اخبار کارگری، زنان، ستم ملی، ایران و جهان یکشنبه ۱۰ اسفند ۱۴۰۴
ستم ملی
گزارشی از بازداشت ۳ شهروند در تهران به دلیل «فیلمبرداری از محل اصابت موشک»
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از فارس، امروز شنبه ۹ اسفند ماه، سه شهروند در تهران بازداشت شدند. در این گزارش آمده است: ساعاتی پیش سه نفر در تهران که «در حال فیلم برداری از محل اصابت موشک های آمریکایی و اسرائیلی بودند»، توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند. در این گزارش ادعا شده است که افراد مذکور «قصد ارسال تصاویر به رسانه های خارج از کشور» را داشتند. هویت افراد بازداشت شده و محل نگهداری آنان در این گزارش ذکر نشده است.
ایران و جهان
علی خامنهای در اولین موج حملات آمریکا و اسرائیل کشته شد
ساعاتی پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل کشته شده است، تلویزیون دولتی ایران بامداد یکشنبه ۱۰ اسفند مرگ او را تأیید کرد. تلویزیون جمهوری اسلامی سرانجام پس از نزدیک به ۲۰ ساعت، کشتهشدن رهبر جمهوری اسلامی در حملۀ صبح شنبه ۹ اسفند ماه ۱۴۰۴ را تأیید کرد. محل زندگی و دفتر علی خامنهای، ۸۶ ساله، معروف به «بیت رهبری» در خیابان پاستور تهران از نخستین اهداف حملات پیش از ظهر ۹ اسفند اسرائیل و ایالات متحده به ایران بود. برخی منابع از انتقال رهبر جمهوری اسلامی به مکانی امن، پیش از وقوع حملات، خبر داده بودند، اما بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، ساعاتی پس از حمله گفت نشانههای زیادی در دست است که نشان میدهد علی خامنهای زنده نیست. کمی پیش از این اظهارات، خبرگزاری رویترز روز شنبه به نقل از یک مقام ارشد اسرائیلی گزارش داده بود که علی خامنهای کشته شده و جسد او از زیر آوار بیرون کشیده شده است. همزمان دو رسانه اسرائیلی اعلام کردند تصاویر و اسناد مربوط به جسد او به دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو نشان داده شده است. شبکه ۱۲ اسرائیل و سازمان رادیو و تلویزیون این کشور گزارش دادند خامنهای در یک مخفیگاه زیرزمینی حضور داشته و همراه با دهها مقام دیگر کشته شده است. ارتش اسرائیل اعلام کرد که از صبح شنبه حدود ۲۰۰ جنگنده این کشور در حملات گسترده، حدود ۵۰۰ هدف را در داخل ایران مورد اصابت قرار دادند. خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، کشتهشدن دختر، داماد، نوه و همسر یکی از پسران علی خامنهای را نیز در حملات صبح ۹ اسفند اسرائیل به «بیت رهبری» در تهران را تأیید کرد. جمهوری اسلامی روز یکشنبه کشته شدن عبدالرحیم موسوی، رئيس ستاد کل نیروهای مسلح، و عزیز نصیرزاده، وزیر دفاع، را نیز در نخستین موج حملات روز شنبه تأیید کرد. پیشتر نیز کشته شدن محمد پاکپور، فرمانده کل سپاه پاسداران، و علی شمخانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی، اعلام شده بود. برخی منابع خبری شمار مقامهای بلندپایه کشته شده را ۴۰ نفر عنوان کردهاند، اما این آمار هنوز بهطور رسمی تأیید نشده است. درپی این تحولات، هیئت دولت ایران با انتشار بیانیهای، هفت روز تعطیل رسمی و ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کرد. سپاه پاسداران نیز در واکنش به این اخبار تهدید کرد که «شدیدترین» عملیات تاریخ را علیه اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه اجرا کند.
واکنشها در خیابان
تصاویری که در شبکههای اجتماعی منتشر شده است، گروهی از مردم ایران را در شامگاه ۹ اسفند و ساعات اولیه ۱۰ اسفند در خیابانهای نقاط مختلف کشور در حال شادی پس از شنیدن گزارشهای مرگ علی خامنهای نشان میدهد. ویدئوهای دریافتی همچنین حاکی است که شهروندان در شامگاه یکشنبه از خانههای خود شعارها و فریادهای شادی سر دادند. بر اساس تصاویری که ازجمله حساب کاربری وحید آنلاین منتشر کرده است شماری از مردم ایران در پی انتشار گزارشهایی مبنی بر کشته شدن علی خامنهای، فریادهای شادی و هلهله سردادند. در یکی از این ویدئوها، جوانان در شهر گلهدار در شهرستان مُهر استان فارس، یک لوح بزرگ سنگی که تصویر علی خامنهای روی آن نقش بسته بود را در یکی از میدانهای اصلی این شهر تخریب و سرنگون میکنند. همزمان، صداوسیمای جمهوری اسلامی خبر داد که «هزاران نفر» از هواداران جمهوری اسلامی در میدان انقلاب تهران با شعار «مرگ بر آمریکا» گرد هم آمدند. در پی انتشار خبر کشته شدن علی خامنهای، صدها معترض عراقی صبح یکشنبه تلاش کردند به منطقهٔ سبز بغداد، محل سفارت آمریکا، یورش ببرند که با دخالت نیروهای امنیتی عقب رانده شدند. همزمان در کراچی پاکستان نیز صدها نفر به کنسولگری آمریکا حمله کردند و گزارشهایی از کشته شدن چند نفر منتشر شده است. همچنین تجمعهایی در پیشاور و در کشمیر تحت کنترل هند برگزار شد که در کشمیر عمدتاً آرام توصیف شده است.
واکنشهای جهانی به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و کشته شدن خامنهای
با گسترش دامنهٔ تنشها در منطقه، سپاه پاسداران از آغاز دور تازهای از حملات به اسرائیل و پایگاههای آمریکا خبر داده و مدعی هدف قرار دادن پایگاه الحریر در عراق شده است. امارات اعلام کرد صدها موشک و پهپاد ایرانی را رهگیری کرده، اما سقوط ترکشها به خساراتی محدود در دبی و ابوظبی، از جمله آتشسوزی جزئی در برجالعرب و آسیب به دو فرودگاه، انجامید. قطر نیز با احضار سفیر ایران به این حملات اعتراض کرد. همزمان با تهدید سپاه به جلوگیری از عبور کشتیها از تنگه هرمز، گزارش شده دستکم ۱۵۰ نفتکش در آبهای خلیج فارس متوقف شدهاند. در عمان نیز پس از گزارش حمله دو پهپاد به بندر دُقم و زخمیشدن یک کارگر خارجی، سفارت آمریکا از کارکنان خود خواست در محل امن بمانند. درپی این تحولات و به دنبال حملات ایالات متحده و اسرائیل به جمهوری اسلامی و کشتهشدن علی خامنهای، موجی از واکنشهای بینالمللی در سطوح مختلف سیاسی و دیپلماتیک شکل گرفت. این واکنشها از محکومیت صریح یک یا هر دو طرف تا دعوت به خویشتنداری و گفتگو متفاوت بوده است:
نهادهای بینالمللی
سازمان ملل متحد تشدید درگیریها در منطقه را محکوم کرد. آنتونیو گوترش، دبیرکل این سازمان، با صدور بیانیهای خواستار «توقف فوری درگیریها و کاستن از تنشها» شد و هشدار داد که ادامهٔ حملات، صلح و امنیت بینالمللی را به خطر میاندازد. فولکر تورک، کمیسر حقوق بشر سازمان ملل نیز تأکید کرد که تداوم حملات تنها به «مرگ، نابودی و بدبختی انسانها» منجر خواهد شد. آژانس بینالمللی انرژی اتمی با دعوت از همهٔ طرفها به خویشتنداری اعلام کرد که تاکنون «هیچ شواهدی از انتشار مواد رادیواکتیو» مشاهده نشده است. ماریانا اسپولیاریچ، رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ هم هشدار داد که افزایش اقدامات نظامی در خاورمیانه میتواند یک «واکنش زنجیرهای خطرناک» در سراسر منطقه ایجاد کند که پیامدهایی ویرانگر خواهد داشت. اتحادیه آفریقا نیز با تأکید بر ضرورت «خویشتنداری و از سرگیری گفتگو»، اعلام کرد که ادامهٔ درگیری ممکن است بر ثبات این قاره نیز تأثیر بگذارد.
اروپا
اتحادیه اروپا حملات موشکی ایران به امارات متحده عربی را محکوم کرد. اورسولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا، این حملات را «نقض آشکار حاکمیت ملی» امارات و تخطی از قوانین بینالمللی خواند. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، نیز وزیران خارجهٔ این بلوک را برای نشست اضطراری در روز یکشنبه فراخواند. بریتانیا، فرانسه و آلمان ضمن تأکید بر اینکه در حملات آمریکا و اسرائیل نقشی نداشتهاند، اقدامات تلافیجویانهٔ تهران را محکوم کردند. لندن نسبت به خطر گسترش درگیری به سطحی منطقهای هشدار داد و امانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، خواستار پرهیز از «تشدید خطرناک» تنشها شد. در مقابل، وزیر خارجهٔ نروژ اقدام نظامی پیشگیرانه را تنها در صورت وجود تهدید فوری قابل توجیه دانست و حملات اسرائیل به ایران را ناقض قوانین بینالمللی خواند. روسیه حملات آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کرد و هشدار داد که این اقدامات میتواند منطقه را به سمت «فاجعهای انسانی، اقتصادی و حتی هستهای» سوق دهد. اوکراین موضعی متفاوت اتخاذ کرد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور این کشور، گفت این تحولات میتواند فرصتی برای مردم ایران باشد تا «رژیم تروریست حاکم در تهران» را ساقط کنند.
خاورمیانه
در میان کشورهای منطقه، واکنشها دوگانه بود. قطر بهعنوان میزبان پایگاه العُدَید، بزرگترین پایگاه نیروهای آمریکایی در خاورمیانه، ضمن محکوم کردن حملات موشکی ایران به خاکش، هشدار داد که «حق پاسخگویی به این حملات را بهشکل کامل برای خود محفوظ میداند». مصر حملات ایران به کشورهای عربی منطقه را بهشدت محکوم کرد و نسبت به «خطرات جدی» برای امنیت و ثبات این کشورها هشدار داد. دولت اردن ضمن تشویق همۀ طرفها به کاستن از تنشها، هشدار داد که «با تمام قوا و امکاناتش، از منافع پادشاهی» دفاع خواهد کرد. سخنگوی دولت اردن یادآوری کرد که کشورش، بخشی از این درگیریها نیست. ترکیه هر دو طرف را مورد انتقاد قرار داد. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در نطقی تلویزیونی گفت از حملهٔ آمریکا و اسرائیل به ایران «آزرده خاطر» است، اما حملات موشکی و پهپادی ایران به کشورهای حوزهٔ خلیج فارس را نیز «غیرقابل قبول» توصیف کرد و خواستار اقدام جهان اسلام برای جلوگیری از گسترش بحران شد. در لبنان، نواف سلام، نخست وزیر این کشور، پس از اعلام حملات تازۀ اسرائیل به مواضع حزبالله، تأکید کرد که پای لبنان به جنگ کشیده نخواهد شد. در عرصهٔ فلسطینی نیز اختلاف موضع دیده شد: گروه افراطی حماس اقدام آمریکا و اسرائیل علیه تهران را «تجاوز» خواند و آن را حملهای مستقیم به کل منطقه دانست، اما تشکیلات خودگردان فلسطینی حملات ایران به کشورهای عربی را محکوم و بر احترام به حاکمیت ملی کشورها تأکید کرد. این تشکیلات بدون اشاره به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، «هرگونه خدشه وارد شدن به حاکمیت ملی و یا تجاوز به آن از سوی هر یک از طرفین درگیری» را مردود دانست.
آسیا و اقیانوسیه
چین با تأکید بر ضرورت احترام به حاکمیت و یکپارچگی سرزمینی ایران، خواستار «توقف فوری اقدامات نظامی» شد. هند نیز بر اهمیت احترام به حاکمیت کشورها تأکید کرد و خواستار بازگشت به گفتگو و دیپلماسی شد. در اقیانوسیه، نیوزیلند خواهان از سرگیری مذاکرات و احترام به قوانین بینالمللی شد و رهبری ایران را به دنبال کردن راهحلی مبتنی بر مذاکره تشویق کرد. در استرالیا، نخستوزیر این کشور پس از تأیید مرگ علی خامنهای گفت «کسی برای او سوگواری نخواهد کرد»، موضعی که از صریحترین واکنشهای سیاسی در این زمینه بود.
آفریقا
در آفریقا، سیریل رامافوسا، رئیس جمهور آفریقای جنوبی، حملات اسرائیل و آمریکا را ناقض قوانین بینالمللی دانست و گفت که دفاع پیشدستانه بر پایهٔ «فرضیات و احتمالات» قابل توجیه نیست.
امارات در واکنش به حملات ایران سفارتخانه خود در تهران را تعطیل کرد
وزارت خارجه امارات متحده عربی اعلام کرد در واکنش به حملات تهران به خاک خود، سفارتخانهاش در تهران را تعطیل و سفیر و تمامی اعضای هیئت دیپلماتیک خود را از ایران خارج کرده است. در بیانیه منتشر شده توسط این وزارتخانه اقدامات تهاجمی جمهوری اسلامی علیه اهداف غیرنظامی، از جمله مناطق مسکونی، فرودگاهها، بنادر و تأسیسات خدماتی که جان غیرنظامیان را به خطر انداخته، «تشدید تنش خطرناک و غیرمسئولانه» و نقض حقوق بینالملل توصیف شده است. ابوظبی همچنین هشدار داده حملات ایران «منطقه را به سوی مسیرهایی بسیار خطرناک سوق میدهد». سپاه پاسداران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، طی روزهای شنبه و یکشنبه امارات متحده عربی و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس را هدف حملات موشکی و پهپادی قرار داد.
حملات هوایی شبانه در تهران، پخش برنامههای تلویزیون قطع شد
گزارشها از ایران حاکی است که همزمان با حملات هوایی گسترده به تهران، پخش برنامههای تلویزیون حکومتی ایران متوقف شده است. دقایقی پیش از آن، یکی از برنامههای خبری تلویزیون اعلام کرد که بخشهایی از سازمان صدا و سیما هدف حملات هوایی قرار گرفت. همچنین گزارشهای متعددی از حملات شدید به مناطق مختلف تهران از جمله امیرآباد، نیاوران، جنتآباد، سعادتآباد، شهرری و بنیهاشم منتشر شده است. کاربران شبکههای اجتماعی از شنیده شدن صدای انفجارهای قوی و پدافند در پایتخت خبر دادهاند. خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از خبرنگاران خود در تهران نوشت که دستکم دو انفجار شدید حوالی ساعت ۹ شب ساختمانها را لرزاند.
ترامپ: ۹ فروند کشتی نظامی ایران را منهدم و غرق کردیم
دونالد ترامپ اعلام کرد که ارتش آمریکا ۹ کشتی نظامی نیروی دریایی ایران را در حملات خود غرق کرده است. رئیس جمهور آمریکا با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی خود، «تروث سوشال» نوشت: «همین حالا به من اطلاع داده شده که ما ۹ فروند از شناورهای نیروی دریایی ایران را منهدم و غرق کردهایم، که برخی از آنها نسبتاً بزرگ و مهم بودهاند.» او با اشاره به نابودی ستاد نیروی دریایی ایران در حملات آمریکا گفت که ارتش به سراغ سایر شناورهای نظامی ایران نیز خواهد رفت تا آنها را غرق کند.
عراقچی: انتخاب رهبر جدید ظرف چند روز محتمل است
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت این احتمال وجود دارد که در پی کشته شدن علی خامنهای، ظرف چند روز آینده رهبر جدید جمهوری اسلامی انتخاب شود. او روز یکشنبه به شبکه خبری الجزیره گفت که اعضای مجلس خبرگان «شاید ظرف یک یا دو روز یک رهبر جدید برای کشور انتخاب کنند، همه چیز طبق روال در جریان است.» او کشته شدن علی خامنهای در حملات آمریکا و اسرائیل را «کاملاً بیسابقه و نقض حقوق بینالملل» توصیف کرد و گفت این اقدام میتواند جنگ میان طرفین را «خطرناکتر و پیچیدهتر» کند. طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی یک شورای سه نفره به شکل موقت جانشین رهبر شده است. مسعود پزشکیان، غلامحسین محسنی اژهای و علیرضا اعرافی به عنوان اعضای این شورا معرفی شدهاند. مجلس خبرگان که ۸۸ عضو دارد، پیش از این تنها یک بار در تاریخ جمهوری اسلامی دست به انتخاب رهبر زد و در سال ۱۳۶۷ علی خامنهای را به عنوان جانشین روحالله خمینی معرفی کرد.
سنتکام ادعای سپاه درباره شلیک موشک به ناو آبراهام لینکن را «دروغ محض» خواند
فرماندهی ستاد مرکزی آمریکا، سنتکام، این ادعای سپاه پاسداران را رد کرد که گفته بود ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن را با موشکهای بالستیک هدف قرار داده است. سنتکام در حساب کاربری خود در شبکهٔ ایکس به فارسی نوشته که «این ادعا دروغ محض است. ناو لینکلن مورد اصابت قرار نگرفته و موشکهای شلیک شده حتی به این ناو نزدیک هم نشدند». بر اساس این پست، «ناو هواپیمابر لینکلن همچنان به پرواز درآوردن هواپیماهای خود در پشتیبانی از کارزار بیامان فرماندهی مرکزی ایالات متحده ادامه میدهد»؛ کارزاری که به گفته سنتکام، «هدف آن دفاع از مردم آمریکا از طریق خنثیسازی تهدیدهای رژیم ایران است».
رئیس کمیسیون اروپا خواستار دوران «گذار حقیقی» در ایران شد
رئیس کمیسیون اروپا روز یکشنبه ۱۰ اسفند هشدار داد که خطر تشدید تنشها در خاورمیانه «واقعی» است و به همین دلیل یک دوران «گذار حقیقی» در ایران بهشدت مورد نیاز است. اورسلا فون در لاین پس از گفتگوی تلفنی با امیر قطر، در شبکهٔ اجتماعی ایکس نوشت: «خطر تشدید بیشتر واقعی است. به همین دلیل یک گذار حقیقی در ایران فوراً مورد نیاز است». رهبر اتحادیه اروپا در این پیام نامی از اسرائیل یا ایالات متحده نبرد، اما گفت که او و شیخ حمد دربارهٔ «پیامدهای حملات بیپروا و کورکورانه ایران» به قطر گفتگو کردهاند. صبح روز یکشنبه گزارشهایی از وقوع انفجارهایی در دوحه، پایتخت قطر، منتشر شد. به گفته فون در لاین، یک گذار واقعی «باید به معنای توقف برنامه هستهای نظامی و موشکهای بالستیک ایران و پایان دادن به اقدامات بیثبات کننده در هوا، زمین و دریا باشد». او همچنین خواستار آن شد که هرگونه تغییر، بازتابدهنده امیدهای دموکراتیک «مردم شجاع ایران» باشد. همچنین فردریش مرتس، صدراعظم آلمان، روز یکشنبه از ایران خواست «فوراً حملات بیهدف خود را متوقف کند» و در عین حال پیشبینی کرد که با کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی، حاکمیت روحانیون در این کشور رو به پایان است. او در یک کنفرانس خبری در برلین گفت که آلمان در حس «آرامش خاطر» ایرانیان از دیدن «پایان یافتن رژیم ملاها» سهیم است. با این حال، او هشدار داد که کشته شدن علی خامنهای در حملات آمریکا و اسرائیل به تهران، ایران را در مسیر «آیندهای نامطمئن» قرار داده است. مرتس تأیید کرد که روز سه شنبه طبق برنامهریزی قبلی به واشینگتن سفر خواهد کرد و درباره تحولات خاورمیانه با دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، گفتگو خواهد کرد. او درباره حملات آمریکا و اسرائیل گفت: «در نهایت، ما نمیدانیم که این طرح موفق خواهد شد یا نه.»
سنتکام از بهکارگیری بمبافکنهای بی - ۲ در حمله به تأسیسات موشکی ایران خبر داد
فرماندهی ستاد مرکزی آمریکا، سنتکام، خبر داد که بمبافکنهای رادارگریز بی - ۲ ایالات متحده شنبه شب تأسیسات مستحکم موشکهای بالستیک ایران را هدف قرار دادند. سنتکام روز یکشنبه در پستی در شبکهٔ ایکس نوشت که «این بمبافکنها به بمبهای ۲۰۰۰ پوندی (۹۰۷ کیلوگرمی) مسلح بودند»، و افزود که «هیچ کشوری هرگز نباید در عزم آمریکا تردید کند». ایالات متحده در حملهٔ روز اول تیر ماه امسال به تأسیسات هستهای ایران نیز از این بمبافکنها استفاده کرده بود.
تداوم تبادل حملات میان پاکستان و افغانستان
پاکستان و افغانستان روز یکشنبه ۱۰ اسفند بار دیگر به تبادل حملات علیه یکدیگر پرداختند و با انتشار آمارها و روایتهای متناقض، یکدیگر را به تشدید درگیریها متهم کردند. به گفته وزیر اطلاعرسانی پاکستان، در جریان حملات هوایی و درگیریهای جاری، بیش از ۳۳۱ نیروی طالبان افغانستان کشته و بیش از ۵۰۰ نفر زخمی شدهاند. او اعلام کرد که نیروی هوایی پاکستان زیرساختها و انبارهای تسلیحاتی را در ۳۷ نقطه در سراسر افغانستان هدف قرار داده است. به ادعای وی، نیروهای پاکستانی بیش از صد موضع نیروهای افغانستانی را منهدم کرده، ۲۲ موضع دیگر را به تصرف درآورده و ۱۶۳ تانک و خودروی زرهی را نابود کردهاند.
آمادگی عربستان سعودی برای مقابله با جمهوری اسلامی
منابع خبری گزارش دادند که نیروهای نظامی عربستان سعودی آمادهاند در صورت ادامه حملات به خاک این کشور، اقدام به مقابله به مثل نظامی علیه جمهوری اسلامی کنند. بر اساس این گزارش، پادشاهی سعودی که در سالهای اخیر بر تنشزدایی دیپلماتیک تمرکز داشت، اکنون با اتخاذ رویکردی "تدافعی - تهاجمی" به نیروهای مسلح خود چراغ سبز نشان داده است هرگونه تعرض پهپادی یا موشکی را با پاسخ متقابل در داخل خاک ایران تلافی کنند. در تحولی مرتبط، وزارت امور خارجه عربستان سعودی روز گذشته علیرضا عنایتی، سفیر جمهوری اسلامی در ریاض، را احضار کرد. در جریان این دیدار، مقامهای سعودی مراتب اعتراض رسمی و شدید خود را نسبت به آنچه “حملات وقیحانه حکومت ایران” به شهر ریاض و مناطق شرقی این کشور نامیدند، ابلاغ کردند.
نشست اضطراری وزیران خارجه شورای همکاری خلیج در پی حملات ایران
منابعی در کشورهای خلیج اطلاع دادند وزرای خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج قرار است شامگاه یکشنبه بهصورت ویدیوکنفرانس یک نشست اضطراری برگزار کنند و تحولات حملات ایران به کشورهای خلیج را بررسی کنند. تهران تاکنون بیش از ۳۷۰ موشک و حدود ۱۰۰۰ پهپاد بهسوی پایتختهای کشورهای خلیج شلیک کرده است. این حملات مسقط، پایتخت عمان، را نیز هدف قرار داد. کشوری که هماهنگکننده گفتگوهای واشینگتن و تهران بود. این حملات با محکومیت گسترده کشورهای خلیجی روبهرو شد. شورای همکاری خلیج نیز «عملیات نظامی ناجوانمردانه» ایران را نشاندهنده مقاصد واقعی ایران نسبت به کشورهای عضو و منطقه دانست. کشورهای عضو شورای همکاری خلیج پیشتر به مقامهای ایرانی اطمینان داده بودند که اجازه نخواهند داد از سرزمین یا حریم هوایی آنها برای انجام هرگونه عملیات نظامی علیه ایران استفاده شود. کشورهای خلیج همچنین اعلام کردند هدف قرار دادن تاسیسات غیرنظامی نقض آشکار حقوق بینالملل، منشور سازمان ملل متحد و اصول حسن همجواری است.
ترامپ میگوید حملات نظامی علیه ایران میتواند تا چهار هفته طول بکشد
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، روز یکشنبه در گفتگو با روزنامه بریتانیایی دیلی میل گفت که عملیات نظامی علیه ایران که با مشارکت اسرائیل آغاز شده است، میتواند تا چهار هفته طول بکشد. او که در اقامتگاه خود در ایالت فلوریدا بود، در این مصاجبه تلفنی اعلام کرد: «همیشه این یک فرایند چهار هفتهای بوده است. ما برآورد کردهایم که حدود چهار هفته طول خواهد کشید.» ترامپ با اشاره به اینکه ایران کشور بزرگی است، افزود که حملات نظامی «چهار هفته طول میکشد، یا حتی کمتر.» او مانند دیگر مصاحبه خود در روز یکشنبه به کشته شدن ۴۸ مقام ارشد ایرانی در حملات روز شنبه آمریکا و اسرائیل اشاره کرد و در عین حال گفت همچنان برای گفتگوهای بیشتر با ایرانیها آمادگی دارد، اما نمیتواند بگوید که آیا این گفتگوها «بهزودی» انجام خواهد شد یا نه. او توضیح داد: «نمیدانم. آنها میخواهند، میخواهند صحبت کنند، اما من گفتم باید هفته گذشته صحبت میکردید، نه این هفته.»
هفت فرمانده ارشد نظامی ایران در حملات اسرائیل و آمریکا کشته شدند
«بنیاد حفظ آثارو نشر ارزشهای دفاع مقدس» در اطلاعیهای نام هفت تن از فرماندهان ارشد نظامی ایران را که در حملات آمریکا و اسرائیل کشته شدند، اعلام کرد. در بیانیه این نهاد که خبرگزاری تسنیم منتشر کرده، اعلام شده که صالح اسدی، معاون اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح، غلامرضا رضائیان، رئیس سازمان اطلاعات فراجا (نیروی انتظامی)، محمد شیرازی، رئیس دفتر فرمانده کل قوا، محسن درهباغی، معاون آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح، اکبر ابراهیمزاده، جانشین رئیس دفتر فرمانده کل قوا، بهرام حسینی مطلق، رئیس اداره طرح و عملیات معاونت عملیات ستاد کل نیروهای مسلح، و حسنعلی تاجیک، رئیس اداره آماد ستاد کل نیروهای مسلح، کشته شدند. به زمان دقیق و محل کشته شدن این فرماندهان نظامی اشاره نشده است. پیش از این مقامهای اسرائیلی و آمریکایی اعلام کرده بودند تعداد زیادی از نیروهای ارشد مسلح ایران در حملات انجام شده کشته شدند.
گزارشها از هدف قرار گرفتن بیمارستان گاندی در تهران
رسانههای ایران خبر دادند که در حملات هوایی امشب به ایران، بیمارستان گاندی در تهران هدف قرار گرفته است. عکسها و ویدئوهای منتشر شده آسیب به ساختمان این بیمارستان و خیابانهای اطراف آن را نشان میدهد. خبرگزاری رویترز نیز به نقل از دو شاهد عینی خبر داد در جریان حملات هوایی اسرائیل یک بیمارستان در خیابان گاندی تهران مورد اصابت قرار گرفته است. این شاهدان گفتند بیمارستان به شدت آسیب دیده و بیماران در حال خارج شدن از آن هستند.
غلامرضا رضائیان رئیس سازمان اطلاعات «فراجا» کشته شد
رسانههای داخلی ایران یکشنبه ۱۰ اسفند اعلام کردند که فرمانده رئیس سازمان اطلاعات فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی «فراجا» در جریان حملات آمریکا و اسرائیل به این کشور کشته شده است. به گزارش خبرگزاری «فارس»، غلامرضا رضاییان، رئیس سازمان اطلاعات فراجا، در پی حملات روز گذشته کشته شد. در همین حال، اسرائیل تصاویری از حملات هوایی خود منتشر کرد که هدف قرار گرفتن چندین نقطه در ایران را نشان میدهد، از جمله تصاویری از تخریب یک مقر فرماندهی وابسته به نظام در قلب تهران و نیز میدان سپاه پاسداران. تلویزیون ایران یکشنبه اعلام کرد که در حملات هوایی انجام شده علیه کشور، عزیز ناصر زاده، وزیر دفاع ایران و عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح کشته شدند. تلویزیون دولتی ایران تأکید کرد که این فرماندهان نظامی در جریان یک حمله هوایی که نشست شورای دفاع را هدف قرار داده بود، جان باختند.
امارات با محکوم کردن حملههای موشکی جمهوری اسلامی سفارت خود در تهران را تعطیل کرد
امارات متحده عربی با انتشار بیانیهای از تعطیلی سفارت خود در تهران و خروج سفیر و تمام اعضای هیئت دیپلماتیک خود از ایران خبر داد و حملات موشکی جمهوری اسلامی را محکوم کرد. امارات در این بیانیه دلیل این تصمیم را واکنش به حملات موشکی آشکار رژیم ایران به خاک امارات اعلام کرده و گفته است که این حملات «تجاوز به اماکن غیرنظامی، از جمله مناطق مسکونی، فرودگاهها، بنادر و تأسیسات خدماتی محسوب میشوند». بنابر این بیانیه، جملات رژیم ایران «غیرنظامیان بیگناه را در یک تشدید خطرناک و غیرمسئولانه که نقض آشکار حاکمیت ملی و نقض آشکار قوانین بینالمللی و منشور سازمان ملل متحد است، به خطر انداختهاند.»
محمود احمدینژاد در حملات اسرائیل و آمریکا کشته شد
سابقه طولانی انکار هولوکاست و اظهارات جنجالی محمود احمدینژاد علیه اسرائیل، از عوامل مؤثر در هدفگیری او بوده است. یک وبسایت خبری یهودی (Yeshiva World) بلافاصله پس از انتشار خبر کشته شدن وی، با تیتر تند «این سگ را به خاطر دارید؟» به مرور سابقه انکار هولوکاست توسط او پرداخت. با این حال، مقامات اسرائیلی و آمریکایی تاکنون بهطور رسمی انگیزه خود را از این حمله اعلام نکردهاند و گمانهزنی در مورد علت دقیق قتل او در هالهای از ابهام قرار دارد. محمود احمدینژاد، رئیس دولتهای نهم و دهم جمهوری اسلامی ایران، در پی حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به ایران کشته شد. بر اساس گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، در جریان حمله به منطقه نارمک تهران و محل اقامت این رئیسجمهور پیشین، احمدینژاد به همراه محافظانش کشته شد. خبر کشته شدن او از صبح شنبه نهم اسفند، همزمان با آغاز رسمی جنگ، در شبکههای اجتماعی منتشر شده بود؛ گزارشها حاکی از آن بود که او به همراه سه محافظ خود کشته شده است. احمدینژاد، ششمین رئیس جمهور ایران و عضو کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام بود. او در سال ۱۳۳۵ در روستای ارادان از توابع گرمسار به دنیا آمد و از کودکی به همراه خانوادهاش به تهران مهاجرت کرد. او نخستین استاندار اردبیل و شهردار تهران در فاصله سالهای ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ بود و در ۱۳ مرداد ۱۳۹۲ با حکم رهبر جمهوری اسلامی به عضویت مجمع تشخیص مصلحت نظام درآمد.
تکمیل شورای موقت رهبری: پزشکیان، اژهای و اعرافی تا انتخاب رهبر جدید وظایف رهبری را برعهده گرفتند
اعضای شورای موقت رهبری تکمیل شدند: مسعود پزشکیان (رئیس جمهور)، غلامحسین محسنی اژهای (رئیس قوه قضاییه) و علیرضا اعرافی (فقیه شورای نگهبان). سخنگوی مجمع تشخیص مصلحت نظام اعلام کرد که اعرافی به عنوان عضو فقیه شورای نگهبان در این شورا انتخاب شده است. طبق اصل ۱۱۱ قانون اساسی، این شورای سه نفره تا تعیین رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری، وظایف رهبری را بهطور موقت برعهده دارد تا رهبری نظام بدون وقفه ادامه یابد. علیرضا اعرافی (متولد ۱۳۳۸ در میبد یزد) فقیه شیعه، مدیر حوزههای علمیه سراسر کشور، عضو فقهای شورای نگهبان، نایب رئیس دوم مجلس خبرگان رهبری و نماینده استان تهران در این مجلس است. او از ابتدای انقلاب اسلامی مسئولیتهای متعددی داشته، از جمله ریاست سابق جامعه المصطفی العالمیه (برای ترویج شیعه در جهان)، امام جمعه قم، عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. از نظر سیاسی، اعرافی به ولایت فقیه پایبند است و حوزه را همیشه سیاسی، انقلابی، مردمی و بینالمللی میداند؛ سیاست شریعتمدار و فقهمحور را ذات حوزه میپندارد و بر حمایت از نیروهای مسلح، مقابله با استکبار (به ویژه آمریکا و وهابیت)، حفظ وحدت اسلامی تأکید دارد. او در سالهای اخیر به دلیل انتصابهای متعدد از سوی رهبر سابق، نفوذ در ساختارهای حوزوی و شورای نگهبان، و سفرهای دیپلماتیک به عنوان یکی از گزینههای احتمالی جانشینی علی خامنهای مطرح بوده است. علیرضا اعرافی در تیر ماه ۱۴۰۳ (ژوئیه ۲۰۲۴) به روسیه سفر کرد. این سفر به دعوت رسمی شیخ راویل عینالدین (مفتی و رئیس اداره دینی مسلمانان روسیه) برای شرکت در کنفرانس بینالمللی «راه ابریشم معنوی» و پنجمین اجلاس علمای اوراسیا و کشورهای عضو بریکس انجام گرفت. در جریان این سفر، اعرافی با مقامهای رسمی روسیه دیدار کرد، از جمله نشست با ایران شناسان و شرق شناسان روس در مسکو، ملاقات با نایبرئیس شورای فدراسیون، رئیس آکادمی علوم روسیه و دیگر مسئولان. این سفر که پوشش رسانهای گستردهای داشت، به عنوان نشانهای از تقویت روابط ایران - روسیه و نقش اعرافی در دیپلماسی فرهنگی و مذهبی تفسیر شد و برخی تحلیلها آن را مرتبط با جایگاه او در ساختار قدرت ایران دانستند. اعرافی از فقیهان تأثیرگذار و نزدیک به ساختارهای سنتی جمهوری اسلامی ایران است. دیدگاههای او عمدتاً جهتگیری انتقادی نسبت به غرب دارد و بر مقابله با آنچه استکبار جهانی میخواند (بهویژه ایالات متحده و نظامهای سیاسی غربی) تأکید میورزد. او الگوهای سیاسی غربی را رد کرده و از الگوی حکمرانی دینی با رویکردی اصولگرا حمایت میکند. برخی منابع او را به تلاش برای گسترش گفتمان انقلاب اسلامی از طریق شبکه حوزههای علمیه و دانشگاه بینالمللی المصطفی متهم میکنند که گفته میشود با گروههایی مانند حزبالله لبنان نیز ارتباط دارد. در سناریوهای احتمالی آینده درباره جانشینی، تغییر چشمگیر در رویکرد او نسبت به غرب دور از انتظار ارزیابی میشود. بهویژه آنکه نظام در شرایط بحرانی، بیشتر به بازنمایی قدرت تأکید دارد تا انعطاف در مواضع. بنابر این، بعید به نظر میرسد که اعرافی در حوزههای سیاسی و امنیتی نرمش قابل توجهی از خود نشان دهد و احتمالاً بر همان چارچوب پیشین پایبند خواهد ماند. با توجه به ترکیب شورای موقت رهبری متشکل از مسعود پزشکیان (رئیس جمهور با گرایش اصلاحطلبانه و تمایل به تعامل با غرب برای احیای برجام و کاهش تحریمها، بر اساس احترام متقابل و تمرکز بر مسائل اقتصادی)، غلامحسین محسنی اژهای (رئیس قوه قضاییه با دیدگاههای اصولگرایانه تندرو و ضدغربی، تأکید بر مقابله با استکبار و سرکوب مخالفان)، و علیرضا اعرافی (فقیه شورای نگهبان با رویکرد محافظهکارانه، پایبندی به ولایت فقیه و مقابله با غرب و وهابیت)، رویکرد کلی شورا را همچنان ضد غربی میتوان ارزیابی کرد.
