گفت برای حفظ این دو پایگاه، روسیه با «همه کسانی که اوضاع را در کنترل دارند، و با همه کشورهای منطقه رابطه برقرار کرده و اکثر آنها گفتهاند که علاقمند به ادامه استقرار پایگاههای نظامی ما در آنجا هستند».
پوتین ادعاهای خود دربارهٔ اوکراین را تکرار کرد
ولادیمیر پوتین که کشورش در دو سال و ۱۰ ماه اخیر به اوکراین حمله کرده و بخشهای وسیعی از ۴ استان اوکراین را به خاک خود منضم کرده، در نشست خبری مسکو مدعی شد که روسیه «قدرت و ابزار کافی برای احیای تمام سرزمینهای تاریخی خود را دارد». او اظهار داشت که الحاق این مناطق به روسیه «با سرعت خوب در حال پیشرفت است و این سرزمینها به خودکفایی رسیدهاند». به گفته پوتین، کشورش «قطعاً» نیروهای اوکراین را نیز از منطقه کورسک در روسیه «بیرون خواهد کرد». سخنان رئیس جمهور روسیه در حالی است که ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، از روز چهارشنبه ۲۸ آذر برای گفتگو با دبیرکل ناتو و دیدار با مقامات بلندپایه اروپایی به بروکسل، مقر ناتو و اتحادیه اروپا رفته است. اما اظهارات رئیسجمهور روسیه در نشست خبریاش در مسکو در این راستا بود که نشان دهد شتابی برای خاتمه جنگ در اوکراین ندارد. او گفت «ما هر روز در حال تسلط بر قلمرو بیشتر هستیم و به جلو حرکت میکنیم». او بر استفاده از نوع جدید موشک روسی اورشنیک نیز که حامل کلاهک غیرهستهای اما سریعتر با بردی طولانیتر است، تأکید کرد و در یک لفاظی تحریکآمیز به طعنه گفت اگر کارشناسان غربی مدعی توان سرنگون کردن آن هستند، هدفی را برای انهدام تعیین کنند؛ «مثلا در کییف» و همه توان دفاع هوایی و موشکی خود را به آنجا برده و «ما هم آمادهٔ آزمایش موشکمان در آنجا هستیم». اظهارات آقای پوتین در مورد توان موشک «صد درصد تازه» روسیه در حالی مطرح شده که اسرائیل ۴ سامانه دفاع هوایی روسی اس ۳۰۰ مستقر در ایران را در عملیات اخیر نظامی اخیر منهدم کرده و مقامات امنیتی اسرائیل به رسانههای کشورشان گفتند این امر یک «افتضاح» نیز برای روسیه بود و کشوری در دنیا دیگر مشتاق خرید این سامانههای روسی نخواهد بود.
اعلام آمادگی پوتین برای دیدار با ترامپ
ولادیمیر پوتین در کنفرانس خبری خود برای دیدار با دونالد ترامپ هم ابراز آمادگی کرد اما گفت ۴ سال است با او صحبتی نکرده و از برنامه تازهای برای دیدار در آینده نزدیک هم خبری ندارد ولی در صورت دیدار «پیشنهادهایی» دارد. رئیس جمهور منتخب، این هفته تأکید کرد که از دیدن تصاویر کشتههای بسیار در جنگ روسیه و اوکراین تکان خورده و این جنگ باید تمام شود. رئیس جمهور روسیه در نشست خبری مسکو به گرانی کالاها و خدمات در کشورش در نتیجه جنگ اشاره کرد و وجود مشکلاتی ناشی از تورم را تأیید کرد اما گفت افزایش قیمتها پیامد تحریمها است هرچند که «مسئولان روسیه» نیز کوتاهیهایی کردهاند. او با این حال مدعی شد که اقتصاد روسیه در دو سال اخیر ۸ درصد رشد کرده است. هزینههای نظامی روسیه به دلیل جنگ در اوکراین در سال جاری میلادی به بالاترین میزان خود پس از دوران شوروی رسید و مسکو درنظر دارد که این هزینهها را در سال میلادی پیش رو به ۱۳۰ میلیارد دلار افزایش دهد که معادل بیش از ۶ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور است.
مقامات سپاه اظهارات پوتین در مورد انتقال نیروهای ایران از سوریه را تکذیب کردند
دو مقام سپاه پاسداران در واکنش به اظهارات رئیسجمهور روسیه مبنی بر خارج کردن «چهار هزار نیروی جنگی» جمهوری اسلامی از سوریه توسط روسیه، میگویند این افراد نیروهای نظامی ایران نبودند. محمداسماعیل کوثری، فرمانده سپاه و عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، روز پنجشنبه ۲۹ آذر با اظهار اینکه «جمهوری اسلامی اجازه نمیدهد نیروهایش را روسیه جابهجا کند»، گفت روسیه تعدادی از اتباع لبنان، افغانستان و کشورهای دیگر را که به صورت مستشاری در سوریه فعالیت میکردند، به تهران منتقل کرد. ولادیمیر پوتین روز پنجشنبه ۲۹ آذر در نخستین موضعگیری علنی خود در مورد سقوط حکومت بشار اسد در سوریه، گفت که روسیه «چهار هزار نیروی جنگی» جمهوری اسلامی ایران را از سوریه خارج کرد. رئیس جمهور روسیه در نشستی خبری که هر سال در آخرین روزهای سال میلادی برگزار میکند، گفت کشورش «به درخواست تهران» چهار هزار نیروی نظامی ایرانی را از سوریه خارج کرده است. با این وجود، محمداسماعیل کوثری در این زمینه گفت «ما به هیچوجه چهار هزار نیرو در سوریه نداشتیم.» کوثری در حالی این افراد را شهروندان کشورهای دیگر خواند که همزمان معاون قرارگاه خاتمالانبیا در این زمینه گفت روسها تعداد زیادی ایرانی را که از قدیم در سوریه زندگی میکردند به ایران منتقل کرد. محمدجعفر اسدی روز پنجشنبه با اظهار بیاطلاعی از تعداد آنها در عین حال گفت بیشتر افرادی که از سوریه به ایران منتقل شدند، شیعیان افغانستانی هستند. اسدی همچنین گفت: «ما حتی به معلمانمان که بطور رسمی در سوریه بودند، گفتیم از طریق لبنان به ایران بیایند.» حکومت ایران طی بیش از یک دههٔ اخیر با اعزام گستردهٔ نیروهای نظامی خود و نیز افغانها و پاکستانیهای مقیم ایران در قالب دو لشکر «فاطمیون» و «زینبیون»، در ازای دریافت کمک مالی و کارت اقامت در ایران، به نفع بشار اسد در جنگ داخلی سوریه نقش قابلتوجهی بازی کرد. در ادبیات جمهوری اسلامی از این نظامیان با عنوان «مدافعان حرم» نام برده میشد. حکومت ایران با این حال هرگز مداخلهٔ نظامی مستقیم در سوریه را تأیید نکرده و همواره از این افراد به عنوان «مستشار» نام برده است. اهمیت سوریه برای ایران و حمایت جمهوری اسلامی از حزبالله لبنان به اندازهای بود که در این سالها اسرائیل نیز در راستای برخورد با تهران و نفود منطقهای آن، شماری از فرماندهان سپاه پاسداران را در سوریه هدف قرار داد که از مهمترین آنها میتوان به حسین همدانی و محمدرضا زاهدی، از فرماندهان سپاه پاسداران، اشاره کرد.
آمریکا تحریمهایی علیه اهداف مرتبط با ایران و حوثیها اعمال کرد
ایالات متحده روز پنجشنبه ۲۹ آذر تحریمهایی را علیه نهادهای مرتبط با ایران و حوثیها اعمال کرد. این اقدام بر اساس اطلاعات منتشرشده در وبسایت وزارت خزانهداری ایالات متحده انجام شد که فهرستی از افراد، شرکتها و کشتیهای هدف قرار گرفته را ارائه کرده است. این تحریمها سه کشتی که در تجارت نفت خام و فرآوردههای پتروشیمی ایران دخیل هستند، هدف قرار داده است، تجارتی که بنابر تأکید وزارت خزانهداری آمریکا، میلیاردها دلار برای حکومت ایران درآمدزایی میکند و به برنامه هستهای، توسعه موشکهای بالستیک و تأمین مالی نیروهای نیابتی از جمله حزبالله، گروه افراطی حماس و حوثیها کمک میکند. بردلی اسمیت، معاون موقت وزیر خزانهداری در امور اطلاعات مالی و مبارزه با تروریسم، در بیانیهای گفت: «ایالات متحده متعهد به هدف قرار دادن منابع اصلی درآمدی ایران است که فعالیتهای بیثبات کننده آن را تأمین مالی میکند.» وی افزود که ایران برای این فعالیتها به یک «شبکه مخفی از کشتیها، شرکتها و تسهیل کنندگان» متکی است. جمهوری اسلامی میگوید که برنامه هستهای آن صرفاً اهداف صلحآمیز دارد. کشتیهای هدف قرار گرفته شامل نفتکش نفت خام با پرچم جیبوتی به نام MS ENOLA که متعلق به شرکت Journey Investment است، همچنین نفتکش MS ANGIA با پرچم سن مارینو و نفتکش MS MELENIA با پرچم پاناما هستند. وزارت خزانهداری اعلام کرد که دو کشتی اخیر توسط شرکت Rose Shipping Limited که در لیبریا و یونان ثبت شده است، مدیریت و بهرهبرداری میشوند. تحریمها کلیه اموال و منافع متعلق به اشخاص و نهادهای تعیین شده در ایالات متحده را مسدود میکند و اشخاص و نهادهای آمریکایی که با آنها معامله کنند ممکن است در معرض تحریمها یا اقدامات اجرایی از جمله جریمههای مالی قرار گیرند.
