اخبار کارگری، زنان، ستم ملی، ایران و جهان سه شنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴
کارگری
معوقات مزدی و بیمهای در ۵ واحد صنفی مختلف
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از رویداد ۲۴، شماری از کارکنان کارخانه تولی پرس در حالی معوقات مزدی، بیمهای و سنوات دارند که این مجموعه تعطیل شده است. بر اساس این گزارش، کارگران باسابقه این واحد، در آستانه سال نو و ماه رمضان، با درهای بسته کارخانه مواجه شدهاند. به گفته آنان، تعطیلی اخیر با عنوان «مشکلات تولید» اعلام شده، اما توقفهای مکرر خطوط تولید طی سالهای گذشته، عملا کارخانه را در وضعیت نیمه فعال قرار داده بود. تجمع کارگران مقابل درب کارخانه، تنها واکنش به یک تعطیلی مقطعی نبود؛ بلکه اعتراض به سالها بلاتکلیفی و وقفههای پیدرپی در تولید به شمار میرود. بخش قابل توجهی از کارگران این واحد بین ۱۸ تا ۲۵ سال سابقه کار دارند و شماری از آنان در آستانه بازنشستگی هستند. با این حال، آنگونه که مطرح شده، مطالباتی از جمله چند ماه حقوق معوقه، عیدی، حق بیمه و سنوات پرداخت نشده، بر نگرانیهای آنان افزوده است. مهدی بستانچی، رئیس شورای هماهنگی شهرکهای صنعتی سراسر کشور درباره تعطیلی این شرکت اظهار کرد: واقعیت این است که وقتی نام یک برند شناخته شده مطرح میشود، طبیعی است که رسانهها به آن بپردازند، اما باید توجه داشت که این تنها یک نمونه از وضعیتی است که امروز بسیاری از واحدهای تولیدی کشور با آن مواجه هستند. همچنین به گزارش مهر، دادستان عمومی و انقلاب جاسک از اعلام جرم علیه سه شرکت به دلیل پرداختنکردن حقوق کارگران و تشکیل پرونده قضایی خبر داد. محمدجواد پارسانیا با اشاره به پیگیری مطالبات کارگری اظهار داشت: در پی وصول گزارشهایی مبنی بر تأخیر در پرداخت حقوق و مزایای کارگران و عدم ارائه مستندات پرداخت از سوی برخی شرکتها، موضوع بهصورت ویژه در دستور کار دستگاه قضایی قرار گرفت. این مقام قضایی افزود: وجود تذکرات مکرر، برگزاری جلسات متعدد و اعطای مهلت قانونی برای تسویه مطالبات، سه شرکت تاکنون هیچگونه مستند قابل قبولی در خصوص پرداخت حقوق معوقه ارائه نکردهاند که این امر موجب نارضایتی کارگران شده است. در راستای صیانت از حقوق عامه و حمایت از جامعه کارگری، علیه این شرکتها اعلام جرم شده و پرونده قضایی تشکیل شده است. از سوی دیگر، به گزارش خبرگزاری کار ایران، رئیس انجمن کارگران ساختمانی گرگان عنوان کرد که کارگران ساختمانی با عدم امنیت شغلی و نداشتن بیمه مواجه هستند. علی اصغر دهسنگی در این رابطه گفت: امروزه کارگران ساختمانی همچنان با مجموعهای از مشکلات ساختاری و مزمن دستوپنجه نرم میکنند؛ مشکلاتی که نه تنها امنیت شغلی و سلامت آنان را تهدید میکند، بلکه پیامدهای اجتماعی گستردهای نیز به همراه دارد. بسیاری از کارگران بدون قرارداد رسمی و با اتکا به توافقهای شفاهی مشغول به کارند. وی ادامه داد: ایمنی کارگاهها همچنان در سطح نگران کنندهای قرار دارد. سقوط از ارتفاع، ریزش داربست، برقگرفتگی و حوادث ناشی از نبود تجهیزات استاندارد، هر سال جان صدها کارگر را تهدید میکند. با وجود سختی کار و ساعات طولانی، دستمزد بسیاری از کارگران با تأخیر پرداخت میشود و در برخی موارد حتی بخشی از حقوق آنان توسط واسطهها و پیمانکاران کسر میگردد. دهسنگی در انتها اظهار داشت که بخش قابل توجهی از کارگران ساختمانی فاقد بیمه درمانی و بازنشستگی هستند و در صورت وقوع حادثه، هزینههای سنگین درمانی بر دوش خانوادههایشان میافتد. سهمیه سالانه بیمه تامین اجتماعی برای کارگران ساختمانی وجود ندارد.
تجمع سه روزه کارگران سیمان خوزستان در اعتراض به کاهش حقوق
حدود ۱۵۰ کارگر کارخانه سیمان خوزستان که از شرایط بعد از تبدیل وضعیت شغلی خود رضایت ندارند از صبح روز شنبه دوم اسفند ماه دست به اعتراض صنفی زده اند. یکی از کارگران سیمان هفتکل اظهار داشت: حدود ۱۵۰ کارگر از مجموع ۸۰۰ کارگر سیمان خوزستان هستند که از حدودا یکسال پیش از پیمانکاری به یک شرکت تامین نیرو زیر مجموعه شرکت اصلی تبدیل وضعیت شدهاند اما تغییری در وضعیت شغلیشان ایجاد نشده است. وی گفت: بعد از سالها انتظار برای تبدیل وضعیت و عقد قرارداد با شرکت اصلی، هنوز تغییری در شرایط کاری خود احساس نکردهاند. در حقوق آنها نه تنها افزایشی انجام نشده بلکه دریافتیهایشان به نسبت قبل کاهش یافته است. این کارگر با بیان اینکه هم اکنون وضعیت شغلی و معیشتی آنها مانند سالهای پیش است، گفت: کارگران که در مجموعه سیمان خوزستان کار میکنند فاقد اضافه کار، بن کارت، پاداش و بهرهوری و برخی مزایای دیگر هستند.
بیانیه سندیکای کارگران شرکت واحد در حمایت از اعتراضات دانشجویان
سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه با صدور بیانیهای، ضمن اعلام همبستگی با دانشجویان، خواستار آزادی بازداشتشدگان شد. در این بیانیه سندیکای کارگران شرکت واحد، ضمن اعلام همبستگی با اعتراضات دانشجویی علیه سرکوب و در دفاع از آزادی و برابری، بر ضرورت پایان دادن به خشونت در محیط های دانشگاهی تأکید کرده است. این تشکل کارگری همچنین، خواستار آزادی دانشجویان بازداشتشده، به رسمیت شناختن حق تجمع و بیان مطالبات، و حفظ امنیت و کرامت دانشجویان در محیطهای آموزشی شده است.
تداوم معوقات مزدی کارگران شهرداری چابهار
حدود ۴۰۰ نفر از کارگران قراردادی شهرداری چابهار اعلام کردهاند: که با گذشت ۳۴ روز از آخرین پرداخت حقوق، همچنان دستمزد آنان واریز نشده است. کارگران با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی، افزایش هزینههای معیشت و فشارهای ناشی از تورم، اعلام کردهاند که این تأخیرها مشکلات جدی در تأمین مخارج روزمره، اجاره مسکن و هزینههای درمان و تحصیل فرزندان برای آنان ایجاد کرده است. به گفته آنان، مسئولان مربوطه کمبود منابع مالی را دلیل عدم پرداخت حقوق عنوان کردهاند. کارگران معترض خواستار: شفافسازی درباره وضعیت منابع مالی، تعیین زمان مشخص برای پرداخت معوقات و پایبندی کارفرمایان به تعهدات قراردادی خود شدهاند.
زنان
بازداشت ستاره افشون و فاطمه روهنده در رشت و کرمان
ستاره افشون، نمایشنامهنویس و کارگردان تئاتر ساکن رشت، و فاطمه روهنده، وکیل اهل کرمان، روز دوشنبه ۴ اسفند در دو پرونده جداگانه بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند. بر اساس گزارشهای منتشر شده، ستاره افشون، نمایشنامهنویس و کارگردان تئاتر ساکن رشت، در پی هجوم نیروهای حکومتی به منزل شخصیاش بازداشت شد. همزمان گزارش شده است که فاطمه روهنده، از وکلای اهل کرمان، نیز در همان روز پس از احضار به پلیس فتا بازداشت شده است. گفته میشود دلیل احضار و بازداشت وی، پیگیری پرونده بازداشتشدگان اعتراضات دی ماه عنوان شده است. تا لحظه تنظیم این خبر، از وضعیت این دو شهروند و محل نگهداری آنان اطلاعی در دست نیست.
زنان بیشترین آسیب را از رکود صنعتی دیدند
بررسی آمارهای اشتغال پاییز ۱۴۰۴ نشان میدهد تعداد زنان شاغل در بخش صنعت نسبت به سال قبل بیش از ۱۲۰ هزار نفر کاهش یافته، در حالی که همزمان بیش از هزار شغل برای مردان ایجاد شده است. با توجه به برآورد حدود یکمیلیون زن شاغل در صنعت، از بین رفتن نزدیک به ۱۰ درصد اشتغال زنان در یک سال، هشداری جدی برای بازار کار است. کارشناسان ریشه این وضعیت را نه در تبعیض جنسیتی، بلکه در تعطیلی و تضعیف صنایع کوچک میدانند، صنایعی که بخش عمده نیروی کار آنها زنان هستند. تورم مزمن، نوسان شدید نرخ ارز، مالیاتهای سنگین، جنگ ۱۲روزه، اختلال اینترنت و قطعیهای مکرر برق، فشار سنگینی بر بنگاههای کوچک شهری وارد کرده و بسیاری را به تعطیلی کشانده است. کارگاههای کوچک شهری به دلیل ناتوانی در استفاده از ژنراتور و قطعیهای مکرر برق آسیبپذیرتر بودهاند. در مقابل، مردان بیشتر در شهرکهای صنعتی خارج از شهر فعالیت میکنند که تابآوری بالاتری دارند. کاهش اشتغال زنان بازتاب تضعیف صنایع کوچک و بحران ساختاری تولید است.
ستم ملی
کارزار «سه شنبههای نه به اعدام»: بلند کردن صدای اعتراض، تنها راه مقابله با حاکمیت دیکتاتور است
جمهوری اسلامی تنها در بهمن ماه سال جاری بیش از ۳۵۰ تن را اعدام کرده است؛ رقمی که در مقایسه با بهمن ماه سال گذشته، رشد پنج برابری را نشان میدهد. در روزهای آغازین اسفند ماه نیز تاکنون دستکم ۳۳ زندانی دیگر اعدام شدهاند. همزمان با موج جدید اعدامها، گزارشها از برگزاری دادگاههای شتابزده و پروندهسازیهای مجعول علیه بازداشتشدگان خیزش اخیر حکایت دارد. بنابر این گزارشها، متهمان از حق انتخاب وکیل و دفاع مؤثر محروم بوده و تحت شکنجههای شدید قرار گرفتهاند. شماری از آنان با اتهام «محاربه» در معرض صدور و اجرای حکم اعدام قرار دارند. در این میان، محمدامین بیگلری، جوان ۱۹ ساله، و محمد عباسی، ۵۵ ساله، توسط قاضی صلواتی در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به اعدام محکوم شدهاند. همچنین عبدالله پرکی که چندی پیش توسط اطلاعات شهرستان مهرستان بازداشت شده بود، در بازداشتگاه بهطور مشکوکی جان باخت. در ادامه این روند، حکم اعدام مهراب عبداللهزاده، از بازداشتشدگان خیزش ۱۴۰۱ در زندان ارومیه، تأیید شده و جان او در خطر فوری قرار دارد. به گزارش هرانا، خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، سحرگاه یکشنبه ۳ اسفند ماه ۱۴۰۴، حکم اعدام دستکم ۱۱ زندانی در زندانهای نایین، نوشهر، اراک، بندرعباس، تبریز، قزوین، اردبیل، قم، سمنان و بروجرد اجرا شد. هویت اعدامشدگان به شرح زیر اعلام شده است: طاها روشنی، علی صفا دوستداری، پژمان منصورینصب، نعمت عمادآبادی، محمد سختکوش، حبیب احمدی، سجاد معصومی، نیما کرمی، محمدجواد گلزاری، حبیب رسولزاده و رحیم خونیاگر. بر اساس اطلاعات منتشر شده، علی صفا دوستداری در نوشهر، حبیب احمدی در قزوین، سجاد معصومی در اردبیل، حبیب رسولزاده در سمنان و رحیم خونیاگر در بروجرد به اتهام قتل اعدام شدند. همچنین طاها روشنی در نایین، پژمان منصورینصب در اراک، نعمت عمادآبادی در بندرعباس، محمد سختکوش در تبریز، نیما کرمی در قم و محمدجواد گلزاری در سمنان با اتهامات مرتبط با جرائم مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند. هرانا همچنین اعلام کرد که روز چهارشنبه ۲۹ بهمن ماه، دو زندانی در زندان ملایر اعدام شدند. پیشتر اجرای حکم مجتبی افشار اعلام شده بود و با احراز هویت سجاد احمدی، شمار اعدامشدگان آن روز در این زندان به دو نفر افزایش یافت. هر دو زندانی به اتهام قتل به اعدام محکوم شده بودند.
هشدار نهادهای حقوق بشری
سازمان حقوق بشر ایران در گزارشی که پنجشنبه ۳۰ بهمن منتشر شد اعلام کرد دستکم ۲۶ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری اخیر به اعدام محکوم شدهاند و صدها نفر دیگر، از جمله کودکان بازداشتی، با اتهاماتی مواجهاند که میتواند به صدور حکم اعدام منجر شود. به گفته این سازمان، احکام یادشده پس از سرکوب خونین اعتراضات دی ماه صادر شده و متهمان و خانوادههای آنان برای سکوت درباره پروندهها تحت فشار و تهدید قرار گرفتهاند. مقامات رسمی ایران تاکنون مرگ ۳۱۱۷ نفر را در اعتراضات دیماه تأیید کردهاند، اما سازمانهای حقوق بشری و کارشناسان مستقل شمار جانباختگان را بیش از ۱۰ هزار نفر برآورد میکنند. کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز در بیانیهای که از سوی دفتر کمیساریای عالی حقوق بشر منتشر شد، نگرانی شدید خود را نسبت به سرکوب خشونتبار اعتراضات سراسری در ایران ابراز کردند و خواستار شفافیت کامل و پاسخگویی فوری مقامات شدند. این بیانیه مشترک به رهبری مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، و با همراهی کارشناسانی چون موریس تیدبال بینز و مری لاولور صادر شده است. سازمان عفو بینالملل نیز جمعه یکم اسفند اعلام کرد که پس از اعتراضات اخیر، دستکم ۳۰ نفر، از جمله کودکان و نوجوانان، در معرض خطر اعدام قرار دارند و پروندههای آنان با شتاب، بدون رعایت موازین دادرسی عادلانه و بر پایه اعترافهای اجباری رسیدگی میشود.
تداوم کارزار «سه شنبههای نه به اعدام»
همزمان با موج اعدام و خشونت دولتی، کارزار «سه شنبههای نه به اعدام» ادامه دارد. زندانیان در ۵۶ زندان کشور روز سه شنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴، در هفته صدونهم این حرکت اعتراضی، دست به اعتصاب غذا زدهاند. آنان در اطلاعیه هفتگی خود «مراسم چهلم جانباختگان خیزش دی ماه ۱۴۰۴» را «نمادی از تداوم قیام و همبستگی عمومی» دانستهاند، حرکت اعتراضی دانشجویان دانشگاههای شریف، تهران، امیرکبیر، هنر، ملی و مشهد را که «شجاعانه در مقابل سرکوبگران ایستادگی میکنند» ستودهاند و ضمن اعلام همبستگی با خانوادههای کشتهشدگان و مردم معترض نوشتهاند: کارزار سه شنبههای نه به اعدام از جوامع بینالمللی و حقوق بشری و وجدانهای بیدار انسانی میخواهد تا صدای اسیران در بند و مردم ایران باشند و اجازه ندهند که جان فرزندان این آبوخاک به دست ستمگران جنایتکار گرفته شود.
محمد فرجی و رئوف شیخمعروفی از بازداشت شدگان جنبش زن، زندگی، آزادی به اعدام محکوم شدند
محمد فرجی و رئوف شیخمعروفی دو زندانی سیاسی کورد محبوس در زندان مرکزی بوکان و از بازداشت شدگان جنبش زن، زندگی، آزادی ، پس از سه سال حبس و بلاتکلیفی توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران از بابت اتهام "محاربه" و "افساد فیالارض" به اعدام محکوم شدند. بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری ههنگاو، رئوف شیخمعروفی ۲۴ ساله و محمد فرجی ۲۳ ساله هر دو اهل بوکان و محبوس در زندان مرکزی این شهر، توسط شعبه یکم دادگاه انقلاب مهاباد از بابت اتهاماتی نظیر "محاربه" و "افساد فیالارض" به اعدام محکوم شدهاند. نشست رسیدگی به اتهامات این دو شهروند پاییز امسال و به طور جداگانه انجام گرفته و احکام صادرە روز سهشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴ در زندان مرکزی بوکان رسماً به آنها ابلاغ شده است. رئوف شیخاحمدی شامگاه دوشنبه ۵ دی ۱۴۰۱ (۲۶ دسامبر ۲۰۲۲)، محمد فرجی روز سه شنبه ۲اسفند ۱۴۰۲ (۲۱ فورییه ۲۰۲۳) با توسل به خشونت شدید توسط نیروهای اداره اطلاعات در بوکان بازداشت و به بازداشتگاه این نهاد امنیتی منتقل شدهاند. این افراد روز جمعه ۲۰ خرداد ۱۴۰۲ (۱۰ ژوئن ۲۰۲۳) پس از چند ماه بازجویی و شکنجه از بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه به زندان مرکزی بوکان منتقل شده و بلاتکلیف در این زندان نگهداری میشوند. قابل ذکر است که محمد فرجی روز شنبه ۲۴ دی ماه بازداشت و در تاریخ ۲ اسفند ماه و در حالی که یک هفته از آزادی موقت وی گذشته بود، بار دیگر توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود. ههنگاو در اینباره پیشتر نوشته بود" نیروهای اداره اطلاعات ارومیه، در نقش مشتریان معمولی با آقای محمد فرجی تماس گرفته و از وی به عنوان مکانیک خودرو درخواست کردهاند تا برای تعمیر یک ماشین در محل مورد نظرشان حاضر شود و این شهروند بلافاصله با حضور در آن نشانی، توسط این نیروها مورد ربایش قرار گرفته است." به گفته یک منبع مطلع، این دو شهروند در طول دوره بازجویی در بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه، جهت اخذ اعتراف اجباری شدیدترین شکنجههای جسمی و روانی را توسط ماموران متحمل شده بودند.
دو شهروند هر یک به ۱۰ سال حبس و مجازاتهای تکمیلی محکوم شدند
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آرمین حسنی مقدم و امیر مهدی راکی سلیمی به حبس و مجازاتهای تکمیلی محکوم شدند. حسین علی حاتمی وکیل مدافع آقای حسنی مقدم در این خصوص به هرانا گفت: پیشتر کیفرخواست این دو شهروند از بابت شرکت اخلال در نظم و آسایش عمومی از طریق شرکت در اعتراضات توسط دادسرا صادر شده بود. شعبه اول دادگاه انقلاب اهواز بدون توجه به کیفرخواست صادره و به استناد به قانون تشدید مجازات جاسوسی و همکاری با دولت اسراییل هر یک از این افراد را به ۱۰ سال حبس، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و یک سال حضور در ستاد امر به معروف و نهی از منکر ایذه محکوم کرده است. حکم مذکور در تاریخ ۲۸ بهمن ماه، صادر شده است. این وکیل دادگستری عنوان کرد که در پرونده آرمین حسنی مقدم، با اعلام وکالت، علاوه بر اعتراض به قرار بازداشت، درخواست تجدید نظرخواهی نیز ثبت شده است. آقای حسنی مقدم و راکی سلیمی در تاریخ ۱۹ بهمن ماه، در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در منطقه کشتارگاه شهر ایذه توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به زندان شیبان اهواز منتقل شدند. آرمین حسنی مقدم، فرزند علی سینا، متاهل، پدر یک فرزند و امیر مهدی راکی سلیمی، فرزند محمد مراد، هر دو پیش از بازداشت شاغل در حوزه ساخت و نصب مصنوعات چوبی (MDF) بودند.
احمدرضا نجیمی راد با پایان دوران بازجویی به زندان دهدشت منتقل شد
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، احمدرضا نجیمی راد با پایان مراحل بازجویی به زندان دهدشت منتقل شد. یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این شهروند ضمن تایید این خبر به هرانا به هرانا گفت: “احمدرضا اخیرا طی یک تماس تلفنی با خانواده خود از انتقالش به زندان دهدشت خبر داده است. او در این گفتگو اعلام کرده که در بازجوییها تحت شکنجه قرار گرفته و ناخنهایش را کشیدهاند. چندی پیش یک ویدیو از اعترافات اجباری وی در رسانه های داخل ایران منتشر شد. او در واقع تحت این فشارها و شکنجهها مجبور به اعتراف علیه خود شده است.” بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، بهتازگی برای این شهروند وکیل تعیین شده است. با این حال، وکیل وی هنوز موفق به مطالعه پرونده نشده و از جزئیات اتهامات مطرح شده علیه وی بیاطلاع است. احمدرضا نجیمی راد در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در شهرستان کهگلیویه توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده است.
پرونده سازی در زندان، جلسه بازپرسی ۶ زندانی سیاسی برگزار شد
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، جلسه بازپرسی شش زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین برگزار شد. بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، امروز سه شنبه ۵ اسفند ماه، طاهر نقوی، مرتضی پروینجدا، ودود اسدی، آیاز سیفخواه، کرم مردانه و آراز امان از بند هفت زندان اوین به اتاق دادرسی الکترونیکی این زندان منتقل شدند و جلسه بازپرسی آنها به صورت ویدیوکنفرانس توسط شعبه ۵ بازپرسی امنیت تهران برگزار شد. زندانیان مذکور در این جلسه توسط بازپرس ناصر جلای، در خصوص «تبلیغ علیه نظام» مورد تفهیم اتهام قرار گرفتند. اعتصاب غذا، انتشار بیانیههای اعتراضی و حمایت از اعتراضات سراسری اخیر، از دلایل تشکیل این پرونده عنوان شده است. در آبان امسال، محکومیت حبس آیاز سیفخواه و آراز امان زینآباد، فعالین ترک (آذربایجانی) توسط شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور به ریاست قاضی کوهکمری تأیید شد. بر اساس رأی عالیترین مرجع قضایی کشور، آیاز سیفخواه به تحمل ۱۴ سال حبس و آراز امان به تحمل ۱۳ سال حبس محکوم شدهاند. در مهر ماه سال جاری، پروانه وکالت طاهر نقوی توسط شعبه ششم دادگاه انتظامی مرکز وکلا، کارشناسان و مشاوران خانواده قوه قضائیه به حالت تعلیق درآمد. این وکیل دادگستری محبوس در زندان اوین، در تیرماه ۱۴۰۳ با شکایت مسئولین زندان با گشایش پرونده جدیدی علیه خود مواجه شد. از جمله اتهامات مندرج در این پرونده، «اخلال در نظم عمومی» و «توهین به مأمورین زندان» است. طاهر نقوی در تاریخ ۱۷ بهمن ۱۴۰۲ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. او در مهر ۱۴۰۳ توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به چهار سال حبس، دو سال ممنوعیت خروج از کشور و دو سال محرومیت از حقوق اجتماعی و عضویت در احزاب محکوم شد. این حکم در دی ۱۴۰۳ توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدید نظر استان تهران تأیید شد. کرم مردانه مستملی بیگلو و مرتضی پروینجدا فعالین ترک (آذربایجانی) نیز در بهمن سال گذشته توسط شعبه ۳۶ دادگاه تجدید نظر استان تهران به حبس محکوم شدند. بر اساس این رأی، کرم مردانه مستملی بیگلو از بابت اتهام «جاسوسی» به شش سال حبس و از بابت اتهام «اجتماع و تبانی به قصد اقدام علیه امنیت کشور» به پنج سال حبس محکوم شده است. با اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، از مجموع ۱۱ سال حبس، مجازات اشد یعنی شش سال حبس برای او قابل اجرا خواهد بود. همچنین آقای پروینجدا از بابت اتهام «اجتماع و تبانی» به پنج سال زندان و از بابت اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به یک سال حبس محکوم شده که با اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، از مجموع شش سال حبس، مجازات اشد یعنی پنج سال حبس برای او قابل اجرا خواهد بود. ودود اسدی، فعال ترک (آذربایجانی)، در اردیبهشت امسال توسط شعبه ۱۱ دادگاه تجدید نظر استان گیلان بابت اتهامات «تبلیغ علیه نظام»، «عضویت در گروههای معاند نظام» و «توهین به رهبری» مجموعاً به پنج سال و شش ماه زندان محکوم شد. آقای اسدی اوایل آبان ۱۴۰۳، در پرونده دیگری توسط شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ابوالقاسم صلواتی، از بابت اتهام «اجتماع و تبانی جهت برهم زدن امنیت ملی» به چهار سال حبس تعزیری محکوم شده بود. این حکم حبس مشمول بخشودگی شد و به یک سال حبس کاهش یافت. پس از تسلیم به رأی نیز، یک چهارم از ایام حبس وی کسر شد و در نهایت او به تحمل ۹ ماه حبس محکوم شد.
تجمعات دانشجویی در دانشگاههای تهران برای چهارمین روز متوالی
گزارشها از ایران حاکی از آغاز دوبارۀ تجمعات اعتراضی در شماری از دانشگاههای تهران برای چهارمین روز پیاپی است. کانال تلگرامی دانشجویان متحد با گزارش خبر شروع تحصن در دانشگاه الزهرا در روز سه شنبه ۵ اسفند، افزوده: «سرکوبگران و بسیجیها برای جلوگیری از تحصن آنها در محل حضور دارند.» گزارشها حاکی است شماری از دانشجویان دانشگاه شریف و نیز دانشگاه خواجه نصیر هم در پردیس ونک تجمع برگزار کردهاند. در دانشگاه شریف دانشجویان شعار میدهند «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود» و در دانشگاه خواجه نصیر هم نیروهای بسیج با شلیک گاز و اسپری اشکآور، تجمع دانشجویان را به «خشونت» کشاندند. از شعارهای دانشجویان این دانشگاه میتوان به «امسال میده کشته سپاه، مرگ بر کل نظام» اشاره کرد. گزارشها همچنین حاکی از تحصن در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران است. گزارش شده که شماری از دانشجویان متحصن در این دانشگاه شعار میدهند: «نه سلطنت، نه رهبری، نه ارتجاع رجوی» و «زن، زندگی، آزادی». کانالهای تلگرامی دانشجویی گزارش میکنند که دانشجویان دانشگاه بهشتی تهران نیز تجمع خود را آغاز کرده و شعار میدهند «تا آخوند کفن نشود، این وطن وطن نشود» و «ما تماشاگر نمیخواهیم به ما ملحق شوید». گزارشها همچنین حاکی از تجمع دانشجویان دو دانشکده «علم و فرهنگ» و «معماری و هنر» پارس در تهران است. شعاری چون «دانشجو میمیرد، ذلت نمیپذیرد» در ویدئوهای منتشرشده از این دانشگاه قابل شنیدن است. دانشگاه علموصنعت تهران نیز امروز شاهد اعتراضات دانشجویی بود و دانشجویان شعارهای متعددی از جمله «دانشجو داد بزن حقتو فریاد بزن» سر دادند. گزارشها در عین حال حاکی از تجمع در دانشگاه هنر دانشکده کاربردی با طرح شعارهایی چون «مرگ بر دیکتاتور»، «زندانی سیاسی آزاد باید گردد» و «هر یه نفر کشته شه، هزار نفر پشتشه» است. از دانشگاه سوره در تهران نیز خبر میرسد که دانشجویان با طرح شعارهایی چون «ما تماشاگر نمیخواهیم به ما ملحق شوید»، «قسم به خون یاران ایستادهایم تا پایان»، «بسیجی سپاهی داعش ما شمایی»، «آزادی، آزادی، آزادی» و «نترسید نترسید ما همه با هم هستیم»، تجمع کردهاند. طی سه روز گذشته نیز دانشگاههای اصلی در تهران و دانشگاه صنعتی اصفهان و فردوسی مشهد صحنۀ اعتراضات پرتعداد دانشجویی بود که علیه شخص رهبر جمهوری اسلامی شعار میدادند.
گزارش دیدهبان حقوق بشر از «سونامی» بازداشتها و ناپدیدسازیهای قهری معترضان در ایران
سازمان دیدهبان حقوق بشر از سونامی بازداشتهای خودسرانه و ناپدیدسازیهای قهری معترضان دی ماه در ایران، شکنجه بازداشتشدگان و امکان اعدام مخفیانه آنها خبر میدهد. این گزارش که سهشنبه پنجم بهمن منتشر شده، نوشته نهادهای اطلاعاتی و نیروهای امنیتی ایران از هفتم دی ماه ۱۴۰۴ تا پس از کشتارهای سراسری ۱۸ و ۱۹ همان ماه، اقدام به بازداشت دهها هزار تن در ایران از جمله کودکان کردهاند. بر اساس این گزارش، مقامات حکومت ایران، بازداشتشدگان را تحت شکنجه و سایر بدرفتاریها قرار دادهاند و آنها با خطر جدی مرگ در بازداشت، محاکمههای بهشدت ناعادلانه، و اعدامهای مخفیانه، فوری و خودسرانه مواجه هستند. در این گزارش از کشورهای عضو سازمان ملل خواسته شده از مقامات ایرانی بخواهند فوراً همه افرادی را که بهطور خودسرانه بازداشت شدهاند آزاد کنند، سرنوشت و محل نگهداری افراد ناپدید شده قهری را اعلام کنند، هرگونه اعدام برنامهریزی شده را متوقف سازند و به نهادها و ناظران مستقل بینالمللی، بهویژه هیئت حقیقتیاب سازمان ملل دربارۀ ایران، دسترسی بدون مانع به کشور، از جمله به تمامی زندانها و مراکز بازداشت بدهند. دیدهبان حقوق بشر در عین حال از مقامات قضایی سایر کشورها خواسته برای گشایش تحقیقات کیفری، از جمله بر اساس اصل صلاحیت جهانی، اقدام کنند. در این گزارش همچنین آمده است: «دولتهایی که در ایران سفارت دارند باید ناظران عالیرتبه به تمامی جلسات دادگاههای مرتبط با مجازات اعدام اعزام کرده و فوراً درخواست بازدید از تمامی بخشهای مراکز بازداشت را مطرح کنند».
کارزاری بیرحمانه برای ایجاد رعب و وحشت
بر اساس اعلام سازمان دیدهبان حقوق بشر، جمهوری اسلامی در پی کشتارهای سراسری معترضان و رهگذران توسط نیروهای امنیتی در ۱۸ و ۱۹ دی ماه، کارزاری بیرحمانه برای ایجاد رعب و وحشت در میان مردم از طریق بازداشتهای گسترده خودسرانه، شکنجه و ناپدیدسازیهای قهری به راه انداخته است. شواهد بررسیشده توسط دیدهبان حقوق بشر نشان میدهد که مقامات ارشد، نهادهای امنیتی و اطلاعاتی ایران از جمله پلیس (فراجا)، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و سازمان اطلاعات آن، وزارت اطلاعات و همچنین مقامات دادستانی و قضایی، سرکوبی هماهنگ و خشن را برای خاموش کردن اعتراضات بیشتر و پنهانسازی جنایات خود سازماندهی کردهاند. در این گزارش آمده که علاوه بر بازداشتهای گسترده، بازداشتشدگان در شرایط بیخبری کامل از بیرون از محل بازداشت، در مراکز غیررسمی نگهداری شدهاند، صدها «اعتراف» اجباری - از جمله از کودکان - از تلویزیون رسمی حکومت ایران پخش شده و ناپدیدسازیهای قهری گستردهای در قبال معترضان صورت گرفته است. به گفته بهار صبا، پژوهشگر ارشد ایران در دیدهبان حقوق بشر، «در حالیکه ملت همچنان در شوک، وحشت و اندوه به سر میبرد و خانوادهها پس از کشتارهای ۱۸ و ۱۹ دی ماه هنوز در جستوجوی عزیزان خود هستند، مقامات همچنان به ایجاد رعب در جامعه ادامه میدهند. بازداشتها ادامه دارد و بازداشتشدگان با شکنجه، “اعترافات” اجباری و اعدامهای مخفیانه، فوری و خودسرانه روبهرو هستند.» این گزارش میگوید افراد ناپدید شده قهری شامل کسانی هستند که بازداشت شدهاند و نیز احتمالاً افرادی که در اعتراضات شرکت کرده اما هرگز به خانه بازنگشتهاند. «برخی خانوادهها تماسهایی دریافت کردهاند مبنی بر اینکه عزیزانشان کشته شدهاند، اما پیکر آنان تحویل داده نشده و با وجود پیگیریهای مکرر، هیچ اطلاعاتی ارائه نشده است». یکی از زندانیانی که فایل صوتی او به دست دیدهبان حقوق بشر رسیده، با تأکید بر ضرورت توجه بینالمللی به این وضعیت گفته است: «بازداشتشدگان را فراموش نکنید… صدای ما باشید، اگر صدایتان را بلند نکنید، همه ما را از بین خواهند برد.» دیدهبان حقوق بشر برای تهیه گزارش خود با ۲۳ نفر در داخل و خارج ایران گفتگو کرده است، از جمله با شماری از معترضان بازداشتشده، بستگان کشتهشدگان، بازداشتشدگان و ناپدیدشدگان قهری، وکلا، مدافعان حقوق بشر، پزشکان و روزنامهنگاران. این منابع درباره وضعیت استانهای البرز، آذربایجان شرقی، فارس، گلستان، هرمزگان، ایلام، کرمانشاه، خوزستان، کردستان، لرستان، مازندران، خراسان رضوی و تهران به این سازمان اطلاعاتی ارائه کردهاند. همچنین این سازمان ۱۳۹ ویدئو از «اعترافات» اجباری پخش شده از تلویزیون جمهوری اسلامی و رسانههای وابسته به حکومت تا ششم فوریه را مورد بررسی قرار داده است. مقامات جمهوری اسلامی بارها وعده «محاکمههای سریع» و «برخورد شدید بدون هیچ اغماض» با معترضان را داده و آنها را «مجرم»، «دشمن خدا» و «تروریست» خواندهاند. شمار دقیق بازداشتشدگان از آغاز اعتراضات مشخص نیست، اما گروههای حقوق بشری آن را دهها هزار نفر اعلام کردهاند. تا ۲۴ بهمن، «کمیته داوطلبانه پیگیری وضعیت بازداشتشدگان» نام و مشخصات بیش از ۲۸۰۰ بازداشت شده را منتشر کرده است. مصاحبه شوندگان گفتهاند که دادستانها و مسئولان زندان بهطور سیستماتیک دسترسی بازداشتشدگان به خانواده و وکیل را قطع کرده و از ارائه اطلاعات درباره سرنوشت و محل نگهداری آنان خودداری میکنند. دیدهبان حقوق بشر نوشته که این امر «مصداق ناپدیدسازی قهری است؛ جرمی جدی بر اساس حقوق بینالملل». خویشاوندان بازداشتشدگان و وکلای مورد مصاحبه با این سازمان گفتهاند که مقامات در مرحله تحقیقات، دسترسی به وکیل را ممنوع کردهاند؛ اقدامی که با الگوی چند دههای مقامات در محروم کردن بازداشتشدگان از حق دسترسی به وکیل، از جمله وکیل مستقل مورد انتخاب خودشان، همخوانی دارد. بر اساس تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری، افرادی که به برخی جرایم، از جمله جرایم امنیت ملی، متهم میشوند از حق انتخاب وکیل مستقل محروم هستند و تنها وکلای مورد تأیید رئیس قوه قضائیه میتوانند از آنان دفاع کنند. هیئت حقیقتیاب سازمان ملل دربارۀ ایران و سازمانهای حقوق بشری الگوی همدستی بسیاری از وکلای مورد تأیید دستگاه قضایی در نقضهای جدی حقوق بشر را مستند کردهاند. در نتیجه، خانوادهها و بازداشتشدگان گفتهاند که به آنان اعتماد ندارند. یک وکیل به دیدهبان حقوق بشر گفته «بازداشتشدگان هیچ دسترسی به وکیل ندارند. خانوادهها نمیخواهند وکلای ماده ۴۸ را بگیرند. وکلای مستقل وقتی برای قبول پرونده بازداشتشدگان اعتراضات مراجعه میکنند، مقامات به آنها میگویند: “وکیل ماده ۴۸ هستی؟ نه؟ پس برو، نمیتوانی پرونده را بگیری.”» شاهدان همچنین گفتهاند که مقامات، مطابق رویه گذشته خود، خانوادههای بازداشتشدگان را تحت آزار و اذیت قرار داده و به آنان هشدار دادهاند که درباره وضعیت عزیزانشان صحبت نکنند یا اطلاعرسانی نکنند. دیدهبان حقوق بشر در عین حال مواردی از شکنجه و بدرفتاری، از جمله ضربوشتم شدید، خشونت جنسی و جنسیتی، محرومیت غذایی، تهدید به اعدام و محرومیت از مراقبت پزشکی را در قبال معترضان مستند کرده است.
بازداشتها ادامه دارد
مقامات ایران پس از کشتارها حضور نظامی سنگینی در بسیاری از شهرها برقرار کردهاند؛ اقداماتی که شاهدان آن را مشابه حکومت نظامی توصیف کردهاند، از جمله ایجاد ایستهای بازرسی گسترده و بازرسی تلفنهای همراه شهروندان. نیروهای امنیتی همچنان به بازداشت مخالفان واقعی یا منتسب ادامه میدهند، از جمله معترضان، وکلا، پزشکان، مدافعان حقوق بشر، دانشجویان، دانشآموزان، ورزشکاران، روزنامهنگاران، فعالان سیاسی، فعالان محیط زیست و اعضای اقلیتهای قومی و مذهبی از جمله بهائیان. دیدهبان حقوق بشر اعلام کرده که پخش گسترده «اعترافات» اجباری از رسانههای دولتی، نقض مطلق ممنوعیت شکنجه و حق برائت و دادرسی عادلانه است. جمهوری اسلامی سابقهای طولانی در استفاده از «اعترافات» اجباری برای سرکوب مخالفان و صدور احکام اعدام پس از محاکمههای بهشدت ناعادلانه دارد. در عین حال نگرانیها درباره موجی از احکام اعدام و اجرای اعدامهای خودسرانه، فوری و مخفیانه در پی اظهارات رسمی و روند سالهای اخیر نیز افزایش یافته است. بهار صبا، پژوهشگر ارشد ایران در دیدهبان حقوق بشر میگوید: «مصونیت سیستماتیک باعث شده مقامات ایرانی بارها مرتکب جرایم بینالمللی شوند. مقامات قضایی سایر کشورها باید بر اساس اصل صلاحیت جهانی و مطابق قوانین ملی، تحقیقات کیفری درباره جرایم بینالمللی را آغاز کنند تا افراد مظنون به مسئولیت کیفری تحت پیگرد قرار گیرند.» مقامات و رسانههای وابسته به حکومت در ایران اعلام کردهاند که هزاران نفر در سراسر کشور بازداشت شدهاند، اما سازمانهای مستقل حقوق بشری گزارش دادهاند که شمار بازداشتها به دهها هزار نفر میرسد. چندین منبع که با افرادی در زندانهای سراسر کشور در تماس بودهاند به دیدهبان حقوق بشر گفتهاند که مقامات بندهای زندان را تخلیه کردهاند تا بازداشتشدگان را در کنار هم و جدا از سایر زندانیان نگهداری کنند؛ اقدامی که ظاهراً با هدف جلوگیری از انتشار اطلاعات صورت گرفته است. این گزارش حاکی است بازداشتشدگان اعتراضات همچنین در مراکز بازداشت غیررسمی که توسط نهادهای امنیتی و اطلاعاتی اداره میشوند و نیز در مکانهای ثبتنشده و مخفی نگهداری میشوند، «امری که آنان را در معرض خطر بیشتر شکنجه و اعدامهای خودسرانه، فوری و مخفیانه قرار میدهد». این نهاد بینالمللی همچنین نوشته که نیروهای امنیتی همچنان به بازداشت معترضان در خیابانها، ایستهای بازرسی و یورش به منازل ادامه دادهاند. سخنگوی «کمیته داوطلبانه پیگیری وضعیت بازداشتشدگان» به دیدهبان حقوق بشر گفته که بسیاری از افراد چند روز پس از شرکت در اعتراضات، در خانههایشان بازداشت شدهاند. اظهارات شاهدان و گزارشهای رسانههای دولتی نشان میدهد که نیروهای امنیتی از تصاویر دوربینهای مداربسته و پهپادها برای شناسایی شرکتکنندگان در اعتراضات استفاده کردهاند.
میلاد بختیاری از بازداشت شدگان اعتراضات دی ماه به ۲۰ ماه حبس محکوم شد
میلاد بختیاری، اهل کرج و زندانی محبوس در زندان قزلحصار کرج، توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران در مجموع به ٢٠ ماه حبس محکوم شد. بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری هەنگاو، اخیرا، میلاد بختیاری، ۲۹ ساله و اهل کرج و زندانی محبوس در سالن دو زندان قزلحصار کرج، توسط شعبه دوم دادگاه انقلاب این شهر، از بابت اتهامات "تبلیغ علیه نظام" و "اجتماع و تبانی" مجموعا به ۲۰ ماه حبس محکوم شد. به گفته یک منبع آگاه نزدیک به خانواده بختیاری، میلاد بختیاری نسبت به حکم صادرشده از سوی دادگاه انقلاب اعتراض کرده و پرونده او برای رسیدگی مجدد در حال بررسی است. میلاد بختیاری، روز جمعە ١٩ دی ماه ١۴٠۴، در جریان اعتراضات مردمی در یکی از خیابانهای کرج توسط نیروهای حکومتی بازداشت و در ۲۱ دی ماه به زندان قزلحصار منتقل شد. قابل ذکر است کە، میلاد بختیاری، فرزند حوریه فرجزاده طارانی و خواهرزاده شهرام فرج زاده، از جانباختگان حوادث خونین دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در عاشورای سال ۸۸ است.
بیانیه شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در محکومیت تداوم سرکوب فعالان صنفی
از آغاز اعتراضات دی ماه تاکنون، نزدیک به ۳۰ معلم و فعال صنفی در سراسر کشور بازداشت و روانه زندان شدهاند، معلمان و فعالانی که در راستای دفاع از حقوق دانشآموزان و جوانان این سرزمین، به مسالمتآمیزترین شکل ممکن اعتراض کرده و فریاد دادخواهی و حقطلبی سر دادهاند. اما پاسخ حاکمیت به این حقطلبیها، همچون همیشه، تنها سرکوب، بازداشت و پروندهسازی بوده است. این رویکرد، بیش از پیش ریاکاری حاکمان را در ادعای «پذیرش اعتراضات مردمی» نشان میدهد. نهادهای امنیتی بهخوبی واقفاند که معلمان، بهعنوان قشری فرهیخته، همواره اعتراضاتی مدنی و مسالمتآمیز داشتهاند. برخورد چکشی با این قشر ثابت میکند که پروپاگاندای رسانهای حاکمیت برای انگزنی به اعتراضات مردمیِ دی ماه و وارد کردن اتهامات سنگینی همچون محاربه به شهروندان و تشکیل دادگاههای نمایشی، دروغی بیش نیست، گویی آنها تنها به دنبال سرهایی برای طنابهای دارشان میگردند. از میان معلمان و فعالان صنفیِ بازداشت شده در این موج اخیر، «حسین رمضانپور»، عضو انجمن صنفی فرهنگیان خراسان شمالی، از ۲۰ دیماه همچنان در بازداشت غیرقانونی به سر میبرد. با وجود تکمیل پرونده و اعزام به زندان، دادستان خراسان شمالی در اقدامی فراقانونی، از پذیرش وثیقهی این معلم سرافراز ممانعت میکند. همچنین روز یکشنبه، دوم اسفند ماه، «خانعزیز اسماعیلی»، عضو انجمن صنفی معلمان اسلامآباد غرب، در منزل شخصیاش بازداشت شد و تاکنون هیچ خبری از علت بازداشت و محل نگهداری وی به خانوادهاش ارائه نشده است. این بازداشتِ بدون ارائه هیچگونه حکم قضایی، با توجه به کهولت سن و بیماریهای زمینهای که خانعزیز اسماعیلی با آنها درگیر است، میتواند خطرات جانیِ جبرانناپذیری برای این فعال پیشکسوت صنفی به همراه داشته باشد. در ادامه این موج سرکوب، همزمان با برگزاری مراسم چهلم جانباختگان قیام و درست پس از انتشار فراخوان شورای هماهنگی برای اعتصاب مدارس در روز چهارشنبه ۲۹ بهمن ماه، نیروهای اطلاعات سپاه با یورش به محل کسب «محمود صدیقیپور»، عضو کانون صنفی فرهنگیان گیلان، وی را بازداشت و به بازداشتگاه امنیتی منتقل کردند .با وجود پیگیری های مکرر ،تا کنون پاسخ روشنی از سوی مراجع قضایی در مورد علت بازداشت و اتهامات وارد شده به این فعال صنفی معلمان داده نشده است. شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران، ضمن محکومیتِ شدیدِ تداوم بازداشت و سرکوب معلمان و فعالان صنفی، قاطعانه خواهان آزادی هرچه سریعتر و بیقیدوشرط تمام معلمان بازداشتی، از جمله آقایان حسین رمضانپور، خانعزیز اسماعیلی و محمود صدیقیپور است. ما به حاکمیت هشدار میدهیم که تداوم رویکرد امنیتی و بگیروببندها، هرگز نخواهد توانست مانع از حقطلبی معلمان شود، همانطور که بازداشتهای مکرر فعالان در ۳۶ سال گذشته و از زمان شکلگیری تشکلهای صنفی، نتوانسته است ندای عدالتخواهیِ آنان را خاموش سازد و ارادهی ما را برای اجرای اعتصاب پیشرو متزلزل نخواهد کرد. بویژه با توجه به وضعیت جسمی و بیماری های مزمنی که خان عزیز اسماعیلی با آنها درگیر است و نیاز حیاتی به مصرف داروهای خاص، تبعات هرگونه آسیبی به این معلم شریف برعهده نهادهای امنیتی و قضایی است. ما میدانیم که ادعای پذیرش اعتراضات مسالمتآمیز از سوی حاکمیت، تا زمانی که معلمانِ حقطلب در سلولها محبوساند، فریبی بیش نیست. آزادی فوری و بیقیدوشرط تمامی بازداشتشدگان، تنها معیارِ عملی برای پایان دادن به این رویه سراسر تناقض و بیداد است.
ایران و جهان
روزنامه اسرائیلی: سه عامل زمان حمله آمریکا به ایران را تعیین میکند
روزنامه اسرائیلی «معاريف» گزارش داد که سه عامل میتواند زمان حمله احتمالی آمریکا به ایران را تعیین کند. نخستین عامل، محتوای سخنرانی «وضعیت کشور» است؛ نخستین سخنرانی دونالد ترامپ در دوره ریاستجمهوریاش که بامداد چهارشنبه در برابر کنگره ایراد خواهد شد. عامل دوم به پاسخ ایران مربوط میشود که قرار است امروز در قالب پیشنویس توافقی درباره پرونده هستهای به آمریکا ارائه شود. در همین حال، دو فرستاده آمریکایی، جارد کوشنر و استیو ویتکاف، در تلاشاند مسیر دیپلماتیک را تا حد امکان پیش ببرند و پنجشنبه در ژنو دیداری سرنوشتساز با عباس عراقچی وزیر خارجه ایران، برگزار کنند. به نوشته معاریف، پاسخ اولیه ایران برای دولت ترامپ نشانهای مهم به شمار میرود، زیرا میتواند مسیر حمله را هموار کرده، بهانهای برای آن فراهم کند و به تصمیم احتمالی، مشروعیت داخلی ببخشد. عامل سوم که مستقیماً به اسرائیل مربوط میشود، سفر نخستوزیر هند، نارندرا مودی، است که قرار است صبح چهارشنبه وارد اسرائیل شود و تا پنجشنبه در آنجا بماند. معاریف مینویسد با وجود این سه نشانه، حتی دستگاه نظامی اسرائیل نیز نمیداند چه کسی و چگونه تاریخ حمله، شیوه اجرای کامل آن و اهداف آمریکا را تعیین خواهد کرد. منابع نظامی اسرائیلی این دوره را «تحریکآمیز» توصیف کردهاند، چراکه هیچکس نمیتواند با دقت پیشبینی کند چه رخ خواهد داد، بنابر این باید برای سناریوهای متنوع، چه در حوزه دفاعی و چه تهاجمی، آماده بود. به نوشته این روزنامه، ارتش اسرائیل نه تنها در برابر ایران، بلکه در سراسر میدان از یمن تا لبنان در حال آمادهسازی است. ترامپ نیز در پیامی در پلتفرم «تروث سوشال» هشدار داد که اگر ایران درباره جاهطلبیهای هستهای خود با آمریکا به توافق نرسد، با «روزی بسیار بد» روبهرو خواهد شد. او افزود تصمیم گیرنده نهایی درباره ایران خودش است و در هر جنگ احتمالی علیه این کشور پیروزی آسان خواهد بود. رئیس جمهور آمریکا همچنین هرگونه اختلاف با رئیس ستاد مشترک ارتش درباره حمله گسترده به ایران را رد کرد، اما روزنامه «واشینگتن پست» به نقل از منابع خود گزارش داد که اختلاف میان آن دو واقعی است. در همین حال، وبسایت «آکسیوس» گزارش داد ترامپ چند روز پیش قصد داشت حمله نظامی به ایران انجام دهد، اما در آخرین لحظه تصمیم گرفت به مسیر دیپلماتیک فرصت دوبارهای بدهد. طبق برخی گزارشها ژنرال ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، به ترامپ هشدار داده که هرگونه کارزار نظامی علیه ایران ممکن است خطرات جدی، چه از نظر تشدید تنشهای منطقهای و چه از منظر گسترش دامنه درگیری به همراه داشته باشد. گزارش آکسیوس همچنین اشاره کرد که دولت آمریکا پرسشهای اساسی درباره کارآمدی این حملات و معیارهای موفقیت مقابل خطرات احتمالی آن مطرح کرده است. انتظار میرود ایران امروز پیشنویس توافق هستهای را به آمریکا ارائه دهد. به گزارش وبسایت اسرائیلی «آی ۲۴ نیوز»، دولت آمریکا منتظر سندی مفصل با پیشنهادی مشخص از سوی تهران است تا بتوان آن را در نشست پنجشنبه در ژنو مورد بحث قرار داد. به گفته مقامهای آمریکایی، برگزاری دیدار مورد انتظار میان دو کشور به کیفیت پیشنویس ارائه شده از سوی ایران بستگی دارد؛ پیشنویسی که دولت آمریکا بررسی خواهد کرد تا مشخص شود آیا دیدار مستقیم سودمند است یا اینکه فرصت دستیابی به راهحل دیپلماتیک به پایان رسیده است. یک منبع آمریکایی نیز به «آی ۲۴ نیوز» گفت در صورتی که شکافها همچنان عمیق باقی بماند، بعید است ترامپ تیم خود را برای این نشست اعزام کند.
اسرائیل به لبنان درباره ورود حزبالله در درگیری احتمالی میان آمریکا و ایران هشدار داد
وزیر خارجه لبنان، سه شنبه ۵ اسفند در ژنو گفت که لبنان بیم آن دارد که در صورت تشدید تنشها بین ایران و ایالات متحده، زیرساختهای آن از سوی اسرائیل هدف گرفته شود. یوسف رجی به چندین رسانه اظهار داشت: «نشانههایی وجود دارد مبنی بر اینکه اسرائیلیها ممکن است در صورت تشدید تنشها، از جمله حملات احتمالی به زیرساختهای استراتژیک مانند فرودگاه بیروت، حملات سختی انجام دهند.» وی در حاشیه جلسه شورای حقوق بشر سازمان ملل افزود: «ما در حال حاضر تلاشهای دیپلماتیکی را برای درخواست عدم هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی لبنان، حتی در صورت حملات تلافیجویانه، انجام میدهیم.» در همین راستا، خبرگزاری «رویترز» امروز (سه شنبه) به نقل از دو مقام ارشد لبنانی گزارش داد که اسرائیل پیامی غیرمستقیم به لبنان ارسال کرده و هشدار داده است در صورت مشارکت حزبالله در هرگونه جنگ احتمالی میان آمریکا و ایران، این کشور را بهطور گسترده هدف بمباران قرار خواهد داد و زیرساختهای غیرنظامی، از جمله فرودگاه، را بمباران خواهد کرد.
{تکذیب از سوی اسرائیل
پس از آن اما یک مقام اسرائیلی تصریح کرد که گزارشها مبنی بر قصد اسرائیل برای هدف گرفتن زیرساختهای لبنان «نادرست» است. این مقام اسرائیلی تاکید کرد که هدف گرفتن زیرساختهای کشور لبنان در لیست اهداف اسرائیل نیست. از سویی این هشدارها در حالی مطرح میشود که تنشها میان واشینگتن و تهران همچنان ادامه دارد. ایالات متحده نیروهای خود را در خاورمیانه تقویت کرده تا فشار بر ایران را افزایش دهد و آن را به دستیابی به توافق در مذاکراتی که قرار است پنجشنبه در سوئیس برگزار شود، وادار کند.
دستور رسمی خروج دانشجویان عراقی از ایران
رسانه عراقی گزارش داده است که با تشدید تنشهای منطقهای و تهدیدهای نظامی ایالات متحده آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران، دانشجویان عراقی حاضر در ایران، دستور رسمی ترک کشور را دریافت کردهاند. طبق گزارشات، شماری از دانشجویان عراقی در تهران تأیید کرده اند که اخطار رسمی دریافت کرده و به ترک کشور ملزم شده اند. این اقدام بخشی از موج گستردهتری است که در آن چندین کشور از جمله سوئد، صربستان، لهستان و استرالیا شهروندان خود را به خروج فوری از ایران فراخواندهاند. گزارشها حاکی است که پروازهای تجاری هنوز فعال هستند اما احتمال توقف سریع آنها وجود دارد.
نظامیان اسرائیلی به سوی نیروهای ارتش لبنان در منطقه مرجعیون تیراندازی کردند
نظامیان اسرائیلی اطراف محل استقرار نیروهای ارتش لبنان که در حال ایجاد یک پست دیدهبانی در مرز جنوبی در منطقه سرده مرجعیون بودند را زیر آتش قرار گرفتند. همزمان، یک پهپاد اسرائیلی در ارتفاع کم با تهدید برای وادار کردن پرسنل نظامی لبنان به عقبنشینی، به پرواز درآمد. در واکنش به این حادثه، فرماندهی ارتش لبنان دستور تقویت پست، ماندن در محل و پاسخ به مبدأ آتش را صادر کرد. فرماندهی ارتش لبنان در بیانیهای تایید کرد که این موضوع با هماهنگی کمیته نظارت بر توافق ترک مخاصمه (مکانیزم) و نیروی موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفیل) در حال پیگیری است. خبرگزاری «رویترز» به نقل از دو مقام ارشد لبنانی گزارش داد که اسرائیل پیامی غیرمستقیم به لبنان ارسال کرده است مبنی بر اینکه در صورت مشارکت حزبالله در هرگونه جنگ میان آمریکا و ایران، این کشور را به شدت هدف قرار داده و زیرساختهای شهری، از جمله فرودگاه، را هدف خواهد گرفت. در ادامه اما یک مقام اسرائیلی چنین گزارشهایی را «نادرست» دانسته و تاکید کرد که زیرساختهای کشور لبنان در بانک اهداف اسرائیل نیست. ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد که با هدف دادن هشدار به سوی اطراف محل استقرار نیروهای لبنانی شلیک کرده است.
رویترز: ایران در آستانه توافق با چین برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی است
خبرگزاری رویترز روز سهشنبه پنجم اسفند در گزارشی اختصاصی خبر داد که ایران در آستانۀ انعقاد «توافقی» با چین برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی است. رویترز میگوید که گزارش آن بر اساس اظهارات شش نفر که از جزئیات مذاکرات میان دو کشور مطلع هستند، تهیه شده است. این افراد به رویترز گفتهاند که توافق برای خرید موشکهای سیام ۳۰۲ ساخت چین نزدیک به نهایی شدن است، اما تاریخ تحویل هنوز مشخص نشده است. این خبر در شرایطی منتشر میشود که ایالات متحده ناوگان بزرگی را در نزدیکی سواحل ایران مستقر کرده و رئیس جمهور آمریکا بارها به تهران هشدار داده است که در صورت خودداری از توافق با واشینگتن، هدف حملات سخت قرار خواهد گرفت. به گزارش رویترز، این موشکهای مافوق صوت دارای بُرد تقریبی ۲۹۰ کیلومتر هستند و برای فرار از سامانههای دفاعی کشتیها با پرواز کمارتفاع و سریع طراحی شدهاند. دو کارشناس تسلیحاتی به این خبرگزاری گفتند که استقرار آنها توانایی تهاجمی ایران را بهطور قابل توجهی افزایش داده و تهدیدی برای نیروی دریایی آمریکا در منطقه خواهد بود. بر اساس اظهارات این شش نفر، از جمله سه مقام که توسط دولت ایران مطلع شدهاند و سه مقام امنیتی، مذاکرات با چین برای خرید این سامانههای موشکی که حداقل از دو سال پیش آغاز شده بود، پس از جنگ ۱۲ روزه بین اسرائیل و ایران در تابستان ۲۰۲۵، سرعت گرفته است. به نوشتۀ رویترز در حالی که مذاکرات تابستان گذشته میان ایران و آمریکا بدون نتیجه به مراحل پایانی خود رسید، مقامات ارشد نظامی و دولتی ایران، از جمله مسعود اورعی، معاون وزیر دفاع ایران، به چین سفر کردند. دو مقام امنیتی گفتند که سفر اورعی پیش از این گزارش نشده بود. دنی سیترینوویچ، مأمور پیشین اطلاعاتی اسرائیل و پژوهشگر ارشد ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، به رویترز گفته است: «اگر ایران توانایی مافوق صوت برای حمله به کشتیها در منطقه داشته باشد، این یک تغییر بازی کامل است. رهگیری این موشکها بسیار دشوار است». پیتر وزمان، پژوهشگر ارشد مؤسسه بینالمللی تحقیقات صلح استکهلم، هم به رویترز گفته است: خرید موشکهای سیام ۳۰۲ بهطور قابل توجهی توانایی زرادخانهای ایران را که در جنگ سال گذشته کاهش یافته بود، تقویت میکند. چین این موشکها را به عنوان بهترین موشک ضد کشتی جهان بازاریابی میکند که توانایی غرق کردن ناو هواپیمابر یا ناوشکن را دارد. این سامانه میتواند روی کشتیها، هواپیماها یا خودروهای زمینی متحرک نصب شود و همچنین اهداف زمینی را نیز نابود کند. رویترز نتوانسته مشخص کند که این توافق احتمالی شامل چند موشک است و ایران قرار است چه مبلغی بپردازد. ضمن اینکه مشخص نیست آیا چین با توجه به افزایش تنشها در منطقه، این توافق را اجرایی خواهد کرد یا خیر. با این حال یک مقام وزارت خارجه ایران به رویترز گفت: «ایران با متحدان خود توافقهای نظامی و امنیتی دارد و اکنون زمان مناسبی برای استفاده از این توافقات است.» هیئت چینی در سازمان ملل نیز به رویترز گفت که در این زمینه باید از وزارت خارجه نظرخواهی شود. اما وزارتخانههای خارجه و دفاع چین به درخواستهای اظهار نظر پاسخ ندادند. کاخ سفید نیز مستقیماً به مذاکرات ایران و چین درباره سامانه موشکی پاسخ نداد، هرچند یک مقام کاخ سفید در گفتگو با رویترز، اظهارات قبل دونالد ترامپ مبنی بر اینکه «یا ما توافق خواهیم کرد یا باید کاری بسیار سخت انجام دهیم، مانند دفعه قبل» را یادآوری کرده است. رویترز نوشته ین موشکها جزو پیشرفتهترین تجهیزات نظامی هستند که چین به ایران منتقل میکند و تحریم تسلیحاتی سازمان ملل که از ۲۰۰۶ اعمال شده بود را نقض میکند. تحریمها در ۲۰۱۵ بهعنوان بخشی از توافق هستهای با آمریکا و متحدانش تعلیق شد و سپس در سپتامبر گذشته دوباره اعمال شد. فروش احتمالی این موشکها نشان دهنده تعمیق روابط نظامی چین و ایران در لحظهای از تنشهای شدید منطقهای است و تلاشهای آمریکا برای مهار برنامه موشکی و فعالیتهای هستهای ایران را پیچیدهتر میکند. همچنین این امر نشاندهنده تمایل رو به رشد چین برای حضور فعال در منطقهای است که مدتها تحت سلطه قدرت نظامی آمریکا بوده است. چین، ایران و روسیه هر ساله مانورهای مشترک دریایی برگزار میکنند و سال گذشته وزارت خزانهداری آمریکا چند نهاد چینی را به دلیل تأمین پیشسازهای شیمیایی برای سپاه پاسداران ایران در برنامه موشکی بالستیک تحریم کرد. چین این اتهامات را رد کرد و گفت از پروندههای ذکر شده در تحریمها اطلاعی نداشت و کنترلهای صادراتی بر محصولات دو منظوره را بهطور کامل اعمال میکند. شش فرد مطلع از این معامله همچنین به رویترز گفتند که ایران همچنین در حال مذاکره برای خرید سامانههای موشکی سطح به هوا، تسلیحات ضد بالستیک و تسلیحات ضدماهواره چینی است. چین در دهه ۱۹۸۰ یکی از تأمینکنندگان اصلی تسلیحات ایران بود، اما انتقالات بزرگ تسلیحاتی تا اواخر دهه ۱۹۹۰ تحت فشار بینالمللی کاهش یافت. در سالهای اخیر، مقامات آمریکایی شرکتهای چینی را به تأمین مواد مرتبط با موشک به ایران متهم کردهاند اما علناً آنها را به تأمین سامانههای کامل موشکی متهم نکردهاند. روزنامه فایننشال تایمز نیز روز سوم اسفند گزارش داد که ایران با روسیه یک توافق تسلیحاتی «محرمانه» به ارزش ۵۰۰ میلیون یورو امضا کرده تا هزاران موشک پیشرفتهٔ دوشپرتاب خریداری کند. به نوشته این روزنامه بریتانیایی، این توافق که ماه دسامبر در مسکو امضا شده، روسیه را متعهد میکند طی سه سال، پانصد سامانهٔ پرتاب «وربا» و دو هزار و ۵۰۰ موشک «۹ ام ۳۳۶» به ایران تحویل دهد. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، تهران بهطور رسمی در تابستان سال جاری و در پی جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل درخواست این سامانههای موشکی را به روسیه ارائه کرده بود.
یک مقام انجمن داروسازان ایران میگوید ذخیره راهبردی داروی کشور تنها برای دو ماه کافی است
هادی احمدی، عضو هیئت مدیره انجمن داروسازان ایران روز سه شنبه در گفتگو با خبرگزاری ایلنا از کسری ذخیره راهبردی داروی کشور خبر داد. این مقام رسمی در این گفتگو هشدار داد که بهرغم الزام قانونی، ذخیره داروی کشور بهجای شش ماه، تنها برای دو ماه کافی است. آقای احمدی توضیح داد که به دلیل «شرایط بحرانی» امکان ایجاد ذخایر استراتژیک وجود نداشته است. این در حالی است که تیر ماه سال جاری، حسن عبدلی، عضو کیسیون بهداشت مجلس، گفته بود سازمان غذا و دارو اعلام کرده که ذخیرهسازی داروها بهصورت کامل انجام شده و برنامهریزیهای لازم برای مواجهه با شرایط خاص، از جمله بحرانها و حملات احتمالی در نظر گرفته شده بنابر این در این رابطه نگرانی وجود ندارد. بر اساس متن قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با همکاری دستگاههای اجرائی، مکلف است ذخایر راهبردی دارو و تجهیزات مصرفی پزشکی به میزان حداقل شش ماه نیاز کشور تأمین باشد. حدود یک سال پیش انجمن داروسازان ایران با ارسال نامهای به دبیر شورای عالی امنیت ملی، درباره بحران دارویی ناشی از عدم پرداخت مطالبات داروخانهها هشدار داده بود. به نوشته انجمن داروسازان، این وضعیت زنجیره تأمین دارو را مختل کرده و میتواند به «بحران جدی» در حوزه سلامت منجر شود.
آمریکا یک نفتکش را به ظن تلاش برای دور زدن تحریمهای نفتی ایران توقیف کرد
نیروی دریایی ایالات متحده یک نفتکش دیگر را در اقیانوس هند توقیف کرد. به گفتۀ پنتاگون در روز سه شنبه پنجم اسفند، آمریکا این نفتکش را از دریای کارائیب به ظن حمل نفت تحت تحریم، تعقیب میکرده است. وزارت دفاع ایالات متحده با انتشار مطلبی روی شبکۀ ایکس، تأیید کرد که تفنگداران دریایی آمریکا شبانه وارد نفتکش «بِرتا» شدهاند. در این بیانیه، نفتکش بِرتا، به تلاش برای دور زدن تحریمهای نفتی ایران متهم شده است. در بیانیه پنتاگون آمده که سه قایق هم تلاش کرده بودند این نفتکش را ترک کنند؛ اما همگی توقیف شدهاند. نفتکش بِرتا که با پرچم جزایر کوک تردد میکرد، با شرکت مدیریت دریایی «شانگهای لجندری» مرتبط است و بر اساس تحریمهای اعلام شده از سوی وزارت خزانهداری ایالات متحده در سال ۲۰۲۰، تحت تحریم است. بر اساس وبسایتهای ردیابی کشتیها، این نفتکش آخرین بار، ساعاتی پیش در نزدیکی مالدیو ردیابی شده است. این سومین نفتکش است که از سوی نیروهای آمریکایی در این منطقه توقیف میشود. طی کمتر از دو ماه پیش، نفتکش کلاس «سوئز مکس» موسوم با «آکیلا ۲» و نفتکش «مارینِرا» ویژه حمل نفت خام ونزوئلا هم توقیف شده بودند.
معاون وزیر خارجه ایران: برای توافق با آمریکا آمادهایم هرگامی که لازم باشد برداریم
معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی روز سه شنبه پنجم اسفند گفت ایران آماده است برای دستیابی به توافق با ایالات متحده هر گامی که لازم باشد را بردارد. مجید تختروانچی که در آستانهٔ دور سوم مذاکرات تهران و واشینگتن با رادیو «انپیآر» آمریکا مصاحبه میکرد، گفت: هرگونه حملهٔ ایالات متحده به ایران «یک قمار واقعی» است و افزود که تهران آماده است هرچه سریعتر با واشینگتن به توافق برسد. او با بیان اینکه ایران «با صداقت کامل و حسننیت» دور سوم مذاکرات را در ژنو سوئیس انجام خواهد داد، ابراز امیدواری کرد که به گفتهٔ او، «این حسننیت و رویکرد مثبت» از سوی آمریکاییها نیز متقابلاً پاسخ داده شود. تختروانچی در مورد حمله احتمالی آمریکا، گفت که «ما طبق برنامهریزی دفاعی خود پاسخ خواهیم داد» و «همه باید بدانند که شروع جنگ ممکن است، اما پایان دادن به آن آسان نیست». ایالات متحده خواستار پایان دادن به برنامه هستهای ایران، برچیده شدن قابلیتهای موشکی آن و دست کشیدن جمهوری اسلامی از حمایت از گروههای شبهنظامی در خاورمیانه موسوم به «نیابتی» است، اما تهران میگوید که فقط در مورد برنامه هستهایش مذاکره میکند و توقف غنی سازی اورانیوم نیز شامل آن نمیشود. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، روز چهارم اسفند بار دیگر تأکید کرد ترجیح او این است که با ایران توافقی در مورد برنامه هستهایش صورت گیرد. او افزود: «اما اگر به توافق نرسیم، آن روز برای آن کشور [ایران] روز بسیار بدی خواهد بود و متأسفانه برای مردمش هم، چون آنها بزرگ و فوقالعادهاند و چنین چیزی هرگز نباید برایشان اتفاق میافتاد».
یکی از مدیران شبکه اناچکی ژاپن در تهران بازداشت و به زندان اوین منتقل شده است
رادیو فردا مطلع شده است که یکی از مدیران شبکه «اناچکی» ژاپن در ایران و دفتر آن در تهران بازداشت و روز چهارم اسفند به بند هفت زندان اوین منتقل شده است. از زمان دقیق و علت بازداشت این مدیر گزارشی منتشر نشده است. با این حال منابع رادیو فردا تأیید میکنند که او صبح سه شنبه پنجم اسفند ماه در سالن بند هفت این زندان که زندانیان سیاسی در آنجا نگهداری میشوند، دیده شده است. شبکه اناچکی هنوز به درخواست رادیو فردا برای اظهارنظر در مورد این خبر پاسخی نداده است. رسانهها و مقامهای جمهوری اسلامی نیز در این زمینه واکنش نشان ندادهاند. اناچکی، سازمان ملی پخش رادیو و تلویزیون ژاپن است که بهصورت مستقل و عمومی اداره میشود. این سازمان با بودجهای که از حق اشتراک شهروندان تأمین میشود، به پخش اخبار، برنامههای فرهنگی، آموزشی، مستند، و سرگرمی به ۱۸ زبان مختلف، از جمله فارسی، میپردازد.
