اخبار کارگری، زنان، ستم ملی، ایران و جهان چهارشنبه ۲۶ فروردین ۱۴۰۵
کارگری
گزارشی از بیکاری و دیگر معضلات کارگران در سایه جنگ و آسیب به صنایع
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از ایلنا، در استانهای تهران، خوزستان و بوشهر، گسترش بیکاری به واسطه جنگ، بیش از سایر نقاط کشور مشاهده شده است. در این گزارش آمده است: با وقوع جنگ اخیر بسیاری از واحدهای تولیدی و خدماتی کشور دچار آسیبهای جدی شدند، برخی از این واحدها به صورت مستقیم هدف حملات هوایی قرار گرفته و برخی نیز به دلیل شرایط اقتصادی ناشی از جنگ، دچار بحران شدند؛ بحرانی که باعث افزایش قابل توجه جمعیت بیکاران، تعدیل نیرو در واحدهای مختلف، رکود در کسب و کارها و در نتیجه افزایش چند برابری متقاضیان بیمه بیکاری در استانهای مختلف شد. استانهای تهران، خوزستان و بوشهر، در زمره اصلیترین قربانیان اقتصادی جنگ شناخته شده و گسترش بیکاری در آنها به واسطه جنگ، بیش از سایر نقاط کشور ملموس بوده است. اکبر قربانی، دبیر اجرایی خانه کارگر محور غرب تهران و کارشناس بازار کار در این ارتباط میگوید: هنوز برخی از کارخانههای استان تهران و به ویژه منطقه غرب تهران که از نظر صنعتی بسیار پویا بوده است، کار خود را پس از تعطیلات عید نوروز شروع نکردهاند. ما در خانه کارگر با رابطین خود در تماس هستیم و تعدیل نیرو در واحدهای کوچک و بزرگ و متوسط را رصد می کنیم. وی افزود: یکی از شرکتهای به نام غرب تهران عنوان کرده است که در هر واحد ۱۰ تا ۱۲ نفر نیرو تعدیل کردهاند. عمده این تعدیلها به دلیل شرایط پیشآمده اقتصادی است. این موضوع باعث شده که دو تقاضا از دولت و تامین اجتماعی داشته باشیم. اولی تقویت صندوق بیمه بیکاری با اعتبارات دولتی است و دوم کمک به واحدهای آسیبدیده مستقیم و غیرمستقیم از جنگ، و در عین حال نظارت سختگیرانه برای حفظ بازار کار در واحدهای صنعتی کشور، از مطالبات جدی ماست. این کارشناس روابط کار تصریح کرد: موارد دیگری نیز وجود دارند که علت تعطیلی واحد صرفاً اقتصادی نیست. معدود کارفرمایانی وجود دارند که به دلیل چشمانداز اقتصادی خاصی که در ظاهر پیش آمده و ترس از شرایط جنگی، اقدام به تعدیل نیرو میکنند. برخی کارفرمایان نیز برای افزایش فشار بر نیروی کار و فرار از پرداخت مزد و عدم هماهنگی با مصوبه افزایش مزد امسال، تعدیل نیرو کرده اند. همچنین بر اساس این گزارش، قربان درویشی، دبیر اجرایی خانه کارگر استان خوزستان و عضو کانون بازنشستگان تامین اجتماعی آبادان، با اشاره به مشکلات استان خوزستان در شرایط جنگ و آتش بس گفت: ما در استان خوزستان دست کم ۳۵ واحد تولیدی عمده را از دست دادیم که اخیراً مورد حمله نظامی قرار گرفتند. عمده این حملات به منطقه ویژه اقتصادی بندر امام و همچنین منطقه ماهشهر و بخش پتروشیمی است. همچنین فولاد خوزستان و فولاد اکسین نیز آسیبهایی دیدهاند. برآورد ما این است که اگر مشکلات ناشی از این بیکاریها مدیریت نشود، بین ۵۰ تا ۵۵ هزار نفر بیکار مستقیم به دلیل حملات و فشارهای اقتصادی و صنعتی بر استان خوزستان تحمیل شده است. درویشی تصریح کرد: برخی صنایع فولاد استان پیش از جنگ دوازده روزه هم مشکلات زیادی داشتند و بسیاری از کارگرانشان در خانه مانده و حقوق دریافت میکردند. بیکاری یک صد هزار نفر در یک استان، یعنی تبدیل یک صد هزار مورد درآمد تامین اجتماعی به هزینه برای این صندوق. این صنایع نیازمند برقراری فوری بیمه بیکاری به شکل خارج از نوبت هستند. بخشی از صنایع نیز به واسطه کاهش فروش و از بین رفتن تقاضا، تعدیل نیروی گستردهای داشتند که شاید آمار این تعدیل ها فراتر از بیکاران مستقیم ناشی از جنگ باشد. همه این بیکاران البته بدون احتساب کارگران ساختمانی استان هستند که بخش قابل توجهی از آنها بهطور کامل بیکار شده اند. این فعال کارگری تاکید کرد: بسیاری از کارفرمایان این واحدها که مستقیم آسیب ندیدند، میگویند توان پرداخت بیمه کارگران و حقوق آنها حتی با قیمتهای سال قبل را هم ندارند.
تعدیل کارگران پس از اتمام مدت قرارداد در پروژه فاز دوم پالایشگاه گاز ایلام
به گزارش ایلنا، کارگران پیمانکاری پروژه ساخت فاز دوم پالایشگاه گاز ایلام در شهرستان چوار، از تعدیل حدود ۱۵۰ نفر از همکاران بومی خود از ابتدای مهرماه سال گذشته تا هم اکنون خبر دادند. بر اساس این گزارش، در این واحد که در شهرستان چوار واقع شده است، حدود ۳۵۰ کارگر تحت مسئولیت شرکت پیمانکاری «جهانپارس » مشغول به کارند که از ابتدای مهر ماه سال گذشته تا هم اکنون، بیش از ۱۵۰ نفر از آنها که بومی شهرستان هستند، پس از اتمام قرارداد کار بیکار شدهاند. در این گزارش به نقل از یکی از کارگران پیمانکاری این پروژه آمده است: مهر ماه سال گذشته ۵۸ کارگر، پایان اسفند ۵۲ کارگر و فروردین سال جاری ۴۲ کارگر با اتمام قرارداد از کار بیکار شدهاند. این کارگر همچنین اظهار داشت: برخی کارگران بیکار شده هنوز دستمزد بهمن و اسفند سال قبلِ خود را دریافت نکردهاند. وضعیت دریافت بیمه بیکاری کارگران نیز مشخص نیست. از طرف دیگر سایر همکاران نگران امنیت شغلی خود هستند. این کارگر پیمانکاری میگوید: در حالی تعدیل نیرو صورت گرفته که حداقل سه تا چهار سال دیگر به اتمام پروژه فاز دوم پالایشگاه گاز ایلام باقی مانده است و کارفرمای مادر تعهدی نسبت به کارگران احساس نمیکند، همچنین مشخص نیست از کدام مرجع و نهاد باید این موضوع را پیگیری کرد.
زنان
یک زن به اتهام جاسوسی در شیراز بازداشت شد
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از ایرنا، جانشین فرمانده انتظامی استان فارس اعلام کرد که یک شهروند زن در شیراز بازداشت شده است. سردار یوسف ملکزاده دلیل بازداشت وی را «جاسوسی از طریق ارسال فیلم و تصاویر از محل پرتاب و اصابت موشکهای دشمن، همکاری با شبکههای معاند بینالمللی و توزیع تراکتهای ضدنظام» عنوان کرد. این مقام انتظامی با بیان این ادعا که این زن ارتباط گستردهای با دو رسانه مستقر در خارج از کشور داشته است، افزود: نامبرده قصد حمایت مالی یکی از این شبکه ها را نیز داشت و ادمین دو صفحه اینستاگرامی بود که بهصورت گسترده اقدام به انتشار استوری و پیام میکرد. ملکزاده در ادامه گفت: «ارسال تصویر لانچر و لحظه پرتاب موشک و همچنین محل پرتاب به همراه موقعیت جغرافیایی برای شبکههای خارج از کشور، شعاردهی شبانه علیه نظام روی پشتبام و سطح شهر با همراهی تعدادی دیگر، حمایت از یکی از گروههای مخالف نظام و فعالیت در اعتراضات دی ماه سال گذشته»، بخش دیگری از اقدامات این فرد است. با این حال، جانشین فرمانده انتظامی استان فارس در اظهارات خود به هویت و محل نگهداری این زن اشارهای نکرده است.
ستم ملی
تداوم قطعی اینترنت در ایران برای چهل و هفتمین روز متوالی
گزارشهای منتشرشده در روز چهارشنبه ۲۶ فروردین ماه حاکی از ادامه قطعی گسترده اینترنت در ایران است، بهطوری که این محدودیتها اکنون وارد چهل و هفتمین روز خود شده و نگرانیها درباره پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن افزایش یافته است. بر اساس اعلام نتبلاکس، شهروندان ایرانی بیش از ۱۱۰۴ ساعت از دسترسی عمومی به اینترنت بینالمللی محروم بودهاند. این نهاد تأکید کرده که تداوم این وضعیت، ارتباط مردم با بستگان و آشنایان خارج از کشور را بهشدت محدود کرده است. طبق این گزارش، تنها شمار محدودی از شهروندان امکان دسترسی به اینترنت جهانی را دارند و همان دسترسی محدود نیز با هزینههای بالا همراه است. در این میان، استفاده از خدمات استارلینک بهعنوان یکی از راههای دور زدن محدودیتها مطرح شده، اما گزارشها از تلاش نهادهای حکومتی برای شناسایی و توقیف این تجهیزات حکایت دارد. همچنین گفته میشود برخی مقامها و افراد نزدیک به حاکمیت از دسترسی ویژه به اینترنت بینالمللی برخوردارند که به «سیمکارت سفید» معروف شده است.
۴ شهروند توسط سازمان اطلاعات سپاه بازداشت شدند
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از تسنیم، چهار شهروند در استان گیلان بازداشت شدند. روابط عمومی سپاه قدس استان گیلان مدعی شد افراد بازداشت شده از “عوامل مرتبط با سرویس اطلاعاتی اسرائیل” بودهاند که به صورت جداگانه “تصاویر و موقعیت برخی اماکن حساس و مهم نظامی و امنیتی را از طریق فضای مجازی در اختیار افسران اطلاعاتی موساد” قرار میدادند. به گفته این نهاد، شهروندان بازداشتی با تشکیل پرونده به مراجع قضایی معرفی شدند. در گزارش مذکور به جزئیات بیشتر از جمله هویت و محل نگهداری این شهروندان، اشارهای نشده است.
تیراندازی به منازل مسکونی در راسک و تشدید فضای امنیتی
در ادامه گزارشها از تحولات امنیتی در جنوب شرق ایران، منابع محلی از تیراندازی نیروهای نظامی به سمت منازل شهروندان در شهرستان راسک خبر میدهند. بر اساس این گزارش، شامگاه سه شنبه ۲۵ فروردین ماه، نیروهای یگان تکاوری با استفاده از چندین خودروی نظامی و شخصی به روستای فیروزآباد از توابع راسک وارد شده و اقدام به تیراندازی به سمت خانههای مسکونی کردهاند. به گفته منابع محلی، این اقدام باعث ایجاد ترس گسترده در میان اهالی شده و فضای امنیتی شدیدی را در منطقه حاکم کرده است. تا زمان تنظیم این خبر، اطلاعات دقیقی درباره علت این تیراندازیها منتشر نشده و جزئیاتی درباره تلفات احتمالی یا بازداشت افراد نیز در دسترس نیست.
ایران و جهان
صادرات همه محصولات پتروشیمی ایران ممنوع شد
رسانههای ایران روز چهارشنبه اعلام کردند که شرکت ملی صنایع پتروشیمی صادرات همه محصولات پتروشیمی کشور را «تا اطلاع ثانوی» ممنوع کرده است. در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، شماری از تأسیسات پتروشیمی در ماهشهر، بندر امام و عسلویه هدف حملات هوایی قرار گرفتند و بهشدت آسیب دیدند. اسرائیل مسئولیت این حملات را در روز پانزدهم فروردین برعهده گرفت. این در حالی است که پیش از حمله به مراکز پتروشیمی جنوب ایران، پتروشیمی تبریز نیز هدف قرار گرفته بود. شرکت ملی صنایع پتروشیمی دلیل تصمیم درباره توقف صادرات را «مدیریت بازار و تأمین کامل نیازهای داخلی» اعلام کرده و افزوده است که اولویت اصلی تأمین مصرف داخل کشور است. این تصمیم در حالی گرفته شده که محصولات پتروشیمی بخش قابل توجهی از صادرات «غیرنفتی» ایران را تشکیل میدهند.
سنای آمریکا برای چهارمین بار طرح حزب دموکرات برای توقف جنگ علیه ایران را رد کرد
اکثریت سنای ایالات متحده روز چهارشنبه از کارزار نظامی دونالد ترامپ علیه ایران حمایت کردند و به طرحی به رهبری دموکراتها که هدف آن متوقف کردن جنگ تا زمان صدور مجوز از سوی کنگره بود، رأی منفی دادند. سنا با ۵۲ رأی مخالف در برابر ۴۷ رأی موافق، از پیشبرد این قطعنامه اختیارات جنگی خودداری کرد. این اتفاق شش هفته بعد از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران و یک هفته بعد از برقراری آتشبس رخ داد. این چهارمین بار از زمان آغاز جنگ بود که دموکراتها چنین طرحهایی را به رأی گذاشتند و همه آنها در برابر مخالفت تمامی جمهوریخواهان، بهجز سناتور رند پال، شکست خوردهاند. پل تنها جمهوریخواهی بود که در رأیگیری اخیر به این طرح رأی مثبت داد. تنها رأی مخالف در میان دموکراتها نیز از سوی جان فترمن، سناتور پنسیلوانیا، ثبت شد. سناتور جمهوریخواه جیم جاستیس در این رأیگیری شرکت نکرد. رهبران حزب دموکرات متعهد شدهاند که تا پایان این درگیری یا صدور مجوز ادامه جنگ از سوی کنگره، همچنان طرحهای مربوط به اختیارات جنگی را مطرح کنند.
بسنت: آمریکا به معافیت تحریم نفت ایران و روسیه پایان میدهد
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت که آمریکا معافیتهایی را که اجازه خرید بخشی از نفت ایران و روسیه بدون مواجهه با تحریمهای آمریکا را میداد، تمدید نخواهد کرد. او در نشست خبری کاخ سفید گفت: «ما مجوز عمومی مربوط به نفت روسیه را تمدید نخواهیم کرد و مجوز عمومی مربوط به نفت ایران را هم تمدید نخواهیم کرد. اینها مربوط به نفتی بود که پیش از ۱۱ مارس (۲۰ اسفند سال گذشته) در دریا قرار داشت، بنابراین همه آن مصرف شده است». خبرگزاری رویترز میگوید این اقدامات نشاندهنده پایان تلاشهای دولت دونالد ترامپ برای استفاده از این معافیتها بهمنظور آزادسازی عرضه بیشتر نفت و کاهش قیمتهای رو به افزایش جهانی انرژی است. بسنت ماه گذشته گفته بود معافیت مربوط به ایران که وزارت خزانهداری در روز ۲۹ اسفند صادر کرده بود اجازه داد حدود ۱۴۰ میلیون بشکه نفت به بازارهای جهانی برسد و به کاهش فشار بر عرضه انرژی در دوران جنگ کمک کرد. این معافیت قرار است چهار روز دیگر منقضی شود. در پی آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در نهم اسفند پارسال، نیروهای نظامی ایران با حملات خود تنگه هرمز را عملا مسدود کردند. این آبراه پیش از جنگ محل انتقال یک پنجم نفت جهان بود که بسته شدن آن باعث افزایش قیمت نفت و سایر محصولات شده است.
نتانیاهو: اسرائیل حمله به حزبالله لبنان را ادامه میدهد
بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز چهارشنبه گفت که ارتش همچنان به حمله به مواضع حزبالله لبنان ادامه میدهد و در آستانه «تسلط کامل» بر بنت جبیل است. این موضع در حالی اعلام شده که فشارها برای برقراری آتشبس میان اسرائیل و لبنان افزایش یافته و ایران میگوید انجام دور دوم مذاکرات با آمریکا منوط به برقراری آتشبس در لبنان است. نتانیاهو در یک پیام ویدیویی گفت که به ارتش دستور داده است تقویت منطقه امنیتی در جنوب لبنان را ادامه دهد. او دربارهٔ ایران نیز گفت که ایالات متحده اسرائیل را در جریان تحولات قرار میدهد و دو کشور در هماهنگی هستند و افزود: «اهداف ایالات متحده و اهداف ما یکسان است». نخست وزیر اسرائیل تأکید کرد که در صورت شکست آتشبس با ایران، «ما برای هر سناریویی آمادهایم». نتانیاهو درباره اهداف اسرائیل اعلام کرد: «ما میخواهیم مواد غنی شده از ایران خارج شود؛ میخواهیم توانایی غنیسازی در داخل ایران از بین برود؛ و البته میخواهیم تنگه (هرمز) بازگشایی شود».
ابراز خوشبینی کاخ سفید به انجام دور دوم مذاکرات با ایران، «به احتمال زیاد در پاکستان خواهد بود»
کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه به خبرنگاران گفت گزارشهایی که مدعی بودند کاخ سفید درخواست آتشبس در جنگ با ایران را مطرح کرده، نادرست است. او افزود که گفتوگوها برای دور دوم مذاکرات با ایران «سازنده» بوده و «به احتمال خیلی زیاد» این مذاکرات بار دیگر در پاکستان برگزار خواهد شد. خانم لویت در توضیح بیشتر اعلام کرد: «این گفتوگوها سازنده و در حال انجام هستند و در حال حاضر وضعیت همین است. همچنین برخی گزارشها دربارهٔ احتمال برگزاری مذاکرات حضوری را دیدهام. باز هم میگویم، این گفتگوها در جریان است، اما تا زمانی که از سوی ما در کاخ سفید اعلام نشود، هیچ چیز رسمی نیست؛ با این حال، ما نسبت به چشمانداز دستیابی به یک توافق احساس خوبی داریم». این در حالی است که ساعاتی پیش فرمانده ارتش پاکستان برای گفتگو درباره دور بعدی مذاکرات صلح ایران و آمریکا وارد تهران شد. سخنگوی کاخ سفید در پاسخ به سوال دیگری تأکید کرد که محاصره ایالات متحده علیه ایران بهطور کامل اجرا شده و علیه کشتیهای همه کشورها در حال اعمال است.
تصمیم درباره ادامه مذاکره با آمریکا «بعد از دیدار فرمانده ارتش پاکستان با مقامهای ایرانی گرفته میشود»
خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرد بعد از دیدار فرمانده ارتش پاکستان با مقامهای ایرانی درباره دور دوم مذاکرات با آمریکا تصمیمگیری خواهد شد. این منبع روز چهارشنبه گفت بعد از دیدار عاصم منیر با مقامهای جمهوری اسلامی «تیم ایرانی بررسیهای لازم را انجام میدهد و سپس درباره دور بعدی مذاکرات ایران و آمریکا تصمیمگیری خواهد شد». صدا و سیمای جمهوری اسلامی پیشتر به نقل از منابع پاکستانی خبر داده بود فرمانده ارتش این کشور برای «کاهش اختلافات میان ایران و ایالات متحده» وارد تهران شده است. تسنیم به نقل از منبع بینام خود نوشته که آتشبس در لبنان میتواند یک «نشانه مثبت» برای مذاکرات باشد. این در حالی است که رویترز خبر داد کابینه امنیتی اسرائیل شامگاه چهارشنبه برای تصمیمگیری درباره برقراری آتشبس در لبنان تشکیل جلسه میدهد. ایران توقف حملات اسرائیل به گروه حزبالله را یکی از پیش شرطهای مذاکره و بخشی از توافق آتشبس اعلام کرده بود. با این حال دور اول مذاکره با آمریکا در حالی انجام شد که حملات ارتش اسرائیل به مواضع گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی در جنوب لبنان ادامه داشت.
سخنگوی کرملین: جنگ ایران جنگ ما نیست
دیمیتری پسکوف، سخنگوی ریاست جمهوری روسیه روز چهارشنبه با رد گزارشها درباره کمک نظامی مسکو به تهران در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران گفت که «این جنگ ما نیست». او در گفتگو با رسانه هندی ایندیا تودی تأکید کرد: «روسیه در این جنگ مشارکت ندارد. این جنگ ما نیست». این در حالی است که گزارشهای رسانهای حاکی از کمکهای نظامی روسیه و چین به ایران طی جنگ اخیر بوده است. رئیس جمهور اوکراین نیز گفته بود مسکو در جریان این جنگ به تهران کمکهای اطلاعاتی کرده و از جمله تصاویر ماهوارهای پایگاههای آمریکا در منطقه را در اختیار نیروهای نظامی ایران گذاشته است. سخنگوی کرملین درباره پیشنهاد ولادیمیر پوتین درباره انتقال اورانیوم غنیشده ایران به روسیه مدعی شد که ایالات متحده این پیشنهاد را رد کرده است. پسکوف گفت: «رئیس جمهور ولادیمیر پوتین مدتها پیش این پیشنهاد را مطرح کرده و گفته بود که روسیه آماده است اورانیوم غنی شده (ایران) را در خاک خود نگهداری کند. این میتوانست راهحل بسیار خوبی باشد، اما متأسفانه طرف آمریکایی این پیشنهاد را رد کرد». او افزود که پوتین همچنان آماده است «در صورت نیاز کشورهای ذیربط، به این ابتکار بازگردد».
ژاپن از طرح ۱۰ میلیارد دلاری برای کمک به تأمین نفت کشورهای آسیایی خبر داد
ژاپن، در واکنش به افزایش نگرانیها دربارهٔ امنیت انرژی در پی جنگ ایران، یک چارچوب مالی حدود ۱۰ میلیارد دلاری ایجاد خواهد کرد تا به کشورهای آسیایی در تأمین منابع انرژی یاری برساند. سانائه تاکائیچی، نخستوزیر ژاپن، روز چهارشنبه ۲۶ فروردین پس از نشست «ابتکار آسیایی کاهش انتشار کربن» گفت این حمایت میتواند معادل حداکثر یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون بشکه نفت باشد. بهگفتۀ او، این میزان تقریباً برابر با کل واردات یک سالۀ نفت خام کشورهای عضو اتحادیهٔ کشورهای جنوب شرق آسیا، آسان، است. نخست وزیر ژاپن تأکید کرد هدف از این طرح، کاهش آسیبپذیری کشورهای منطقه در برابر اختلالهای عرضۀ انرژی و جلوگیری از سرایت این اختلالها به زنجیرههای تأمین ژاپن است. به گزارش رویترز، این حمایت مالی عمدتاً از طریق نهادهای مالی تحت حمایت دولت، از جمله بانک همکاریهای بینالمللی ژاپن و شرکت بیمۀ صادرات و سرمایهگذاری نیپون، ارائه خواهد شد. اعلام این طرح در شرایطی صورت میگیرد که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و اختلال در جریان صادرات نفت از خاورمیانه، رقابت برای دسترسی به منابع انرژی را تشدید کرده است. بستهشدن تنگهٔ هرمز از آغاز این جنگ در ۹ اسفند پارسال، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان را مختل کرده و نگرانیها دربارهٔ کمبود عرضه در آسیا را افزایش داده است. در جریان این جنگ، کشورهای عربی حاشیۀ خلیج فارس نیز خسارات قابل توجهی متحمل شدند. با وجود آنکه عربستان سعودی و امارات متحدۀ عربی توانستند بخشی از صادرات خود را از مسیرهای جایگزین انجام دهند، بسته ماندن تنگهٔ هرمز باعث شد تولیدکنندگان منطقه حدود هفت میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه در روز از تولید نفت خود بکاهند. در همین حال، اعلام یک آتشبس دو هفتهای میان آمریکا و ایران، امیدهایی را برای کاهش تنش ایجاد کرده است. با این حال، چشمانداز این آتشبس همچنان مبهم ارزیابی میشود، بهخصوص که دور نخست مذاکرات ایران و آمریکا که ۲۲ و ۲۳ فروردین در اسلامآباد برای توافق صلح انجام شد، عملاً نتیجهای در پی نداشت. این در حالی است که ارتش آمریکا از عصر دوشنبه ۲۴ فروردین محاصرهٔ دریایی بنادر و کشتیهای ایران در خلیج فارس را نیز به اجرا درآورده است. کارشناسان بازار انرژی میگویند حتی اگر این آتشبس به توافقی پایدار تبدیل شود و مسیرهای حیاتی مانند تنگهٔ هرمز بازگشایی شوند، بازگشت تولید نفت به سطح پیشین به زمان نیاز خواهد داشت. به نوشتۀ رویترز، شرکتهای نفتی عربستان سعودی و امارات متحدۀ عربی در کوتاهمدت برای افزایش تولید احتیاط خواهند کرد و پیش از آن تلاش میکنند از دوام آتشبس اطمینان حاصل کنند. علاوه بر این، پالایشگاهها، میادین نفتی و پایانههای صادراتی در هفتههای اخیر در اثر حملات موشکی و پهپادی آسیب دیدهاند و تعمیر آنها ممکن است ماهها و در برخی موارد سالها طول بکشد. به همین دلیل، حتی در خوشبینانهترین حالت نیز انتظار نمیرود آثار جنگ بر بازار انرژی در کوتاه مدت بهطور کامل برطرف شود. ژاپن که بخش عمدۀ نفت خود را از خاورمیانه تأمین میکند، در چنین شرایطی تلاش دارد با تقویت همکاریهای مالی در آسیا، از بروز اختلال در صنایع داخلی خود جلوگیری کند. کشورهای جنوب شرق آسیا نیز به دلیل ذخایر محدودتر، در برابر شوکهای عرضه آسیبپذیرترند و همین موضوع اهمیت این طرح را برای توکیو افزایش داده است. اختلال در عرضۀ نفت خام و فرآوردههایی مانند نفتا که خوراک اصلی صنایع پتروشیمی و مادۀ اولیۀ مهمی برای تولید پلاستیک است، همچنین نگرانیهایی را در ژاپن دربارهٔ تأمین برخی اقلام حیاتی، از جمله محصولات پزشکی افزایش داده است. یک مقام کره جنوبی روز چهارشنبه اعلام کرد که این کشور بیش از ۲۷۰ میلیون بشکه نفت خام را از مسیرهایی بیارتباط با تنگه هرمز تأمین کرده است. کره جنوبی نیز، مانند بسیاری از اقتصادهای آسیایی، از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و حملات تلافیجویانهٔ ایران در منطقه و بسته شدن تنگهٔ هرمز، با مشکلات زیادی برای تأمین انرژی خود روبهرو بوده است. رئیس دفتر رئیس جمهور کره جنوبی گفت حدود ۶۰ درصد از واردات نفت خام این کشور در سال گذشته از مسیر تنگه هرمز تأمین شد.
«۲۳۸ تن» از ملوانان ناوهای دنا و بوشهر از سریلانکا راهی ایران شدند
یک مقام دولت سریلانکا اعلام کرد این کشور ۲۳۸ ملوان ایرانی را که پس از حملات اخیر آمریکا در سریلانکا حضور داشتند، به ایران بازگردانده است. آرونا جایاسکارا، معاون وزیر دفاع سریلانکا، روز چهارشنبه ۲۶ فروردین به خبرگزاری فرانسه گفت که ۳۲ ملوان نجاتیافته از ناوشکن «دنا» و ۲۰۶ ملوان دیگر از ناو «بوشهر» روز سه شنبه این کشور را با یک پرواز چارتر به مقصد ایران ترک کردند. این مقام وزارت دفاع سریلانکا در عین حال گفت که ۱۵ ملوان ایرانی برای مدیریت و نگهداری ناوچهٔ بوشهر همچنان در سریلانکا ماندهاند. ناوشکن دنا روز ۱۳ اسفند، در پنجمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، هنگام بازگشت از یک رزمایش دریایی در آبهای هند، با اژدر هدف حملهٔ یک زیردریایی آمریکا قرار گرفت و در نزدیکی سواحل جنوب سریلانکا غرق شد. در این حمله ۱۰۴ تن از ملوانان این ناو کشته شدند. اجساد ۸۴ نفر از قربانیان این حمله پیدا و به ایران بازگردانده شد. به دنبال این حمله، گزارش شد ناو دیگری از نیروی دریایی ایران به نام «بوشهر» به دلیل نقص فنی در بندر کلمبو سریلانکا پهلو گرفته است. آن زمان مقامهای سریلانکا اعلام کردند که به ۲۰۸ نفر از خدمهٔ این کشتی روادید ۳۰ روزه دادهاند. خبرگزاری رویترز پیشتر گزارش داده بود نسخهای از یک نامهٔ داخلی وزارت خارجهٔ آمریکا را مشاهده کرده است که در آن از دولت سریلانکا خواسته شده بود ملوانان دو کشتی ایرانی را به ایران باز نگرداند و ناوچهٔ «بوشهر» تا پایان جنگ در اختیار سریلانکا باقی بماند. به دنبال این گزارشها، آنورا کومارا دیسانایاک، رئیس جمهور سریلانکا، گفت که این جزیره به دلایل بشردوستانه و مطابق با کنوانسیون ۱۹۰۷ لاهه، از خدمهٔ ناوچهٔ بوشهر محافظت کرده است و این کشتی به بندر ترینکومالی در سواحل شرقی منتقل خواهد شد. سریلانکا در زمان جنگ، به هواپیماهای نظامی ایالات متحده اجازهٔ استفاده از امکانات زمینی این کشور را نداد. ایالات متحده و ایران هر دو از شرکای مهم تجاری سریلانکا به شمار میروند؛ آمریکا حدود ۴۰ درصد از صادرات پوشاک این کشور را جذب میکند و ایران نیز یکی از خریداران اصلی چای سریلانکا است. یک کشتی جنگی دیگر ایران با نام «لاوان» با ۱۸۳ خدمه در روزهای آغازین جنگ به بندر کوچی هند رفت و در آنجا پناه گرفت. بیش از ۱۰۰ خدمه غیرضروری این کشتی هند را ترک کردهاند.
گزارش واشنگتن پست از اعزام نیروهای بیشتر آمریکا به خاورمیانه
در ادامه تحولات امنیتی منطقه، روزنامه واشنگتن پست گزارش داده است که ایالات متحده آمریکا در نظر دارد طی روزهای آینده هزاران نیروی نظامی دیگر به خاورمیانه اعزام کند. بر اساس این گزارش که به نقل از مقامهای آگاه آمریکایی منتشر شده، این اقدام در چارچوب سیاستهای دولت دونالد ترامپ برای افزایش فشار بر ایران و دستیابی به یک توافق جدید صورت میگیرد. در همین حال، رویترز با بازنشر این خبر اعلام کرده که هنوز امکان تأیید مستقل این گزارش را نداشته است. این تحرکات نظامی در شرایطی مطرح میشود که تنشها میان تهران و واشنگتن در پی تحولات اخیر منطقهای افزایش یافته و گمانهزنیها درباره احتمال تشدید درگیریها یا آغاز مذاکرات جدید را تقویت کرده است.
هشدار نظامی ایران به آمریکا و تهدید به اقدام متقابل
در ادامه تنشهای فزاینده میان ایران و ایالات متحده آمریکا، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا روز چهارشنبه ۲۶ فروردین ماه با صدور بیانیهای نسبت به اقدامات دریایی واشنگتن هشدار داد. در این بیانیه آمده است که در صورت ادامه آنچه محاصره دریایی بنادر ایران و ایجاد ناامنی برای کشتیهای تجاری و نفتکشها عنوان شده، این اقدام بهعنوان نقض آتشبس تلقی خواهد شد. این قرارگاه تأکید کرده که نیروهای مسلح ایران اجازه نخواهند داد صادرات و واردات در مناطق راهبردی از جمله خلیج فارس، دریای عمان و دریای سرخ ادامه یابد. در ادامه این هشدار، بر آمادگی ایران برای اقدام قاطع در دفاع از حاکمیت ملی و منافع کشور تأکید شده است. این موضعگیری در واکنش به اعلام سنتکام صورت گرفته که پیشتر مدعی شده بود بنادر ایران را بهطور کامل مسدود کرده و طی ۳۶ ساعت گذشته، مسیرهای تجارت دریایی به مقصد و از مبدأ ایران را متوقف کرده است.
آمریکا شبکه قاچاق نفت پسر شمخانی را تحریم کرد، تامی پیگوت: جمهوری اسلامی ثروت مردم ایران را به تروریستها منتقل میکند
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (اوفک) از تحریم یک شبکه قاچاق نفت که توسط پسر علی شمخانی اداره میشود، خبر داد. در بیانیهای که وزارت خزانهداری آمریکا روز چهارشنبه ۲۶ فروردین منتشر کرد آمده است که در چارچوب بخشی از عملیات «خشم اقتصادی»، دفتر کنترل داراییهای خارجی این وزارتخانه شبکهای از قاچاق نفت را که توسط محمدحسین شمخانی، پسر علی شمخانی دبیر کشته شده شورای امنیت ملی، اداره میشود، تحریم کرده است. دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری همچنین اهداف مرتبط با یک طرح پیچیده طلا متعلق به حزبالله که در نهایت به نفع ارتش رژیم ایران است را تحریم کرد. در همین رابطه، معاون اصلی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در بیانیهای گفت ایالات متحده شبکه ناوگان سایه جمهوری اسلامی ایران و سازوکار تأمین مالی تروریستی «نفت در برابر طلا» را مختل میکند. او در این بیانیه گفت ایالات متحده «بهطور قاطع توانایی جمهوری اسلامی ایران برای کسب درآمد را محدود کند، در حالی که این کشور تلاش دارد تنگه هرمز را گروگان نگه دارد». این سخنگو گفت تحریمهای روز چهارشنبه «بخشهایی از امپراتوری چند میلیارد دلاری قاچاق نفت محمدحسین شمخانی را هدف قرار میدهد که به غنیتر شدن رژیم ایران و طبقه حاکم آن کمک میکند».
