اخبار کارگری، زنان، ستم ملی، دانشجویی، ایران و جهان دوشنبه ۲۶ آذر ۱۴۰۳
کارگری
ممانعت از بستری شدن فواد فتحی فعال کارگری
فواد فتحی، فعال کارگری زندانی، پس از احساس درد و فشار شدید در ناحیه ریه، به دستور مسئولین زندان اوین به بیمارستان طالقانی تهران منتقل شد. از قرار معلوم پس از انجام معاینات و آزمایشات اولیه، پزشک معالج وی تشخیص داده بود که به دلیل عفونت شدید در ناحیه ریه، این زندانی باید فوراً بستری شود. اما مسئولین زندان اوین، بدون توجه به نظر پزشک معالج و وضعیت بد جسمانی وی، تصمیم به بازگرداندن او به زندان گرفتند. طبق آخرین خبرها، وضعیت جسمانی این فعال کارگری همچنان بسیار وخیم است و مسئولین زندان کماکان از انتقال وی به بیمارستان و بستری کردن او ممانعت میکنند.
معوقات بیمهای کارگران راه آهن در کرج
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از ایلنا، کارگران نگهداری خط و ابنیه فنی راه آهن ماشین آلات کرج دو ماه معوقات بیمهای دارند. به گفته کارگران این واحد صنفی: در حال حاضر کارفرمای مجموعه بزرگ خدمات ریلی، دو ماه حق بیمه علیرغم کسر از حقوق کارگران به تامین اجتماعی بدهکار است. از قرار معلوم این بدهی مربوط به دو ماه گذشته است و کارگران باسابقه با استمرار و انباشته شدن بدهی، از حدود ۲۰ روز پیش امکان دریافت خدمات درمانی رایگان را ندارند. به گفته آنها، اضافه کاری و حق ماموریتهای کارگران نیز قطع شده است و برای دریافت خدمت درمانی در بیمارستانهای تامین اجتماعی نیز با مشکل روبرو شدهاند. این امر مشکلات معیشتی و درمانی زیادی را برای این کارگران بوجود آورده است.
۵۰۰ کارگر ساختمانی در پاکدشت بیمه ندارند
به گزارش ایلنا، رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی پاکدشت از در انتظار بودن ۵۰۰ کارگر ساختمانی برای بیمه شدن در این شهر خبر داد. حمیدرضا انوری در این خصوص گفت: حدود ۵۰۰ کارگر ساختمانی در پاکدشت منتظر بیمه کارگران ساختمانی هستند. با اختصاص ندادن سهمیه به این کارگران، بیمه آنها به دلایل مختلفی قطع شده است و با عدم حمایت از این قشر کم درآمد، از حق قانونیشان محروم شده اند. وی با اشاره به درآمد پایین این کارگران اظهار داشت: بنابر بخشنامهای که هست اگر کارگری شش ماه حق بیمهاش را نپردازد، بیمه فوری قطع میشود. یا مثلا یکی از داربست سقوط کرده، یکی چند روز سر کار نبوده و بازرس رفته دیده سر کار نیست و پس از مراجعه متوجه میشود که بیمه اش قطع شده است. رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی پاکدشت افزود: پیگیریهای متعدد از طریق نوشتن نامه به نماینده شهرمان و حتی به کانون تهران مراجعه کردیم تامین اجتماعی ۳۰ سهمیه بیمه به پاکدشت داده اما اداره تامین اجتماعی پاکدشت آن را اجرا نکرده است و این امر، باعث بروز مشکلات زیادی میشود.
تجمعات کارگران دو شهرک صنعتی گلگون و اورین در تهران
به گزارش اتحادیه آزاد کارگران ایران، امروز دوشنبه کارگران شاغل در دو شهرک صنعتی گلگون و اورین در تهران در مقابل این شهرک های صنعتی دست به تجمعات اعتراضی زدند. بر اساس این گزارش، کارگران مذکور نسبت به قطع مکرر برق و توقف فعالیت کارخانه ها اعتراض دارند.
تجمع کارگران بیکار شده کارخانه تغلیظ مس درآلو
به گزارش ایلنا، شماری از کارگران بیکار شده پیمانکاری پروژهی کارخانه تغلیظ مس درآلو در کرمان در انتقاد به بیتوجهی کارفرما به وضعیت بازگشت بکار خود، صبح روز یکشنبه ۲۶ آذر ماه در مقابل این مجتمع تجمع کردند. یکی از کارگران پروژهای تغلیظ مس درآلو گفت: بعد از گذشت چندین ماه اعتراض صنفی برای بازگشت به کار، علارغم دادن وعده از سوی مسئولان، هنوز مشکلاتمان مرتفع نشده است. او گفت: ما حدودا ۱۳۰ نفر کارگر بومی منطقه هستیم که ابتدای سال جاری به مرور با اتمام بخشهایی از پروژه بیکار شدهایم در عین حال با شروع مهر ماه همزمان با آغاز فعالیت کارخانه تغلیظ مس درآلو که از مجموعههای شرکت صنایع مس ملی ایران است، شماری دیگر نیز به جمع بیکاران منطقه اضافه شدند. او با بیان اینکه ما بدنبال اشتغال هستیم، گفت: همه کارگران از بومیان منطقه و دو شهرستان «رابر» و«بردسیر» استان کرمان هستند و سابقه کار آنها ۵ تا ۱۲ سال است. اکثریت این کارگران برای تامین معاش خانوادههای خود با مشکل روبرو هستند و درخواست ما از مدیریت این مجموعه و مسئولان شهرستان و استان بازگشت به کار است. وی افزود: باید کارگران بومی در اولویت جذب و استخدام در صنایع مس درآلو باشند.
ریزش معدن زغال سنگ در سمنگان افغانستان
در پی ریزش بخشی ازیک معدن زغال سنگ در سمنگان افغانستان سی وپنج کارگر زیر آوار ماندند. طبق گزارشات، این حادثه زمانی روی داد که کارگران درمعدن مشغول کار بودند. به گفته مقامات محلی: تمامی کارگران گیرافتاده در معدن زغال سنگ سمنگان نجات یافتند. پیش از این نیز در اثر رویدادهای مشابه و همچنان انفجار ناشی از گاز میتان در تونلهای معادن ذغال سنگ سمنگان، دهها معدنچی جان باخته بودند.
زنان
روایت زنان عرب از کمآبی در ماهشهر و اهواز
سالهاست مردم در خوزستان درگیر بحران آب هستند و این بحران نه تنها به آب مصرفی و آشامیدنی مرتبط است بلکه ساختار شهرها و فاضلابها را نیز دربرمیگیرد، با کوچکترین بارش باران، خیابانها را سیل میگیرد، هر سال چندین کودک جان خود را در فاضلابهای اهواز از دست میدهند، وضعیت روستاها به مراتب بدتر است.
بحران آب و چالشهای زنان خوزستان
در متن پیش رو که روایتی است از زنان عرب ساکن بندر ماهشهر و اهواز، به وجهی از معضل کم آبی نگریستم که به رابطه زن بودن، فقیر بودن، تعلق به گروه اتنیکی تحت ستم با تاثیرپذیری بیشتر نسبت به بحران کم آبی میپردازد. در این گزارش سعی کردهایم به ستم مضاعفی که بر زنان در ارتباط بحرانهای محیط زیستی مانند کم آبی رخ میدهد بپردازیم. در جنوب ایران، در هوای بالای ۵۰ درجه، در منطقهای که ساعتهای طولانی در روز آب قطع میشود و حتی در برخی از روستاها تنها دو ساعت در شبانه روز امکان دسترسی به آب فراهم است و همان دو ساعت هم کیفیت آبی که وصل میشود به قدری نامطلوب است که بوی تعفن میدهد، رنجی که زنان از بحران کمآبی میبرند جنبههای تلخ دیگری هم دارد، رنجی است مضاعف. هورالعظیم به دلیل بهرهبرداریهای نفتی، کاهش حقابه و خشکسالیهای مکرر با بحران زیستمحیطی شدیدی مواجه است. سدهای کرخه و گتوند منابع آبی را کاهش داده و حفاریهای نفتی در میدان های آزادگان و سهراب تنوع زیستی این منطقه را تحت تأثیر قرار داده اند. آلودگیهای نفتی و خشکی تالاب باعث طوفانهای گرد و خاک شده و گروههایی از مردم از نظر معیشت بهشدت آسیب دیدهاند. اما زنان از جمله افرادی هستند که این بحران بر زندگی آنها رنج بیشتری تحمیل کرده و با دشواریهای شدیدتری مواجه شدهاند. این را در روایتهایی که ساره و حیفا از تجربهی زیستهی روزمرهشان میگویند میشود به روشنی دید. سالیان سال است که مردم در خوزستان درگیر بحران آب هستند و این بحران نه تنها به آب مصرفی و آشامیدنی مرتبط است بلکه ساختار شهرها و فاضلابها را نیز دربرمیگیرد؛ با کوچکترین بارش باران، خیابانها را سیل میگیرد، هر سال چندین کودک جان خود را در فاضلابهای اهواز از دست میدهند، وضعیت روستاها به مراتب بدتر است و بسیاری از مردم آبی را استفاده میکنند که حاوی نمک بسیار است و به سختی میتوانند با آن دست و صورت را شستوشو دهند. با اینهمه ساره و حیفا رنج زنان را از مواجهه با کمآبی با جزییات بیشتری بازگو میکنند. ساره، معلمی بیست و یک ساله است که در ماهشهر زندگی میکند. او میگوید قطع شدن آب در بسیاری از مناطق این شهر بسیار زیاد اتفاق میافتد، وقتی هم آب وصل میشود دستکم یک ربع اول، آب و گل و آلودگی از شیر آب بیرون میآید و قابل استفاده نیست. از طرف دیگر، آب لولهکشی و شهری در همه خوزستان قابل شرب نیست، بسیار آلوده است و همه مردم مجبورند آب آشامیدنی را بخرند. اما زنان مشکلات مضاعف دیگری هم دارند که ساره اینطور توضیح میدهد: منطقهای که خور از آن رد میشود بافت قدیمی شهر محسوب میشود و معمولا خانوادههای آنجا بهشدت سنتی و مذهبی هستند، آب خور بهشدت کثیف است و بوی تعفن فاضلاب کل آن منطقه را گرفته چون فاضلاب مستقیم وارد خور میشود. از طرفی وجود پلهای روی خور باعث شده از پایین یک فضای تنگ و تاریک درست شود و به خاطر وضعیت اسفناک و غیر بهداشتی که دارد هیچ شخصی در شرایط عادی پایین نمیرود خصوصا در هوای شرجی. همین قضیه باعث تجمع یک قشر خاصی از افراد در زیر پل میشود، تا به حال چندین بار سرقت و تجاوز به زنان زیر پل گزارش و دیده شده و همین قضیه باعث میشود سختگیری در آن منطقه برای زنها بیشتر باشد. مشکلات زنها در این خلاصه نمیشود. به گفته ساره همه خانهها یک منبع بزرگ برای ذخیره آب دارند زیرا قطع شدن آب به یک چرخه روزمره و عادی تبدیل شده است و آب مصرفی خانهها باید به طریقی تامین شود. در چنین شرایطی این زنان هستند که باید بشکههای بیست لیتری آب آشامیدنی را جابهجا کنند. از طرفی این آب تصفیه شده هم از کیفیت کافی برخوردار نیست. ساره میگوید: کیفیت آب بسیار بد است. من بارها دیدم که زنها چقدر شرمنده شدهاند بابت اینکه طعم بد آب روی طعم غذاهایی که درست می کنند تاثیر بد گذاشته و بارها دیدم که این وسط چقدر مردها رنجیده میشوند و به زنها شرم میدهند از این بابت که چرا غذات مزه بدی میده، چرا چای و قهوهای که درست کردی مزه آب لوله میده، چرا آب شوره، مهمان اومده الان این آب رو بذاری جلوش چی میگه، چرا یخ در نیاوردی از صبح تا حالا، آب تو کلمن چرا گرمه ... درحالی که اینها چیزی نبوده که زنها در آن نقشی داشته باشند. آنگونه که ساره میگوید جابهجایی بشکههای آب بارها باعث سقط جنین در زنان باردار شده است. علاوه بر این، شوری و کثیفی بیش از حد آب بر بدن زنان و از جمله قاعدگی آنها تاثیر گذاشته زیرا حتی دستگاههای تصفیه هم آب را به اندازه کافی تصفیه نمیکنند. او توضیح میدهد: کثیف بودن آب خیلی روی بهداشت قاعدگی تاثیر میگذارد. حتی این موضوع هم هست که بعضی روزها آب واقعا آلوده و حتی قهوه ای رنگ است و آنوقت اگر تو پریود باشی چطور میخواهی با این آب لباس را بشوری آن هم لباس زیر. خب چنین آب آلودهای بهشدت سلامتی زنان را تهدید میکند. از طرفی وقتی آب قطع میشود در بعضی مراکز دسترسی به سرویس بهداشتی را برای کثیف نشدن سرویسها قطع میکنند مثلا در دانشگاه ماهشهر در سرویسها را قفل میکنند تا زمانی که آب وصل شود دوباره باز میکنند. بنابراین برای عوض کردن پد بهداشتی و نوار بهداشتی زنها دچار مشکل میشوند. ممکن است از صبح کلاس داشته باشی و چون آب نیست یک سره با یک پد مجبور باشی سر کنی. مشکلات فیزیکی ناشی از آلودگی آب به این هم محدود نمیشود. ساره میگوید که دختر عموی او سال گذشته به دلیل شنا در رودخانه زهره و به خاطر کثیفی و آلودگی بیاندازه آب از ناحیه چشم دچار خونریزی شده است: چشمش همانجا توی آب خونریزی کرد و بیناییاش را از دست داد. البته ناگفته نماند که خودش مشکل بینایی و جسمانی دارد، اما آب آنقدر کثیف بود که دیگر کار از کار گذشت. در آن روستا هم هیچ تفریحی به جز شنا کردن ندارند، که متأسفانه با این آب حتی این تفریح هم از آنها گرفته شد. کثیفی آب باعث ایجاد مشکلات پوستی شدید توی پوست کف سرم شده چون به خاطر آلودگی آب، کف سر به اندازه کافی تمیز نمیشود، خصوصا به خاطر شرایط مالی توان نصب دستگاه تصفیه آب را خیلیها ندارند و من به خاطر حجم موهایم و آلودگی آب و حتی آلودگی هوا کف سرم در معرض انواع و اقسام التهاب پوستی و شورههای چسبیده قرار گرفته و چون آب خودش نه تنها تمیز نیست بلکه خیلی هم آلوده است همین باعث میشود کف سر با آلودگی مسدود شود و خودش یک هزینه دو برابر ایجاد میکند چون برای پاکسازی عمیق باید اقدام کنی. ساره میگوید که سال گذشته، زمانی که آب مدام قطع میشد، آنها مجبور میشدند آب را روی گاز گرم کنند تا بتوانند با قابلمه و کاسه کاسه ریختن آب حمام کنند. او میگوید که شغل پدرش طوری است که هر بار از سر کار میآید باید به حمام برود، یعنی روزی دو بار باید حمام کند. مادرش یک قابلمه بزرگ را پر از آب جوش میکرد و قابلمه داغ را میگذاشت روی سرش و ۱۶ تا پله را میرفت بالا تا برای پدرش آب ببرد. حتی بعضی وقتها مجبور میشد با برادرش برود داخل حمام و آب روی سر پدرش بریزند. برای ساره پیش میآمد بعضی وقتها وسایلش را بردارد و برود خانه پدر بزرگش در شهری دیگر تا حمام کند. ساره ادامه میدهد: کارمان مرتب همین بود، هی میخواستم رو بزنم به فامیل و دوست و آشنا که توی یک منطقه دیگر بودند و بگویم که امروز بیایم پیش شما حمام، لباسهایم را بیاورم با لباسشویی شما بشورم. اینطور نبود که مثلا کل روز آب نباشد ولی موضوع این بود مثلا ساعتی که آب وصل میشد من خانه نبودم، دانشگاه یا مدرسه بودم، تا میرسیدم خانه باز آب میرفت.
مدارس و زنان روستایی، تجربه بحرانیتر
ساره به گفته خودش یک معلم تازه کار است و آنطور که توصیف میکند بحران آب برای دانشآموزان در مدارس به مراتب اثرات منفی بیشتری دارد. او قطع شدن آب را در مدارس یک فاجعه میداند و میگوید بهخصوص برای بچههای کوچک که باید حتما به دستشویی بروند و نمیتوانند خودشان را کنترل کنند وضعیت بحرانیتر است. او میگوید: این واقعا یک معضل بزرگ است. بچهها توی مدرسه زمین میخورند و دست و پاهایشان زخمی میشود و نیاز است شستوشو داده شوند. بعد میبینی به اندازه یک زنگ تمام آب نیست. زنگهایی که ورزش دارند یا زنگ تفریح که میخواهند خوراکی بخورند باید حتما دستهایشان را بشویند. از طرفی بچهها زنگهایی که کلاس خلاق یا هنر دارند اگر مدرسه آب نداشته باشد و مثلا آن روز باید با گواش، چسب و آبرنگ و کار کنند از آن کلاس محروم میشوند چون چنین کلاسی نیاز به شستوشو دارد. وضعیت زنان ساکن روستا حتی از زنان ساکن شهر هم بدتر است. مردم روستا یا باید برای تهیه آب به شهر بروند یا از ماشینی که بهعنوان منبع آب تصفیه استفاده میشود بهره بگیرند، ماشینی که گاهی برای روستا آب میبرد و گاهی نمیبرد. از سوی دیگر بیشتر زنان روستا معمولا به صورت مستقیم در کشاورزی مشارکت دارند و درآمد اندکی که عایدشان میشود از مبلغ ناچیزی است که مردها پس از درو کردن و فروختن محصول به آنها میدهند. بخش دیگر هم از فروش تخممرغ و شیر و ماست و دوغ محلی تامین میشود. کمآبی و اتکا به باران برای آبیاری زمین، وقتی که بارانی در کار نباشد عملا هیچ محصولی عاید زمینها نمیکند و این یک تهدید جدی برای زنان روستایی است. هرچه بحران آب بیشتر، تابستانهای گرمتر و سختتری هم خواهند داشت و زنان به دلیل اجباری بودن حجاب مجبور میشوند با وجود گرمای شدید هوا لباسهای لایه لایه روی هم بپوشند. ساره میگوید: حالا فکر کن توی روستا هم باشی با این اوضاع گرما ساعت چهار صبح از خواب بیدار شوی و بروی دامداری، علاوه بر پوشش سنگینی که مجبوری داشته باشی باید چکمه و پیشبند کلفت پلاستيکی هم بپوشی!
مختل شدن زندگی برای زنانی که فرزند کوچک دارند
حیفا، سی و یک ساله است و ساکن اهواز. او میگوید که در اهواز مردم نمیتوانند بدون پمپ به آب دسترسی داشته باشند و همین مساله باعث شده که با قطع شدن برق، آب هم به طور کلی قطع شود. بنابراین چه در خانه تانکر آب داشته باشند چه نه، وقتی برق قطع میشود که به گفته او چندین بار در هفته اتفاق میافتد پمپ آب خاموش است و امکان دسترسی به آب هم منتفی. حیفا میگوید: در بحث مدیریت آب، ما یه تانکر بزرگ داریم که سعی میکنیم مواقعی که آب هست پرش كنيم ولی اين امکان برای همه نيست و خيلی از همسايهها توان خريد تانكی آب ندارند. ماهایی که تانکی داریم اگه روزی يادمان برود تانكی را پر آب بكنيم واقعا زندگیمان مختل میشود خصوصا ما كه بچه كوچک داريم و بچهها خيلی به آب نیاز دارند. میشود گفت موقع قطع شدن آب دو روز از زندگی ما مختل میشود، روزی كه آب قطع است و روز بعدش كه بايد كارهای عقب افتاده روز قبل را انجام بدهيم مثل شستن ظرفها و رخت و لباسها. به گفته حیفا تاثیرات منفی بحران آب بر زندگی زنان به گونهای است که مسئولیت سنگین پر کردن تانکی بهترین حالت آن محسوب میشود: واقعا شرایط خیلی سخت است. شما تصور کنید من بهعنوان یه زن، توی توالت باشم پریود هم باشم و آب قطع شود! بايد ده پانزده تا پله بروم پايين و شیر اصلی آب را ببندم و شير تانكی را باز كنم كه آب توی خونه جاری شود! اينها به مرور بر سلامت جسمی تأثير گذارند طبعا. یا اینکه مهمان بیاید و آب قطع باشد. یا اگر بچه کوچک داشته باشی این شرایط واقعا در روح و روان آدم تاثیر میگذارد، آدم ناخودآگاه در طول روز عصبی و منزجر میشود.
ستم ملی
اعتراض خانه موسیقی به بازداشت ها و محدودیت های هنری
روابط عمومی خانه موسیقی در بیانیهای به بازداشت پرستو احمدی، خواننده موسیقی پاپ و راک ایرانی، احسان بیرقدار، نوازنده پیانو و سهیل فقیهنصیری، نوازنده گیتار اعتراض کرد. پرستو احمدی در اقدامی بیسابقه در جمهوری اسلامی بدون حجاب کنسرت زندهای با نام «کنسرت فرضی» در کانال یوتیوب منتشر کرده بود. او و دو همکارش ساعاتی بازداشت شدند. خانه موسیقی همچنین به لغو کنسرت گروه «نقش» در اصفهان به دلیل حضور یک نوازنده زن و حبس خشایار سفیدی، دانشجوی اخراجی رشته موسیقی نیز اعتراض کرد. خشایار سفیدی به حکم اعدام توماج صالحی اعتراض کرده بود. خانه موسیقی از دولت مسعود پزشکیان خواست تا در زمینه مطالبات هنرمندان موسیقی به ویژه ممنوعیت فعالیت زنان هنرمند «بیش از پیش همت گمارد» و به شعار «وفاق ملی» که وعده آن را داده است عمل کند.
تجمع بازنشستگان شرکت مخابرات
به گزارش ایلنا، امروز دوشنبه جمعی از بازنشستگان شرکت مخابرات در شیراز، شهرکرد، بندرعباس و بروجرد تجمع کردند. بر اساس این گزارش، عدم اجرای بدون تنازل آئیننامه رفاهی ۸۹، فریز مطالبات، عدم پرداخت معوقات، افزایش سهم بیمه تکمیلی بازنشستگان از ۲۰٪ به ۵۰٪، عدم تسویه هزینههای درمان توسط بیمه معلم و دانا، عدم اجرای تبصره ۱ ماده ۲۱ قانون خدمات کشوری و تبصره ۲ ماده ۳۱ قانون سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی در خصوص بازنشستگان ۹٪ بعد از خصوصیسازی، از جمله موضوعات مورد اعتراض این بازنشستگان است.
زندان قرچک: هر ۱۰۰ زندانی یک شیر آب، «تقریبا همه» سرما خوردهاند
برخی منابع خبری گزارش دادند که تشدید سرما در منطقه قرچک ورامین و قطع آب زندان زنان، مشکلات جدیدی را برای زندانیان در زندان قرچک و کودکانی که به همراه مادران خود در این زندان به سر میبرند، ایجاد کرده است. ژیلا بنییعقوب، روزنامهنگار در ایران، روز دوشنبه ۲۶ آذر در این زمینه نوشت: «زندانیان زندان زنان قرچک در این سرما نه وسایل گرمایشی دارند و نه آب گرم. تقریبا همه زندانیان سرما خوردهاند. داروی کافی وجود ندارد و برای درمان به هر زندانی دو کپسول آنتی بیوتیک دادهاند.» این روزنامهنگار با بیان این که «تقریبا همه زندانیان این زندان دارای جرایم عادی هستند»، گفت که «در این زندان تعدادی کودک هم با مادرانشان زندگی میکنند.» به گفته خانم بنییعقوب، «آب شیرین زندان نیز از چند روز پیش قطع است» و «هر بند زندان با بیش از یکصد زندانی فقط یک شیر آب شیرین دارند که برای مسواک زدن و ظرف شستن و آب خوردن استفاده میشود.» همچنین، عالیه مطلبزاده عکاس خبری که پیش از این مدتی در زندان قرچک زندانی بوده و به عنوان شاهد عینی درباره وضعیت غیراستاندارد این زندان اطلاعرسانی کرده بود، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سرمای این روزها به زندان زنان قرچک که میرسد چند برابر میشود. زندانی رها شده در برهوت با صدها زنی که گاه کودکی را در سالنهای یخزده در آغوش میفشارند.» او اضافه کرد: «با غذای بی کیفیت، آب شور و آلوده و با حداقل امکانات که این روزها سیستم گرمایشیاش که بیش از گرما، دود تولید میکند، هم از کار افتاده.» در روزهای پیشین، یک نهاد حقوق بشری در گزارشی مشروح درباره وضعیت غیراستاندارد زندان قرچک هشدار داده و خواهان تعطیلی آن شده بود. محمود احمدی مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران با بیان این که زندان قرچک «نمادی از انکار آشکار انسانیت و کرامت بشر است»، ادامه فعالیت این زندان را «لکه ننگی بر وجدان جهانی» دانست، خواهان بسته شدن فوری زندان قرچک شد و افزود: «امروز بیش از هر زمان دیگری، باید از جامعه جهانی بخواهیم که در برابر این نقض گسترده حقوق بشر سکوت نکند.» سازمان حقوق بشر ایران در این گزارش همچنین خواهان «تعطیلی فوری زندان قرچک، تضمین حقوق زنان و کودکان زندانی، ایجاد نظارت مستقل، پایان تبعید زندانیان سیاسی از این مکان، و تحقق عدالت و پاسخگویی» مسئولان زندان قرچک شده است. وضعیت غیراستاندارد زندانهای جمهوری اسلامی همواره بر اساس گزارشهای شاهدان عینی مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری بینالمللی بوده است. گزارشها از سرمای شدید و نبود امکانات کافی در زندان قرچک در حالی است که علاوه بر موج سرما در ایران و آلودگی شدید هوا، کمبود برق زندگی عادی شهروندان را مختل کرده است.
ایران و جهان
آمریکا: تحریمهای نفتی ما علیه ایران پابرجا است و اعمال میشود
نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا در امور ایران به گزارشها درباره تلاش جمهوری اسلامی برای فروش غیرقانونی میلیونها بشکه نفت خود واکنش نشان داد و گفت که تحریمها همچنان پابرجا است. آبرام پیلی، نماینده ویژه وزارت امور خارجه ایالات متحده در امور ایران، روز دوشنبه ۲۶ آذر با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس به «گزارشهای تأیید نشده در مورد انتقال و فروش احتمالی نفت ذخیره شده ایران» اشاره کرد. نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران در این مطلب با بازنشر تازهترین اقدامات تحریمی وزارت خزانهداری آمریکا علیه جمهوری اسلامی، تأکید کرد که تحریمهایی که ایالات متحده بر نفت ایران وضع کرده همچنان «پابرجا است و اعمال خواهد شد.» با نزدیک شدن زمان آغاز به کار دولت دونالد ترامپ و احتمال بازگشت سیاست «فشار حداکثری» در مقابل جمهوری اسلامی، گزارشهایی از افزایش روزانه صادرات نفت ایران به چین منتشر شده است. وزارت خزانهداری آمریکا در روزهای گذشته تحریمهای تازهای را علیه ۳۵ نهاد و کشتی به دلیل مشارکت در قاچاق نفت ایران به بازارهای خارجی و در راستای تشدید فشارها بر «ناوگان سایه» جمهوری اسلامی وضع کرده است.
دستور تعطیلی فروشگاههای بزرگ در تهران
روز دوشنبه ۲۶ آذر ماه، طبق دستور رئیس اتاق اصناف تهران، فروشگاههای بزرگ به علت کمبود برق و گاز تعطیل شدند. طبق بیانیه اصناف تهران، فقط فروشگاههایی که کالاهای اساسی مردم را عرضه میکنند باید باز باشند. گفتنی است، در صورت فعالیت این فروشگاه ها طی روز های آینده آنها را پلمب خواهند کرد. به گفته اتاق اصناف، در این دو هفته لزومی به فعالیت این فروشگاه ها نیست و باید آنها نیز در کنار اصناف دیگر همکاری لازم را در کاهش مصرف انرژی انجام دهند.
رئیس اتحادیه مرغداران: با ادامهٔ قطعی برق، تبدیل به واردکننده تخممرغ میشویم
رئیس اتحادیه مرغداران میگوید که اگر قطعی برق ادامه داشته باشد به جای صادرکنندهٔ مازاد تولید تخممرغ، به «وارد کننده» تبدیل میشویم. حمیدرضا کوچک کاشانی روز دوشنبه ۲۶ آذر ماه گفته است که «قطع ناگهانی و نامنظم» برق مرغداریها که از دو هفته پیش آغاز شده باعث تلف شدن جوجههای یک روزه و نیمچهها (بین مرحله جوجه و مرغ بالغ) شده است. به گفته این مقام صنفی واحدهای مرغداری برای جبران قطعی برق از ژنراتور استفاده میکنند و هزینه تأمین گازوئیل نیز به هزینههای تولید آنها اضافه شده است. او گفته است که تهیه گازوئیل هم به آسانی انجام نمیشود و مرغداران برای روشن نگه داشتن ژنراتورها مجبور به خرید گازوئیل از بازار آزاد با حدود قیمت ۱۵۰۰۰ تومان در هر لیتر شدهاند. رئیس هیئت مدیره اتحادیه مرغداران مرغ در مورد اثر قطعی برق بر تولید مرغ گفته است: «قطعیهای ناگهانی باعث اختلال در تهویه هوای واحدها و تلف شدن گلهها شده است. قطعی گسترده برق در ایران بر خلاف سالهای گذشته که فقط در تابستان رخ میداد امسال در زمستان هم رواج پیدا کرده است. این وضعیت به دلیل افزایش تقاضای گاز و ناتوانی در تأمین سوخت نیروگاهها رخ داده و باعث لطمه به تولید بخش قابل توجهی از صنایع ایران شده است. در روزهای اخیر به دلیل برودت هوا، قطعی برق نیز افزایش یافته است به طوری که مهران امیری، مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق لرستان روز دوشنبه اعلام کرد که بخشی از نیروگاههای گازی تولید برق این استان با ظرفیت ۱۳۰ مگاوات به دلیل افزایش مصرف گاز، از مدار خارج شدند. نیروگاههای تولید برق سایر استانها نیز در روزهای اخیر زیر فشار کمبود سوخت به فعالیت خود ادامه میدهند. در ماههای اخیر قطعی برق برای واحدهای تولیدی ایران دردسرساز شده است به طوری که بسیاری از آنها برای پرداخت دستمزد و هزینههای جاری خود دچار مشکل شدهاند. علاوه بر مشکل برق، کاهش حمایتهای دولت و حذف ارز ترجیحی نیز بر کاهش تولید بنگاهها و افزایش قیمت محصولات اثرگذار بوده است.
احتمال افزایش قیمت گوشت به دلیل کاهش ارز ترجیحی
یک مقام صنفی دیگر در انجمن تولیدکنندگان گوشت مرغ ایران نیز امروز به خبرگزاری ایلنا نسبت به افزایش قیمت محصولات گوشتی به دلیل کاهش ارز ترجیحی هشدار داده است. رضا سواری در این مورد گفت که «مواد اولیه تولید مانند ذرت و سویا با ارز نیمایی وارد میشود بنابر این اگر براساس اعلام بانک مرکزی اختصاص ارز نیمایی به واردات این اقلام متوقف شود، قیمت تمام شده تولید مرغ گوشتی بالا میرود و نرخ گوشت مرغ در بازار افزایش پیدا میکند.» سواری با انتقاد از وضعیت تسهیلاتدهی بانکها نیز گفته است که بانکها هیچ تسهیلاتی در اختیار تولیدکننده قرار نمیدهند نتیجه این امر کاهش تولید و خروج سرمایهداران از صنعت پرورش طیور است. دولت قرار است در بودجه سال ۱۴۰۴ ارز کالاهای اساسی را از ۱۵ میلیارد دلار به ۱۲ میلیارد دلار کاهش دهد. نمایندگان مجلس پیشبینی میکنند که این تغییر قیمت کالاها و تورم عمومی را افزایش دهد. یک عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در اینباره برآورد کرده است که با شروع سال ۱۴۰۴، قیمت اجناسی که از شمول دریافت ارز دولتی خارج میشوند، «دو برابر» خواهد شد. به گفته حسین صمصامی بخشی از اقلام ضروری مردم دیگر ارز دولتی نمیگیرند بنابراین حتماً نگرانی جدی دربارهٔ افزایش قیمت کالاهای اساسی از شروع سال آینده وجود دارد. تاکنون بخش عمدهای از قیمت تمام شدهٔ کالاهای اساسی بر اساس نرخ ارز ترجیحی و ارز نیمایی محاسبه میشود اما روند تأمین ارز کالاها در ایران قرار است تغییر کند. بانک مرکزی هفته گذشته با صدور اطلاعیهای اعلام کرد که ارز نیمایی از روز شنبه ۲۴ آذر حذف شده است و صادرکنندگان و واردکنندگان از این به بعد باید در سامانه «معاملات ارز تجاری» که زیر نظر مرکز مبادله ارز و طلای ایران فعالیت میکند، ارز مورد نیاز خود را خرید و فروش کنند. بر این اساس نرخ دلار در سامانه جدید بین ۵۹ تا ۶۰ هزار تومان قیمتگذاری شد و این در حالی است که نرخ دلار نیما تا هفته گذشته ۵۴ هزار تومان بود.
ابراز تمایل مسکو برای حفظ پایگاههای نظامی خود در سوریه
مقامهای روسیه میگویند مسکو مصمم است پایگاههای نظامی خود را در سوریه حفظ کند. همزمان گزارشها از خروج صدها نیروی نظامی این کشور از سوریه حکایت دارد. برآورد کارشناسان نظامی نشان میدهد که شمار نیروهای نظامی روسیه در ابتدای سال جاری میلادی حدود ۷۵۰۰ تن بوده است. به گزارش رادیو آزادی/رادیو اروپای آزاد به استناد تصاویر ماهوارهای، روسیه به انتقال تجهیزات نظامی از پایگاه هوایی خود در حمیمیم ادامه میدهد. عکسهای ماهوارهای از طرطوس نشان میدهد که در روزهای اخیر تمام شناورهای روسیه از لنگرگاه این پایگاه دریایی خارج شدهاند. رسانههای دیگر به استناد منابع خود از خروج تجهیزات نظامی و «صدها نظامی روس» از مناطق مختلف سوریه گزارش میدهند. خبرگزاری رویترز به خروج نظامیان روس از پایگاههای این کشور در شمال سوریه و اطراف لاذقیه اشاره میکند. به گزارش شبکهٔ تلویزیونی سیانان، روسیه از ترکیه خواسته است به خروج نظامیان روس از سوریه کمک کند. همزمان یاشار گولر، وزیر دفاع ترکیه نسبت به خروج کامل نظامیان روس از سوریه ابراز ناباوری کرد و افزود: «روسیه هرچه در توان دارد انجام میدهد تا در سوریه بماند». یک منبع روزنامهٔ کامرسانت ابراز اطمینان کرد که روسیه در ازای حفظ پایگاههای خود در سوریه میتواند بدهیهای مالی سوریه را ببخشد، با ادامهٔ صادرات غلات به تضمین امنیت غذایی سوریه کمک کند و برای احیای ارتش سوریه و جبران صدمهای که اسرائیل وارد کرده تجهیزات نظامی به این کشور بفرستد. مقامات رسمی روسیه میگویند با نیروهای به قدرت رسیده در سوریه در تماس و مصمم هستند دربارهٔ شرایط بقای پایگاه نظامی خود در این کشور به توافق برسند. به گفتهٔ آندره کارتاپولوف، رئيس کمیتهٔ دفاع در دوما، نمایندگان وزارت خارجه و وزارت دفاع روسیه مشغول مذاکره هستند. دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، در تازهترین واکنش خود اعلام کرد: «نظامیان روسیه در پایگاههای ما در سوریه مشغول خدمتاند». سرگئی لاوروف، وزیر خارجهٔ روسیه، نیز برنامهٔ مسکو برای خارج کردن نظامیان خود را انکار کرد. میخائیل بوگدانوف، معاون وزیر خارجه و نمایندهٔ ویژهٔ رئيس جمهور روسیه در خاورمیانه با تاکید بر اینکه روسیه تمرکز خود را بر تضمین امنیت پایگاهها و اماکن دیپلماتیک خود در سوریه قرار داده، ابراز امیدواری کرد که شبهنظامیان «به وعده خود» عمل کنند. او از قصد روسیه برای حفظ پایگاههای خود در سوریه خبر داد. در روزهای اخیر خبرگزاریهای بلومبرگ و تاس گزارش دادند که مسکو به توافق با هیأت تحریرالشام برای حفظ پایگاههای خود در سوریه «نزدیک» است. چندی پیش احمد شرع (معروف به ابومحمد جولانی) رهبر هیأت تحریر الشام طی مصاحبه با شبکههای تلویزیونی عربزبان، حضور نظامیان روس در سوریه را، برخلاف نیروهای ایرانی، مطلقاً رد نکرد اما خواستار تغییر سیاست روسیه در سوریه شد و نسبت به آغاز «دورهٔ نوین» در روابط مسکو و دمشق ابراز امیدواری کرد. روسیه دارای دو پایگاه نظامی در سوریه است: «قرارگاه فنی - لجیستیکی نیروی دریایی روسیه» در طرطوس و پایگاه هوایی حمیمیم در حومهٔ شهر جبله در استان لاذقیه است. علاوه بر این دو پایگاه، چندین پاسگاه «برای نظارت بر آتشبس» در نقاط مختلف سوریه مستقر شده بود. حضور نظامیان روس در پایگاه دریایی طرطوس به سال ۱۹۷۱ (۱۳۴۹) بازمیگردد که دولت سوریه این پایگاه را در اختیار مسکو قرار داد. برخلاف سایر پایگاههای فرامرزی نظامی که پس از فروپاشی اتحاد شوروی تعطیل شدند، پایگاه طرطوس فعال باقی ماند و از ۱۰ سال پیش که روسیه برای حمایت از بشار اسد و مبارزه با داعش در جنگ داخلی سوریه مداخلهٔ نظامی کرد، اهمیت این پایگاه مهمتر از گذشته شد. در همان سال روسیه پایگاه هوایی حمیمیم را نیز تاسیس کرد. مطابق توافقی که بین مسکو و دولت اسد امضا شد، روسیه میتواند از این دو پایگاه تا ۴۴ سال دیگر - تا ۲۰۶۶ (۱۴۴۵) برای ادامهٔ حضور خود در خاورمیانه و آفریقا استفاده کند. مطابق این توافق، ارتش سوریه موظف بود تا از محیط پایگاه حمیمیم محافظت کند و روسیه بر تاسیسات داخل آن کنترل کامل داشت. از دید کارشناسان، حتی اگر روسیه بتواند با نیروهای جدید دربارهٔ حفظ این پایگاه به توافق برسد، شمار نیروهای روس نسبت به دورهٔ اسد احتمالاً به طور چشمگیر کاهش مییابد. همچنین حفاظت از محیط پیرامون این پایگاه بهویژه با در نظر گرفتن کاربرد گستردهٔ پهپادها و سیستمهای جنگ الکترونیک در حملات نظامی میتواند برای این نیروها دردسرساز باشد. کارشناسان بینالمللی همگی بر این باورند که پایگاه نظامی سوریه نه تنها برای اعمال نفوذ بر امور خاورمیانه و تضمین منافع رو به رشد روسیه در آفریقا ضروری بودهاند بلکه به کرملین اجازه دادند تا روسیه را ابرقدرت جلوه دهد، اما درگیر شدن در اوکراین موقعیت روسیه را تضعیف کرده است. احتمال داده شده که در صورت عدم توافق با نیروهای جدید در سوریه، روسیه ناچار میشود برخی تاسیسات نظامی خود را به لیبی منتقل کند. سخنگوی کرملین در واکنش به این گزارشها گفت که «هنوز هیچچیز مشخص نشده و همهچیز موضوع مذاکره است».
بشار اسد میلیونها دلار به روسیه منتقل کرده است
روزنامهٔ بریتانیایی فاینشنال تایمز به استناد دادههای گمرک روسیه گزارش داد که بانک مرکزی سوریه طی سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ (۱۳۹۸-۱۳۹۶) ۲۵۰ میلیون دلار آمریکا را به مسکو انتقال داد. حدود دو تن پول نقد با ۲۱ پرواز از سوریه به روسیه منتقل شد؛ تنها در فوریهٔ ۲۰۱۹ (بهمن ۱۳۹۷) ۱۰ میلیون دلار و ۲۰ میلیون یورو از دمشق به مسکو ارسال شد. به گزارش فاینشنال تایمز، این پول به حسابهایی در دو بانک روسی که تحت تحریمهای آمریکا هستند واریز شد. بر اساس این گزارش، این پول برای جبران کمکهای نظامی روسیه، پرداخت بهای گندم وارداتی از روسیه و هزینههای چاپ پوند سوریه در روسیه و همچنین برای خرید ملک برای خاندان اسد در مسکو بود. پیشتر گزارش شده بود که خانوادهٔ اسد در مسکو صاحب ۱۸ آپارتمان در مجتمع مجلل مسکونی «ابرشهر پایتختها»، یکی از بلندترین آسمانخراشهای اروپا، هستند که بسیاری از ثروتمندان روس نیز در آنجا ملک دارند. بر اساس گزارشها ماموران امنیتی روس فرار بشار اسد و خانوادهاش از سوریه را سازماندهی کردند. مسئولان روس پناه دادن به بشار اسد را «ملاحظات بشردوستانه» خواندهاند. بشار اسد پس از فرار از سوریه در انظار عمومی ظاهر نشده است، اما روز دوشنبه برای نخستین بار بعد از فرار به روسیه بیانیهای منتشر کرد.