اخبار کارگری، زنان، ستم ملی، دانشجویی، ایران و جهان چهارشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۳
کارگری
تداوم بلاتکلیفی کارگران پیمانکاری ابنیه فنی تراورس
تعدادی از کارگران ابنیه فنی راه آهن تراورس روز چهارشنبه ۱۹ دی ماه از تداوم بلاتکلیفی تبدیل وضعیت خود خبر دادند. در همین خصوص یکی از کارگران به نمایندگی از همکاران خود میگوید: از اجرای طرح تبدیل وضعیت شغلی و استخدامی نیروهای شرکتی شرکت تراورس بعد از گذشت سالها انتظار، خبری نیست. در آخرین پیگیریهایی که انجام دادهاند، ظاهرا ابلاغیه جدید هیئت وزیران نسبت به تبدیل وضعیت نیروهای قرار دادی صادر شده و باید دستگاههای اجرایی اطلاعات کارگران مشمول خود را ثبت و تکمیل و بروزرسانی کنند. این کارگر با اعتراض از ادامه بلاتکلیفی در وضعیت شغلی خود افزود: آذر ماه سال ۹۹ شرکت تراورس به دولت واگذار شده و از آن زمان سیاستها و ضوابط خاصی را که نشان از دولتی بودن تراورس باشد را مشاهده نمیکنند.
تجمع اعتراضی کارگران شرکت داروسازی بایر افلاک ازنا
تعدادی از کارگران شرکت داروسازی بایرافلاک روز سه شنبه ۱۸ دی ماه در محوطه این کارخانه واقع در شهرستان ازنا دست به تجمع زدند. بر اساس گزارش منتشر شده، کارگران مذکور خواهان وصول مطالبات ۴ ماهه خود هستند. همچنین بیمههای آنها توسط تامین اجتماعی قطع شده و در سیستم درمانی بیمه ندارند و هزینهها را به آزاد برای درمان خود و فرزندانشان پرداخت میکنند و گاها به علت بیپولی به مراکز درمانی مراجعه نمیکنند.
تجمع اعتراضی کارگران معدن طلای مزرعه شادی ورزقان
جمعی از کارگران معدن طلای مزرعه شادی ورزقان روز سه شنبه ۱۸ دی ماه در اعتراض به شرایط سخت کاری و حقوق پایین اقدام به برگزاری تجمع کردند. این کارگران که پس از هشت سال تحمل شرایط سخت کاری و دریافت کمترین حقوق، به امید شنیده شدن صدایشان دست به اعتراض زدند، بهجای پاسخگویی با اخراج دسته جمعی مواجه شدند. نکته قابل توجه این است که مسئولان معدن مزرعه شادی تاکنون هیچ پاسخی درباره این اقدام ندادهاند و همچنان به سکوت خود ادامه میدهند.
شماری از کارگران یک سردخانه در جیرفت بر اثر گاز سمی مسموم شدند
تعدادی از کارگران یکی از سردخانههای شهرک صنعتی دو جیرفت واقع در استان کرمان، سه شنبه ۱۸ دی هنگام کار بهدلیل گازگرفتگی با گاز سمی مسموم شدند. گروهای امدادگر کارگران را از محل کارگاه بیرون بردند و ۹ نفر از آنها را به بیمارستان منتقل کردند. هفت نفر نیز از بیمارستان ترخیص شدند. ۲۱ نفر دیگر که با خودروی شخصی به مراکز درمانی مراجعه کرده بودند با انجام معاینههایی مرخص شدند. سازمان پزشکی قانونی در سال ۱۴۰۲ مرگ دستکم دو هزار و ۱۱۵ کارگر را بر اثر حوادث کاری ثبت کرده است.
پس از ۱۷ روز بیخبری، محمد داوری به زندان عادل آباد شیراز بازگردانده شد
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، محمد داوری به بند عمومی زندان عادل آباد شیراز بازگشت. یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این فعال کارگری ضمن تأیید این خبر به هرانا گفت: “آقای داوری که به دستور رئیس شعبه ۱۴ بازپرسی شیراز، محمد خسروانی به بازداشتگاه اداره اطلاعات شیراز موسوم به پلاک ۱۰۰ منتقل شده بود، روز گذشته، پس از ۱۷ روز نگهداری در بازداشتگاه مذکور به بند عمومی زندان عادل آباد شیراز بازگردانده شد. وی در طول این مدت مورد شکنجه قرار گرفته و در اعتراض به این امر دست به اعتصاب غذا زده بود.” همچنین فرشته تابانیان، وکیل مدافع آقای داوری در گفتگو با امتداد اعلام کرد که وی در طول مدت زمان حضور در بازداشتگاه پلاک ۱۰۰، مورد شکنجه قرار گرفته است. با اطلاع رئیس کل دادگستری استان فارس و به دستور وی، پس از انجام معاینات مربوطه، وجود آثاری از کبودی بر روی دندهها و سینه سمت راست و همچنین آثار زخم بر روی هر دو پا به تایید پزشکی قانونی رسیده است. این وکیل مدافع افزود: پرونده ای در خصوص شکایت موکلم از سه ماموری که اقدام به شکنجه ایشان کردهاند در حال پیگیری است. محمد داوری، فعال کارگری در تاریخ ۲ دی ماه از زندان عادل آباد به بازداشتگاه اداره اطلاعات شیراز موسوم به پلاک ۱۰۰ منتقل شده بود. همچنین این فعال کارگری، که در زندان به بیماری پوستی گال مبتلا شده، از رسیدگی مناسب پزشکی و درمان تخصصی نیز محروم مانده است. آقای داوری اوایل آذر ماه سال گذشته توسط شعبه اول دادگاه انقلاب شیراز به ریاست قاضی سید محمود ساداتی از بابت اتهام توهین به رهبری به سه سال حبس تعزیری، منع خروج از کشور با ابطال گذرنامه، منع فعالیت در فضای مجازی و اقامت اجباری در شهرستان بردسیر کرمان به مدت دو سال و از بابت اتهام تبلیغ علیه نظام به نفع گروه های معاند در فضای مجازی به یک سال و شش ماه حبس تعزیری محکوم شد. با اعمال ماده ۱۳۴ قانون مجازات اسلامی، مجازات اشد یعنی سه سال حبس برای او قابل اجرا است. محمد داوری مورخ بیست و ششم اردیبهشت ماه امسال بازداشت و جهت تحمل حبس به زندان عادل آباد شیراز منتقل شد. محمد داوری، متولد ۱۳۷۳ در استان کهگیلویه و بویراحمد دارای مدرک کارشناسی عمران دانشگاه آزاد یاسوج و دانشجوی مقطع کارشناسی علوم سیاسی دانشگاه گلستان شیراز، پیش از این نیز به دلیل فعالیت های خود سابقه بازداشت و محکومیت را داشته است.
زنان
محکومیت مریم دریسی به رای باز تبدیل شد
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، محکومیت مریم دریسی، زندانی سیاسی به رای باز تبدیل شد. بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، خانم دریسی ساعاتی پیش به دنباله تغییر محکومیت خود، از زندان عادل آباد شیراز آزاد شد. او باقی مانده دوران محکومیت خود را خارج از زندان سپری خواهد کرد. مریم دریسی در پرونده اول خود، در مهر ۱۴۰۱ توسط نیروهای امنیتی بازداشت و در آبان همان سال با وثیقه از زندان عادلآباد آزاد شد. سپس در آذر ۱۴۰۱ توسط شعبه ۱۰۳ دادگاه انقلاب کازرون به یک سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شد. همچنین، شعبه ۱۰۲ این دادگاه او را به سه سال حبس به اتهام توهین به رهبری و تبلیغ علیه نظام محکوم کرد. در بهمن ۱۴۰۱، دادگاه تجدید نظر فارس وی را به تحمل ۲۲ ماه و ۱۷ روز حبس تعزیری محکوم کرد که ۱۵ ماه آن قابل اجرا بود. او در اردیبهشت ۱۴۰۲ برای اجرای حکم به زندان عادلآباد رفت. خانم دریسی پس از گذراندن ۹ ماه حبس، در بهمن ۱۴۰۲ با پابند الکترونیکی آزاد شد و باقیمانده محکومیت خود را با محدودیت تردد خارج از زندان سپری کرد. در اسفند ۱۴۰۲، شعبه ۱۰۲ دادگاه انقلاب کازرون او را از بابت پرونده ای دیگر به دلیل تبلیغ علیه نظام و کشف حجاب به یک سال حبس محکوم کرد. این حکم توسط دادگاه تجدیدنظر استان فارس تأیید شد. خانم دریسی که اهل شهرستان کازرون است، در تاریخ ۱۳ مرداد ماه سال جاری جهت تحمل دوران محکومیت خود بازداشت و به زندان عادل آباد شیراز منتقل شد.
یک زن قربانی کودک همسری در ایلام توسط همسرش کشته شد
یک زن جوان اهل ایلام با هویت زهرا شهبازی که قربانی ازدواج اجباری و کودک همسری نیز بوده، توسط همسرش با استفاده از به کارگیری اسلحه به قتل رسید. فرد قاتل متواری شده است. طی سال ۲۰۲۴ نیز دستکم ۹ زن در استان ایلام توسط افراد نزدیک خود کشته شدهاند. بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری ههنگاو، روز سه شنبه ۱۸ دی ۱۴۰۳ (۷ ژانویه ۲۰۲۵) یک زن جوان ۲۸ ساله با هویت زهرا شهبازی در یکی از محلات شهر ایلام، مرکز استان ایلام توسط همسرش و در مقابل دیدگان فرزند ۱۴ سالهاش به دلیل اختلافات خانوادگی به قتل رسیده است. ههنگاو مطلع شده است که، زهرا شهبازی در سن ۱۴ سالگی ناچار به ازدواج اجباری شده و قربانی کودک همسری میباشد. قدرت حیدریزاد، فرمانده انتظامی ایلام به خبرگزاری ایلنا اعلام کرده است که، فرد قاتل همسر ۳۲ ساله این زن بوده و پس از ارتکاب جرم متواری شده و تلاشها برای بازداشت وی آغاز شده است. با استناد به آمار به ثبت رسیده در مرکز آمار و اسناد سازمان حقوق بشری ههنگاو، طی سال ۲۰۲۴ استان ایلام با ۹ مورد زنکشی یکی از استانهایی بوده که بیشترین موارد زنکشی در ثبت شده است.
سپیده رشنو، معترض به حجاب اجباری، برای اجرای حکم زندان احضار شد
سپیده رشنو، نویسنده و مترجم معترض به حجاب اجباری، میگوید برای اجرای حکم سه سال و هفت ماه زندان به خاطر اعتراضش به حجاب اجباری به او ابلاغ شده است. بر اساس احضاریه شعبه یک اجرای احکام کیفری دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۳۳ تهران مستقر در زندان اوین، به خانم رشنو ابلاغ شده است او باید ظرف پنج روز جهت تحمل دوران محکومیت حبس خود در این شعبه حاضر شود. خانم رشنو روز چهارشنبه ۱۹ دی ماه با انتشار پیامی در شبکه تلگرام گفت «فکر نمیکردم اولین کار امروز چک کردن ابلاغیهٔ اجرای احکام باشد، آن هم برای اتفاقی که دو سال پیش افتاد. این ابلاغیهٔ اجرای حکم سه سال و هفت ماه پرونده اول (اتوبوس بیآرتی) است». خانم رشنو تابستان ۱۴۰۱ پس از آن بازداشت شد که ویدئویی از اعتراض او به یک زن محجبه در اتوبوس در شبکههای اجتماعی بازتاب گستردهای یافت. او پس از آزادی موقت با وجود فشارهای بسیار به اعتراض مدنی خود به حجاب اجباری ادامه داد و بهمن پارسال از اجرایی شدن حکم حبس طولانیمدت خود خبر داد و گفت باید خود را به زندان معرفی کند. این نویسنده و مترجم در ادامه پیام تلگرامی خود گفته است حکم پروندهٔ دوم (اطلاعرسانیِ تعلیق از دانشگاه) با این که از شش ماه حبس به جزای نقدی تبدیل شده، اما همچنان حکم تعلیق را به اجرا درمیآورد. به گفته او درخواست اعادهٔ دادرسی برای بار سوم ثبت شده است. خانم رشنو میگوید پروندهٔ دوم تنها به خاطر اطلاعرسانی در مورد تعلیق دانشگاه و انتشار یک عکس از خودم در یک پیام اینستاگرامی بود: «توی پرونده نوشتهاند انتشار عکس مبتذل. عکس خودم!». اجرایی شدن حکم زندان طولانیمدت به خاطر اعتراض به حجاب اجباری در حالی است که ابلاغ قانون موسوم به «عفاف و حجاب» بعد از انتقاداتی از طرف دولت و لزوم بازبینی آن، به تعویق افتاده است. عباس گودرزی به عنوان سخنگوی هیئت رئیسه مجلس روز چهارشنبه در همین زمینه گفت قانون «عفاف و حجاب» در مجلس مصوب و در شورای نگهبان تأیید شد، اما دولت اعلام میکند میخواهم اصلاحاتی را انجام دهم: «شورای عالی امنیت ملی میگوید ابلاغ این قانون را قدری تأخیر بیندازید تا دولت اصلاحاتش را اعلام کند». آنطور که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، پیشتر گفته بود، قانون موسوم به «عفاف و حجاب» قرار بود در تاریخ ۲۳ آذر ماه ابلاغ شود، اما در این روز قانون ابلاغ نشد و برخی رسانههای نزدیک به قالیباف مدعی شدند که ابلاغ آن تا آماده شدن «لایحه اصلاحی» دولت متوقف شده است. این قانون با انتقادات گسترده فعالان و نهادهای حقوق بشری مواجه شد.
حکم اعدام پخشان عزیزی در دیوان عالی کشور تأیید شد
امیر رئیسیان، وکیل دادگستری، از تأیید حکم اعدام پخشان عزیزی، مددکار اجتماعی و فعال مدنی، در دیوانعالی کشور خبر داد. وی اعلام کرد که حکم اعدام صادره از شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، بهرغم ایرادات شکلی و ماهوی متعدد، در شعبه ۳۹ دیوانعالی کشور تأیید شده است. رئیسیان اظهار داشت که دیوانعالی کشور به هیچ یک از ایرادات و مدارک ارائه شده در این پرونده توجه نکرده و به فعالیتهای مسالمتآمیز عزیزی در اردوگاههای آوارگان شنگال عراق و مناطق جنگزده سوریه که فاقد هرگونه ماهیت سیاسی و نظامی بوده، بیتوجهی شده است. وی همچنین تأکید کرد که صدور چنین حکمی با سیاست قضائی کشور در خصوص «مجازاتهای سالب حیات» و «رویه قضائی پیشین» در تعارض است. رئیسیان ابراز امیدواری کرد که با ارائه تقاضای اعاده دادرسی، ایرادات پرونده مورد بررسی قرار گیرد و از اجرای این حکم جلوگیری شود. پخشان عزیزی، مددکار اجتماعی و فعال مدنی، اوایل مرداد امسال توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست ایمان افشاری به اتهام «بغی» از طریق «عضویت در گروههایی که در برابر حکومت اسلامی قیام مسلحانه کردهاند» به اعدام محکوم شد. او پیش از این مدتی به عنوان مددکار به کردستان سوریه رفته بود و به آوارگانی کمک میکرد که از جنگ با داعش فرار کرده بودند. روز چهارشنبه نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل که در مرخصی استعلاجی از زندان بهسر میبرد، تأیید حکم اعدام پخشان عزیزی، زندانی سیاسی، را نشان از عزم جمهوری اسلامی برای شدت بخشیدن به سرکوب زنان و انتقام از جنبش «زن، زندگی، آزادی» خواند. او در حساب اینستاگرام خود نوشت که جمهوری اسلامی میخواهد با شروع اعدام «زن زندانی سیاسی»، شدت رعب و وحشت و انتقام را به مردم ایران نشان دهد. او خواستار سکوت نکردن «مردم ایران، آزادیخواهان جهان، مجامع بینالمللی حقوق بشری و سازمان ملل» در مقابل سیاست اعدام شد. شهریور امسال ۲۶ نهاد مدافع حقوق بشر با انتشار بیانیه مشترکی صدور حکم اعدام برای پخشان عزیزی را به شدت محکوم کردند و آن را «نقض آشکار اصول و موازین حقوق بشری» دانستند. در ماه آبان نیز هفت زندانی سیاسی همبند پخشان عزیزی با انتشار بیانیهای صدور حکم اعدام برای این فعال مدنی را محکوم کردند و خواستار اقدام فوری برای نجات او شدند.
ستم ملی
محروم از خدمات اجتماعی، بیش از یک میلیون نفر در چندین استان کشور فاقد شناسنامه هستند
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از انتخاب، بیش از یک میلیون نفر در چندین استان کشور فاقد شناسنامه هستند. در این گزارش آمده است، با توجه به آمارهای موجود بیش از یک میلیون نفر در استان های سیستان و بلوچستان، خراسان، گلستان، کرمان و آذربایجان غربی فاقد شناسنامه بوده و با معضل بی هویتی روبرو هستند. در این میان استان سیستان و بلوچستان صدرنشین بی هویتهای کشور است زیرا نداشتن شناسنامه به منزله محرومیت از تمام خدمات اجتماعی است. عضو شورای بخش مرکزی شهرستان دشتیاری در این خصوص گفت: براساس آمارهای میدانی حدود ۹۸ درصد فاقدین شناسنامه از خانواده های ضعیف، کم بضاعت و کم توان مالی و از دهکهای پایین جامعه هستند که از ابتدایی ترین حق شهروندی مثل عدم افتتاح حساب بانکی، محروم از کمک های نهادهای حمایتی بهزیستی عدم تعلق یارانه و کمک معیشتی محروم و از کلیه خدمات الکترونیک و آخرین موارد هم توزیع نفت و گاز الکترونیک و همچنین کارت نان بی بهره اند. به گفته وی، با توجه به شرایط اقتصادی فعلی کشور و نرخ تورم و گرانی موجود، زندگی برای اقشار ضعیف جامعه به سختی و با مشقت فراوان می گذرد و حالا تصور کنید آن دسته از فاقدین شناسنامه که اکثراً از هیچیک از خدمات دولت برخوردار نیستند در چه شرایطی قرار دارند. همچنین طبق نرخ آمار جمعیتی ، شهرستان دشتیاری جز بیشترین مناطق فاقد شناسنامه است. طبق آمار حدود دو هزار نفر از ۵۰۰ خانوار، فاقد شناسنامه فقط در بخش مرکزی این شهرستان وجود دارد که بخش باهوکلات این شهرستان هم تقریباً به همین آمار است. از سوی دیگر، علی رحمتی مدیر کل ثبت احوال استان سیستان و بلوچستان نیز اعلام کرد: در حال حاضر ۱۶۹۴پرونده فاقدین شناسنامه در استان سیستان و بلوچستان برای تابعیت ایرانی در دست بررسی و اقدام است. بیشترین رشد جمعیتی این استان را سراوان با ۲.۲ دهم درصد و کمترین را سیستان با ۱.۳ دهم درصد برشمرده و گفته که جمعیت زاهدان مرکز سیستان و بلوچستان ۸۲۴ هزارو ۶۴۴ نفر است.
گزارشی از بازداشت ۲۱ فعال عرب طی روزهای اخیر
با بازداشت ۱۸ فعال عرب در شهرهای اهواز و رامشیر شمار شهروندان بازداشت شده عرب طی روزهای اخیر توسط نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران به ۲۱ نفر رسید. بر اساس گزارش رسیده به سازمان حقوق بشری ههنگاو، روز چهارشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۳ (۹ ژانویه ۲۰۲۵)، در ادامه موج بازداشت شهروندان عرب در استان خوزستان، دستکم ۱۲ شهروند عرب به نامهای علی کروشات، محمد ناصری، یاسین سیلاوی، جواد عفری، سید فواد موسوی، علی ساری، جواد حیدری، جبار طرفی، محمد حیدری، اسماعیل حیدری، رضا حیدری و ایوب چنانی در محلههای ملاشیه و شلنگآباد شهر اهواز، مرکز استان خوزستان توسط نیروهای اداره اطلاعات بازداشت شدهاند. همزمان و به نوشته سازمان حقوق بشری کارون، سه برادر به نامهای خالد عموری، علی عموری و محمد عموری در شهر رامشیر (خلیفه) توسط نیروهای اداره اطلاعات بازداشت شدهاند. به گفته منابع مطلع، بازداشت این افراد با هجوم نیروهای اداره اطلاعات به منازل آنها و بدون ارائه هرگونه برگه قضایی انجام گرفته و پس از بازداشت به مکان نامعلومی منتقل شدهاند. روز دوشنبه ۱۷ دی (۶ ژانویه) نیز، دستکم دو تن از اهل سنت عرب و ساکن کوی ملاشیه اهواز به نامهای یونس غرباوی و رضا زهیری توسط نیروهای اداره اطلاعات بازداشت شدهاند. این دو شهروند به دلیل فعالیتهای مذهبی خود بازداشت شده و تا زمان تنظیم این خبر، اطلاع دقیقی از سرنوشت آنها در دسترس نیست. همچنین، هاشم موسوی معروف به (ابو عمر) از فعالین سیاسی عرب و زندانی سیاسی سابق و اهل منطقه شیبان اهواز، از روز یکشنبه ۱۶ دی (۵ ژانویه) بازداشت و سرنوشتش نامعلوم است. این فعال ۵۶ ساله سال ۱۳۸۸ بازداشت و توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران به تحمل ۴ سال حبس محکوم شد. وی سال ۱۳۹۲ پس از إتمام دوران محکومیت از زندان شیبان اهواز آزاد شد. ههنگاو طی روزهای گذشته از بازداشت سه فعال دیگر عرب به نامهای سعید اسماعیل، احلام بندر و میلاد بحری خبر داده بود.
فدراسیون روزنامهنگاران: حکومت ایران «سرکوبگر آزادی مطبوعات» است
آنتونی بلانگر، دبیرکل فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران (آیافجی) در گفتگویی اختصاصی با بخش فارسی صدای آمریکا، حکومت ایران را «سرکوبگر آزادی مطبوعات» نامید و از روزنامهنگاران خارجی خواست که در سفر به کشورهایی مانند ایران «تا حد ممکن محتاط باشند.» آنتونی بلانگر همزمان با انتشار خبر آزادی و بازگشت چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی، به کشور خود در روز چهارشنبه ۱۹ دی، به صدای آمریکا گفت: «هنگامی که یک روزنامهنگار بازداشت میشود، تأثیر آن بر افکار عمومی و دولتهای درگیر بسیار بیشتر از زمانی است که هر یکی از شهروندان عادی بازداشت میشوند.» چچیلیا سالا، شهروند ۲۹ ساله ایتالیایی که با روزنامه «ایل فولیبو» و «پادکست چورا مدیا» همکاری میکند، روز ۲۹ آذر سال جاری به دست نیروهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی بازداشت شده بود. خانم سالا به طور رسمی و با دریافت ویزای خبرنگاری به ایران رفته بود و پس از سقوط حکومت بشار اسد در سوریه، گزارشهایی درباره تحولات اخیر در ایران منتشر کرده بود. بر اساس گزارشها، دلیل بازداشت خانم سالا «نقض قوانین جمهوری اسلامی ایران» ذکر شده بود. دبیرکل فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران اشاره کرد که پس از دستگیری محمد عابدینی نجفآبادی در میلان در دسامبر سال میلادی گذشته، گروهی از ایرانیان در ایتالیا به افکار عمومی این کشور هشدار دادند که برای پرهیز از «به گروگان گرفته شدن» - «اقدامی تلافیجویانه» که در جمهوری اسلامی ایران مرسوم است - از سفر به ایران خودداری کنند. او گفت: «کشورهای غربی این موضوع را میدانند، زیرا برخی از اتباع آنها برای انجام معامله در ایران بازداشت شدهاند اما چچیلیا سالا از قبل در ایران و در دسترس مقامات آن کشور بود.» او افضافه کرد: «اتهامات وارد شده به این روزنامهنگار مبهم بوده است.» محمد عابدینینجفآبادی، ٣٨ ساله، روز ۲۶ آذر سال جاری سه روز پیش از بازداشت خانم سالا به دست نیروهای حکومتی ایران، در میلان بازداشت شد. پیش از او هم مهدی محمدصادقی، شهروند دوتابعیتی ۴۲ ساله ایرانی - آمریکایی، به اتهام ارتباط با حمله پهپادی مرگبار ٨ بهمن سال گذشته به نظامیان آمریکایی در اردن در شهر ماساچوست ایالات متحده بازداشت شده بود. محمد عابدینی نجفآبادی که دارای یک شرکت در ایران که با دولت، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران رابطه دارد، یک قطعه ساخت آمریکا را از طریق مهدی محمدصادقی که در شرکت سازنده آن قطعه کار میکرد، از طریق یک شرکت پوششی در اروپا بهدست آورده بود. مهدی محمدصادقی و محمد عابدینی نجفآبادی به نقض کنترل صادرات متهم هستند و عابدینی نجفآبادی به طور جداگانه به توطئه برای حمایت مادی از حکومت ایران متهم است. به گفته دادستانها، صادقی در صورت محکومیت ممکن است با ۲۰ سال حبس، سه سال آزادی تحت مراقبت، و یک میلیون جریمه نقدی مواجه شود. عابدینی نجفآبادی نیز در صورت محکومیت ممکن است با حبس ابد مواجه شود. در جریان حمله پهپادی ٨ بهمن سال گذشته، سه سرباز آمریکایی کشته و ۴۷ تن دیگر زخمی شدند. دبیرکل فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران در بخش دیگری از گفتگو با صدای آمریکا تاکید کرد که تضمینی برای امنیت خبرنگاران در ایران نیست و این در شرایطی است که امنیت روزنامهنگاران در بسیاری از کشورهای جهان تضمین شده است. وی از حکومت ایران به عنوان «شکارچی آزادی مطبوعات» نام برد و گفت که جمهوری اسلامی ایران علاقه ندارد خارجیان وارد خاک ایران شوند و اغلب آنها نیز به جاسوسی متهم میشوند که عواقب جدی در بر دارد. آقای بلانگر اضافه کرد: از دیدگاه فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران به همه همکاران خود توصیه میکنیم در بازدید از این نوع کشورها تا حد امکان محتاط باشند، زیرا یک گزارش ارزش یک زندگی را ندارد، حتی اگر روزنامهنگاری بتواند جنبههای تاریکتر سیاره ما را روشن کند. دبیرکل فدراسیون بینالمللی روزنامهنگاران در این گفتگو با اشاره به فشار دولتها از جمله جکومت ایران بر روزنامهنگاران افزود: شرایط کار روزنامهنگاران از یک منطقه به منطقه دیگر و از یک کشور به کشور دیگر متفاوت است. اما به طور کلی، شرایط کار در سراسر جهان، حتی در کشورهای به اصطلاح دموکراتیک، بدتر شده است. او همچنین در مورد وضعیت روزنامهنگاران در اروپا، آمریکای لاتین، آفریقا و آسیا، گفت که آنها دستمزد کمی دریافت میکنند، و از یکسو، در شبکههای اجتماعی هدف حمله، آزار و اذیت قرار میگیرند و از سوی دیگر، حتی زندانی یا کشته میشوند. در این حال، در آخرین مورد از برخورد با روزنامهنگاران در ایران، مهرداد آلادین، خبرنگار و مستندساز روز سه شنبه ۱۸ دی در تهران بازداشت شد. او که سابقه همکاری با رسانههای مختلف را در کارنامه دارد به دادسرای اوین احضار شده بود و پس از مراجعه بازداشت شد. مهرداد آلادین برادر کوروش آلادین، همکار بخش فارسی صدای آمریکا، است. سازمان گزارشگران بدون مرز، جمهوری اسلامی را «یکی از سرکوبگرترین دولتهای جهان» در حوزه آزادی رسانهها ارزیابی کرده و در گزارش خود، ایران را از لحاظ آزادی بیان در میان ۱۸۰ کشور جهان در رتبه ۱۷۶ طبقهبندی کرده است. به تاکید این سازمان، از نظر آزادی رسانهها، تنها کشورهای کره شمالی، افغانستان، سوریه، و اریتره، از وضعیت بدتری نسبت به ایران برخوردار هستند.
سپاه برای سرکوب اعتراضات در تهران، برای دومین بار در دو ماه گذشته، رزمایش برگزار کرد
همزمان با افزایش نارضایتیها در ایران، سپاه پاسداران در حال اجرای سلسله رزمایشهایی در کشور است. هدف رزمایش بسیجیان در تهران، که برای دومین بار در دو ماه اخیر برگزار میشود، مقابله با اعتراضات مردمی در پایتخت است. حدود دو ماه پس از برگزاری رزمایش امنیتی در اطراف تهران در جاده تلو و در مقر تیپ امنیتی آل محمد سپاه پاسداران که بر سرکوب اعتراضات شهری متمرکز بود، سپاه از روز شنبه ۱۵ دی ماه ۱۴۰۳، رزمایش چند مرحلهای موسوم به «پیامبر اعظم ۱۹» را در کشور آغاز کرده است. در چند سال اخیر رزمایشهای مشابه معمولا در سه ماه آخر هر سال از سوی نیروهای مسلح انجام شده، اما رزمایش فعلی، بیشتر بر موضوع امنیت شهرهای متمرکز شده است. علیمحمد نائینی، سخنگوی سپاه پاسداران، در یک نشست خبری در ۱۷ دی ماه در رابطه با همین رزمایش گفت رزمایش ۱۱۰ هزار نفری بسیجیان تهران جمعه ۲۱ دی ماه برگزار میشود. نائینی با بیان اینکه این رزمایش «ترکیبی از واقعیتهای میدانی و حرفهای است»، گفت: «رزمایش بسیجیان پیام مهمی برای دشمنان دارد مبنی بر اینکه متوجه خروش جوانان ایرانی حاضر در صحنه باشند. بسیجیان آماده حضور در عرصههای مختلفاند. هدف رزمایشهای بسیج نیز نشان دادن سطح آمادگی بسیجیان در مقابله با انواع عملیاتهاست.» اگرچه این رزمایش که از ابتدای هفته در مناطق مرزی از کرمانشاه تا خلیج فارس در مناطق مختلف برگزار شده است، اما جمهوری اسلامی درحال حاضر با تهدید زمینی خاصی روبهرو نیست. ۱۸ دی ماه نیروهای موسوم به «صابرین» سپاه در این رزمایش شرکت کردند. احمدعلی فیضاللهی فرمانده این تیپ گفت این نیروها در شرایطی که سایر نیروها نیاز به پشتیبانی دارند وارد عمل میشوند. همچنین قرار است همزمان با این رزمایش، از شهرهای موشکی جدید، شناور و سایر تسلیحات رونمایی شود.
حمله زمینی خارجی یا گروه مسلح داخلی
این رزمایش پرهزینه در حالی برگزار میشود که شواهد نشان میدهد که احتمال حمله زمینی خارجی به تهران کاملا منتفی است. آمریکا و اسرائیل، هیچ آمادگی یا امکانات لجستیکی برای چنین حملهای ندارند. حتی تعداد نیروهای نظامی آمریکا در منطقه کمتر از ۵۰ هزار نفر است و اسرائیل نیز به دلیل محدودیتهای جغرافیایی و لجستیکی، توانایی انجام چنین عملیاتی در فاصله دو هزار کیلومتری مرزهای خود را ندارد. از طرفی، هیچ گروه مسلح داخلی که توان یا برنامهای برای حمله به تهران داشته باشد، وجود ندارد. به گفته مراد ویسی، تحلیلگر با کنار گذاشتن احتمال حمله خارجی یا داخلی، تنها گزینه باقیمانده ترس از قیام مردمی است. به اعتقاد او، این رزمایش، در واقع تمرینی است برای مقابله با اعتراضات گسترده مردمی که ممکن است مراکز حساس حکومتی را به خطر بیندازد. رزمایش «پیامبر اعظم ۱۹» درست در زمانی برگزار میشود که تغییرات سیاسی در آمریکا، از جمله بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، نگرانیهایی را برای جمهوری اسلامی ایجاد کرده است. سپاه پاسداران بهعنوان مسئول امنیت تهران و مراکز حساس حکومتی، نگران است که حملات خارجی، در صورت وقوع، با اعتراضات داخلی همراه و موجب سقوط حکومت شود.
قطع مستمری صدها مددجوی بلوچ توسط کمیته امداد در شهرستان دلگان
گزارشات منتشر شده در روز چهارشنبه ۱۹ دی ماه حاکی از آن است کمیته امداد در شهرستان دلگان اقدام به قطع مستمری صدها مددجوی بلوچ کرده است. این روند نه تنها در این شهرستان بلکه در سایر مناطق استان سیستان و بلوچستان و دیگر شهرها نیز مشاهده شده و نگرانیهای زیادی را برای اقشار ضعیف و آسیبپذیر به وجود آورده است. شایان ذکر است که ماه گذشته کمیته امداد در شهرستان دلگان مستمری ۵۰۰ نفر از مددجویان تحت پوشش خود را قطع کرده و در ماه جاری نیز ۳۰۰ مددجوی دیگر در معرض قطع مستمری قرار دارند. گفته می شود، کمیته امداد اعلام کرده که تا پایان سال،تمامی مددجویان زیر ۵۵ سال از لیست دریافتکنندگان مستمری حذف خواهند شد. قطع مستمری در شرایط اقتصادی کنونی، معیشت صدها خانواده را با بحران جدی مواجه کرده و بسیاری از این مددجویان تنها منبع درآمد خود را از دست دادهاند.
یک شهروند در پی تیراندازی بی ضابطه نیروهای نظامی کشته شد
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از کمپین فعالین بلوچ، روز سه شنبه ۱۸ دی ۱۴۰۳، یک شهروند در شهرستان گلشن بر اثر تیراندازی نیروهای نظامی جان باخت. هویت وی، عبدالجلیل گمشادزهی، ۲۰ ساله، فرزند امانالله و اهل سراوان، گزارش شده است. بر اساس این گزارش، نیروهای نظامی در منطقه مرزی ماشکید، بدون هشدار قبلی اقدام به تیراندازی مستقیم به سمت خودروی این شهروند کردند. در پی این واقعه آقای گمشادزهی مورد اصابت گلوله قرار گرفت و جان خود را از دست داد.
اعتراض گسترده به احضار ۵۸ شهروند بدلیل پوشیدن لباس کردی
طی روزهای اخیر دستکم ۵۸ شهروند کُرد به دنبال رقص و شادی در یک مراسم عروسی و پوشیدن لباس کُردی به دادگاه احضار شدند و این اقدام با واکنش و اعتراض گسترده فعالان مدنی و حقوق بشری مواجه شده است. بر اساس گزارشات دریافت شده، این افراد به اتهام تبلیغ علیه نظام در مراسم عروسی و انتشار ویدیوهای آن در فضای مجازی به دادگاه احضار شدهاند. احضار این شهروندان پس از انتشار عکسهایی از حضور دستهجمعی آنها با پوشش کُردی در یک مراسم عروسی انجام گرفته است. شماری از فعالان مدنی،سیاسی و حقوق بشری در بیانیهای به این اقدام اعتراض کرده و آن را غیرمنطقی و دور از چارچوبهای قانونی دانستهاند.
بلاتکلیفی جاسم مقدم در زندان شیبان اهواز ادامه دارد
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، جاسم مقدم کماکان در بازداشت بسر میبرد. بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، آقای مقدم در دوران محکومیت دو سال حبس پیشین خود با تشکیل پروندهای جدید روبهرو شد. او در اوایل خرداد سال گذشته به اتهام محاربه تفهیم اتهام شده است. هم اکنون با وجود اینکه نزدیک به سه ماه است که محکومیت پرونده قبلی به اتمام رسیده، وی همچنان به دلیل پرونده جدید در وضعیت بلاتکلیف در زندان شیبان اهواز به سر میبرد و تاکنون دادگاهی برای رسیدگی به این پرونده نیز تشکیل نشده است. پیشتر یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این زندانی سیاسی ضمن تایید این خبر به هرانا گفته بود: “این پرونده که توسط سازمان اطلاعات سپاه علیه او مطرح شده، به حمایت از صفحات مجازی و رسانههای مخالف نظام ارتباط داده شده است.” آقای مقدم در تاریخ بیست و هشتم مهر ماه سال ۱۴۰۱، توسط نیروهای انتظامی در اهواز بازداشت شد. وی چندی بعد در دادسرای اهواز از بابت اتهاماتی همچون توهین به رهبری مورد تفهیم اتهام قرار گرفت و در نهایت توسط دادگاه انقلاب به دو سال حبس محکوم شد. طبق اطلاعات به دست آمده؛ آقای مقدم پس از بازداشت به کلانتری ۳۰ متری لشگر آباد اهواز منتقل شد و در آنجا مورد ضرب و شتم قرار گرفت که منجر به شکسته شدن بینی و ابروهایش شده بود. او نهایتا چندی بعد به زندان شیبان اهواز انتقال یافت. جاسم مقدم، متولد ۱۳۷۴ و ساکن منطقه زوویه اهواز است.
بلاتکلیفی مرتضی خاکی در زندان همدان علیرغم گذشت ۴۵ روز
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، مرتضی خاکی همچنان در بازداشت است. یک منبع مطلع نزدیک به خانواده این متهم سیاسی ضمن تایید این خبر به هرانا گفت: “آقای خاکی با اتهاماتی از جمله توهین به بنیان گذار جمهوری اسلامی، توهین به رهبری و توهین به مقدسات، ۴۵ روز است که بازداشت شده و در زندان همدان نگهداری میشود. پرونده قضایی او همچنان در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارد و تاکنون دادگاهی برای رسیدگی به اتهاماتش نیز تشکیل نشده است.” بر اساس اطلاعات دریافتی هرانا، مسئولین ذیربط کماکان از پذیرش وثیقه یک میلیارد تومانی که برای آقای خاکی تعیین و از طرف خانواده وی تهیه شده است، امتناع میکنند. حساب بانکی و خط تلفن همراه مرتضی خاکی از مهر ماه امسال تاکنون مسدود مانده است. صفحه اینستاگرام این شهروند نیز از زمان بازداشت او همچنان مسدود است. آقای خاکی، روز دوشنبه ۵ آذر ماه پس از مراجعه به اداره اطلاعات کبودرآهنگ بازداشت و پس از سه روز به زندان همدان منتقل شد. مرتضی خاکی، ۴۸ ساله، متاهل، پدر دو فرزند و ساکن شهرستان فامنین است.
افشین حسین پناهی در سنندج بازداشت شد
به گزارش خبرگزاری هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، افشین حسین پناهی، برادر رامین حسین پناهی، زندانی سیاسی اعدام شده، در سنندج بازداشت شد. رفیق حسین پناهی، برادر وی ضمن انتشار این خبر اعلام کرد که بازداشت آقای حسین پناهی امروز چهارشنبه ۱۹ دی ماه، توسط نیروهای امنیتی در محل کار او صورت گرفته است. ماموران سپس به منزل شخصی او مراجعه کرده و اقدام به تفتیش محل کردهاند. تا لحظه تنظیم این گزارش، از دلایل بازداشت، اتهامات مطروحه و محل نگهداری این شهروند اطلاعی حاصل نشده است. افشین حسین پناهی پیش از این نیز به دلیل فعالیتهای خود سابقه محکومیت و برخورد قضایی را داشته است. لازم به ذکر است، در تاریخ ۱۷ شهریور ماه ۹۷ “رامین حسین پناهی” به همراه دو زندانی سیاسی دیگر به نامهای زانیار مرادی”، “لقمان مرادی” اعدام شدند. این اعدام در شرایطی انجام شد که اجرای حکم به وکلای آنان اطلاع داده نشده بود و هیچیک از آنان امکان حضور در زمان اجرای حکم را نیافتند؛ همینطور برخلاف قانون پیکر اعدام شدگان به خانوادههای آنان تحویل داده نشد و اینطور که اعلام شده است در محل نامعلومی به خاک سپرده شدهاند. همینطور خانوادههای این افراد برای پرهیز از اعتراض و خبررسانی تهدید شدهاند. این اعدامها واکنشهای دیگری در بین نهادهای مدافع حقوق بشر و وکلای آنان نیز در پی داشت.
دهها شهروند در نصرتآباد زاهدان بازداشت شدند
به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از حال وش، دهها شهروند در شهر نصرتآباد زاهدان توسط نیروهای نظامی و امنیتی بازداشت شدند. تعداد بازداشت شدگان دستکم ۳۸ تن تخمین زده شده و هویت ۸ نفراز آنها که جملگی متاهل و از اهالی منطقه زبرآباد شهر نصرتآباد هستند، احراز شده است. یاسین نارویی، ۲۹ ساله، فرزند عبدرحمان، مهدی نارویی، ۳۰ ساله، فرزند حبیبالله، آزین نارویی، ۲۸ ساله، فرزند خدایار، امینالله نارویی، ۳۹ ساله، فرزند شاهمحمد، محسن نارویی، ۲۶ ساله، امینالله نارویی، ۴۱ ساله، موسی نارویی، ۴۴ ساله، فرزند خدارحیم و مجید نارویی، ۴۷ ساله، فرزند ملنگ، از جمله افراد بازداشت شده در بامداد روز سه شنبه ۱۸ دیماه، در این منطقه هستند. بر اساس این گزارش، بازداشت این شهروندان همراه با اعمال خشونت و ایجاد رعب و وحشت صورت گرفته است و برخی از وسایل شخصی ساکنین این منطقه در جریان تفتیش منازل آنها توسط ماموران، خسارت دیده است. از محل نگهداری، دلایل بازداشت و اتهامات مطروحه علیه این افراد اطلاع دقیقی در دست نیست.
ایران و جهان
اعتراض اوکراین به نقض فاحش قوانین بینالمللی از سوی حکومت ایران
وزارت خارجه اوکراین در بیانیهای به مناسبت پنجمین سالگرد سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی در آسمان تهران بر اثر شلیک موشکهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، و کشته شدن ۱۷۶ سرنشین پرواز پیاس۷۵۲، به «نقض وحشیانه» قوانین بینالمللی توسط حکومت ایران اعتراض کرد. در این بیانیه که روز چهارشنبه ۱۹ دی منتشر شد، آمده است که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۵ سال پیش در چنین روزی با شلیک دو موشک زمین به هوا، هواپیمای مسافربری اوکراین را در حریم هوایی ایران سرنگون کرد و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن را کشت. ۱۱ شهروند اوکراین و همچنین اتباع کانادا، سوئد، بریتانیا، افغانستان، و ایران، در این هواپیما حضور داشتند. در ادامه بیانیه گفته میشود که جمهوری اسلامی با استفاده از جنگافزار علیه یک هواپیمای غیرنظامی در حال پرواز، انجام ندادن اقدامات عملی برای جلوگیری از سرنگونی هواپیما، حمایت نکردن از تحقیقات شفاف و عینی در مورد شرایط سقوط، و عدم تعقیب قضایی متهمان، بهطور «فاحشی» برخی از قوانین بینالمللی را نقض کرده است. وزارت خارجه اوکراین ضمن تسلیت به تمامی خانوادهها و افرادی که عزیزان خود را در سرنگونی این هواپیما از دست دادند، تاکید کرد که از هیچ تلاش برای دستیابی به عدالت و محاکمه افراد مسئول دریغ نخواهد کرد. در ادامه بیانیه گفته میشود که یک سال پیش، گروه بینالمللی هماهنگی و واکنش به قربانیان پرواز ۷۵۲ متشکل از اوکراین، کانادا، سوئد و بریتانیا، دادرسی را در شورای سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو) علیه جمهوری اسلامی ایران به دلیل نقض قوانین کنوانسیون سال ۱۹۴۴ این سازمان آغاز کرد. به گفته وزارت خارجه اوکراین، روند دادرسی به پیشرفت خود ادامه میدهد و گامهای بعدی گروه هماهنگی برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی در شورای ایکائو در ماههای آینده برداشته خواهد شد. در این بیانیه همچنین آمده است که این گروه در ماه اکتبر گذشته (مهر)، همچنین یادداشتی را در مورد پرونده مربوط به سرنگونی پرواز ۷۵۲ به دیوان بینالمللی دادگستری ارسال کرده است. اوکراین، کانادا، سوئد و بریتانیا، از این یادداشت که همراه با شواهد غیرقابل انکار نقض کنوانسیون ۱۹۷۱ توسط جمهوری اسلامی در ارتباط با انجام اقدامات قهرآمیز غیرقانونی علیه ایمنی هوایی حمایت کردهاند. وزارت خارجه اوکراین همچنین با اشاره به حمایت نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی از روسیه در تجاوز این کشور به اوکراین، گفت که این همکاری، حکومت ایران را در جایگاه یک قاتل قرار میدهد. بیانیه این وزارتخانه حاکی از آن است که این همکاری عمیق بین رژیمهای مسکو و تهران، تهدیدی فوری برای اروپا و خاورمیانه محسوب میشود. وزارت خارجه اوکراین در پایان بیانیه خود از جامعه بینالمللی خواست که برای برقراری صلح و امنیت بینالمللی، از جمله ایمنی هوانوردی غیرنظامی بینالمللی، تلاش کند و مانع اجرای چنین فجایعی در آینده شود. پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین بامداد ۱۸ دی ۱۳۹۸، کمتر از سه دقیقه پس از برخاستن از فرودگاه بینالمللی تهران هدف دو موشک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن کشته شدند. مقامهای جمهوری اسلامی پس از سه روز انکار، سرانجام شلیک موشک به هواپیما را پذیرفتند، اما آن را به «خطای انسانی» نسبت دادند. پنهانکاری جمهوری اسلامی، تناقضهای پرشمار و ادعاهای متعدد کذب مقامات مختلف حکومت ایران، از جمله فرماندهان سپاه، مقامات دولتی و قوه قضاییه باعث شده که در صحت ادعاهای مقامات جمهوری اسلامی تردید جدی وجود داشته باشد. محمود علیزاده طباطبایی، وکیل دادگستری که دفاع شماری از بازماندگان قربانیان پرواز پیاس ۷۵۲ را در پروندهای که در قوه قضاییه جمهوری اسلامی جریان دارد، به عهده دارد، به نقل از موکلانش گفته است: «نماینده دادستان صراحتا به بعضی از خانوادهها گفته: زدیم که زدیم، خوب کاری کردیم که زدیم.» اولکسی دانیلوف، دبیر شورای دفاع و امنیت ملی وقت اوکراین، گفته بود سپاه پاسداران «عمدا» به هواپیمای مسافربری شلیک و آن را ساقط کرد تا از «افزایش تنش منطقهای بین ایران و آمریکا جلوگیری کند». جاستین ترودو، نخستوزیر کانادا، گفته تصویرسازی رسمی جمهوری اسلامی از چگونگی سرنگونی هواپیما «ریاکارانه، گمراهکننده و سطحی» است و به عمد عوامل مهم را نادیده گرفته است. اگنس کالامارد، دبیرکل سازمان عفو بینالملل، پیشتر اطلاعات منتشر شده از سوی جمهوری اسلامی در خصوص نحوه سرنگونی هواپیمای مسافربری را «گمراه کننده» خوانده و گفته است این توضیحات طوری طراحی شدهاند که «به شدت گیج کننده» باشند. تاکنون گزارشهای متعددی از اقدامات نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی برای ارعاب خانوادههای جانباختگان پرواز ۷۵۲ منتشر شده است. سازمان اطلاعات و امنیت کانادا اعلام کرده که از آزار و ارعاب خانوادهها و بستگان قربانیان در کانادا «گزارشهای معتبری» در دست است. سازمان دیدهبان حقوق بشر هم پیشتر اعلام کرده که از زمان سرنگون کردن هواپیمای اوکراینی توسط سپاه پاسداران در دی ماه ۹۸ تاکنون، خانوادههای جانباختگان این پرواز به شکل سازماندهیشده هدف آزار و اذیت مقامات حکومت ایران قرار گرفتهاند. دادگاه عالی انتاریو در حکمی، شلیک موشک به هواپیمای مسافربری اوکراینی توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را عامدانه و تروریستی دانسته است. بر اساس ابلاغیه دادسرای نظامی تهران که ۶۰۰ روز بعد از سرنگونی هواپیما در اختیار خانوادههای شاکی در ایران قرار گرفت برای همه متهمان اصلی و رده بالای پرونده قرار منع تعقیب صادر شد که مورد اعتراض گسترده قرار گرفت. بر اساس این حکم، برای سیاستگذاران اصلی شامل شورای عالی امنیت ملی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، شبکه یکپارچه پدافند، سیستم پدافند غیرعامل، نیروی هوافضای سپاه، سازمان هواپیمایی کشوری، حسین سلامی (فرمانده کل سپاه)، امیرعلی حاجیزاده (فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران) و علی عابدزاده (رئیس وقت سازمان هواپیمایی) از سوی دادسرای نظامی تهران قرار «منع تعقیب» صادر شده است.
خامنهای در ديدار با السودانى: عراق باید «حشد شعبی» را تقویت کند
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ايران، چهارشنبه، ۱۹ دی، در دیدار با محمد شياع السودانی نخستوزیر عراق با ادعای اینکه آمریکا در تلاش است تا حضور خود در عراق را گسترش دهد خواستار تقویت گروههای شبهنظامی موسوم به «حشد شعبی» شد. خامنهای در این دیدار گفت: «حشد شعبی یکی از مؤلفههای مهم قدرت در عراق است که باید در جهت حفظ و تقویت بیش از پیش آن اهتمام داشت.» السودانی نیز در این دیدار از مذاکرات خود در تهران ابراز خرسندی کرد و ابراز امیدواری کرد که این مذاکرات و توافقات منعقد شده در تهران به گسترش و تعمیق روابط بین دو کشور ادامه دهد. السودانی در دیدار با خامنه ای، «مردم»، «نیروهای حشد شعبی»، «وحدت و انسجام ملی» و «اقتدار» را مولفههای قدرت در عراق توصیف کرد. گفتنی است، السودانی روز چهارشنبه در دیدار رسمی با مسعود پزشکیان رئیس جمهور ایران در تهران دیدار و گفتگو کرد و روابط دوجانبه و تحولات منطقه را بررسی کرد. در بیانیه دفتر رسانهای نخست وزیر عراق آمده است که السودانی در راس یک هیئت بلندپایه برای یک سفر رسمی وارد تهران شد و طی آن یک سلسله نشستها و دیدارهایی با رهبران ایران انجام میدهد.
«پروژهٔ منطقهای» ایران در سوریه، از گسترش طی ۱۳ سال تا فروپاشی در ۱۱ روز
مقامات ارشد آمریکایی، اروپایی و عربی میگویند جمهوری اسلامی ایران که در تلاش برای به تصویر کشیدن قدرت خود در خاورمیانه بود، با تحمل ضربات دردناک پیاپی و جدی به این تلاش دیرینهٔ خود، بخش بزرگی از نیروهایش را از سوریه خارج کرده و در حال از دست دادن کنترل و نفوذش در منطقه است. روزنامه وال استریت جورنال روز سهشنبه ۱۸ دی در گزارش مفصلی نوشت عقبنشینی ایران از سوریه نشان پایان تقلای تهران در طول سالها است که سوریه را به عنوان مرکز راهبرد منطقهای خود برای هماهنگ کردن حکومتها و شبهنظامیان متحدش جهت گسترش حوزهٔ نفوذ خود تعریف کرده و از سوریه که یک دارایی راهبردی برایش بود، علیه آمریکا و اسرائیل جنگ نیابتی به راه انداخته بود. بر اساس این گزارش، تهران سوریه را به عنوان یک پایگاه نظامی در همجواری اسرائیل میدید و قصد ایجاد حلقهٔ آتش در اطراف اسرائیل را داشت و از سوریه به نیروهای آمریکایی حمله میکرد. اندرو تبلر، مدیر سابق میز سوریه در شورای امنیت ملی کاخ سفید، فروپاشی متحد ایران در سوریه را یک «شکست فاجعهبار» برای جمهوری اسلامی میداند. میک مولروی، یک مقام پیشین وزارت دفاع آمریکا، نیز معتقد است که فرار نیروهای ایران و متحدینش از سوریه و به جای گذاشتن مقادیر زیادی تجهیزات، در کنار فروپاشی حکومت اسد، نفوذ ایران در منطقه و توان تهران را در حمایت از سازمانهای «تروریستی» که زمانی قدرت داشتند، کاهش داده است. مقالهٔ وال استریت جورنال همزمان با نخستین ماه از فروپاشی حکومت بشار اسد و فرار او به روسیه در پی رسیدن نیروهای «هئیت تحریر الشام» به دمشق به فرماندهی احمد الشرع، پس از حرکت ۱۱ روزه این نیروهای جهادگرای پیشین از استان ادلب منتشر شده است.
«سرخوردگی» تهران از اسد پیش از فرار نیروهای ایرانی
جمهوری اسلامی ایران که از آغاز روی کار آمدنش خود را متحد سوریه در دوران حافظ اسد اعلام کرد، پس از آغاز اعتراضات مردمی در سال ۲۰۱۱ علیه حکومت پسر او، بشار اسد، کمکهای هنگفت خود برای بقای دولت دمشق را افزایش داد و با تشکیل گروههای جنگجو، آنها را برای جنگیدن در کنار ارتش بشار اسد راهی سوریه کرد. صدها تن از نیروهای ارشد سپاه پاسداران، از جمله فرماندهانی که در جنگ ایران و عراق تجربه آموخته بودند، به عنوان «مستشار» به سوریه رفتند. سوریه به منزلهٔ مسیر حیاتی برای ایران در ارتباط با گروه نیابتی بزرگش در منطقه، حزبالله بود؛ گروهی که متحد اصلی تهران در «محور مقاومت» خوانده میشد. یک مقام ارشد آمریکایی به وال استریت جورنال گفت اکنون نیروهای قدس سپاه پاسداران به ایران بازگشته و گروههای شبهنظامی وابسته به آنها که برای کار در سوریه ایجاد شده بودند، منحل شدهاند. هنگامی که نیروهای «هیئت تحریر الشام» حرکت از ادلب را آغاز کردند و ظرف ۱۱ روز به دمشق رسیدند، ایران از این فرصت برای خروج پرسنل خود از سوریه استفاده کرد. به نوشتهٔ این روزنامه، پیش از آغاز حرکت نیروهای «هیئت تحریر الشام» از ادلب و سقوط «دراماتیک» ارتش بشار اسد، حملات هوایی اسرائیل به اهداف ایران و متحدینش در منطقه، جایگاه ایران در سوریه را متزلزل کرده بود، بهویژه که از اسد «سرخورده شده بود». سرخوردگی تهران از اسد به این دلیل بود که او حاضر به مداخله در جنگ علیه اسرائیل و مشارکت عملی در «محور مقاومت» نبود. این گزارش حاکی است شبکهای که ایران در سوریه ساخته بود، زمانی سراسر آن کشور را در برمیگرفت، از شرق که سپاه پاسداران به وارد کردن سلاح و نفرات به درون سوریه مشغول بود تا مرز لبنان در غرب، جایی که دستاندرکار تجهیز حزبالله به محمولههای تسلیحات بود.
تسلیحات رها شده گواه عقبنشینی شتابزده ایران و متحدانش
مقامات غربی و عربی به وال استریت جورنال گفتهاند به دنبال فروپاشی حکومت اسد، هنوز هزاران نیروی مورد حمایت ایران در سوریه بودند؛ عمدتاً در شرق این کشور، شماری در دمشق، حلب و نقاط دیگر. اکثر این نیروهای گریخته به شرق سوریه، شامل صدها افسر سپاه پاسداران، شبهنظامیان شیعه افغانستانی، عراقی و لبنانی و نیروهای سوری از مرز القائم به عراق فرار کردند. برخی از ایرانیان مستقر در دمشق با آخرین هواپیماها خود را به ایران رساندند و نیروهای حزبالله از بزرگراه سوریه به سوی بیروت، راه فرار به لبنان را در پیش گرفتند. این مقاله تآکید دارد که نیروهای ایران و نیابتیهایشان از سوریه فرار کردند و مقادیر زیادی سلاح و تجهیزات زیادی را رها کردند در حالیکه تهران سالها مبالغ کلانی در این کشور هزینه کرده بود. به نوشته وال استریت جورنال، در روزهای پس از سرنگونی اسد، بزرگراه دمشق به بیروت، از خودروهای نظامی منهدم و رها شده از جمله تانک و راکتاندازهای متحرک مملو شد؛ وضعیتی که گواه عقبنشینی شتابآلود بود. اسرائیل در نخستین روزهای پس از سقوط اسد، تجهیزات به جای مانده از ایران را منفجر کرد و برخی از تسلیحات رها شده نیز به غنیمت شورشیهای ضد اسد درآمد. این روزنامه وضعیت رخ داده برای نیروهای ایران را با روسیه که هنوز در سوریه حضور دارد و سران مسکو نیز در حال گفتوگو با حاکمان دمشق برای ادامه فعالیت پایگاههایشان در سوریه هستند، مقایسه کرده است.
نگرانی از تقلای ایران برای احیای شبکههای قدیمی و بهرهبرداری از بیثباتی
باربارا لیف، دستیار وزیر خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک، گفت نیروهای ایران تا حد زیادی از سوریه خارج شدهاند و این «فوقالعاده است» و سوریه اکنون یک سرزمین متخاصم برای ایران است. اما به گفته خانم لیف، این وضعیت به این معنی نیست که ایران دوباره برای ورود تلاش نکند. سایر مقامات آمریکایی نیز معتقدند که ایران تلاش خواهد کرد که اگر چه نه در کوتاه مدت، اما به طریقی، اتصال زمینی با لبنان را دوباره برقرار کند. آمریکا نگران است که ایران در درازمدت برای بازگرداندن نفوذش در سوریه اقدام کند، شبکههای قدیمی را احیا و دوباره فعال کند و برای این هدف، از بیثباتی احتمالی در کشوری که همچنان میان گروههای مختلف شبهنظامی، برنامهها و ایدئولوژیهای متضاد تقسیم شده، بهرهبرداری کند. اندرو تابلر معتقد است که ابعاد فاجعهآمیز بودن شکست برای ایران به یکپارچه ماندن سوریه بستگی دارد زیرا تهران میتواند در رهگذر اختلافات فرقهای، روزنهای برای نفوذ بیابد. اما به گفته یک مقام آمریکایی، حاکمان جدید سوریه که سالها علیه اسد جنگیدند، جمهوری اسلامی ایران را یک تهدید تشخیص داده و بعید است که به سپاه پاسداران امکان دهند در آینده نزدیک حضور نظامی خود را در سوریه احیا کنند. احمد الشرع به «الشرق الاوسط» گفته بود با حذف شبهنظامیان ایرانی و بستن سوریه به روی نفوذ ایران، ما به منافع منطقه خدمت کردیم، ما به چیزی دست یافتیم که دیپلماسی و فشار خارجی نتوانسته بود آن را محقق کند. او تأکید کرد که بیرون رفتن ایران از سوریه «پروژه» ایران را «۴۰ سال به عقب برگرداند».
انتقال مستقیم پول برای حزبالله
با سقوط اسد، توان ایران در احیای حزبالله در لبنان و حماس در غزه، دو سازمانی که در یک سال اخیر متحمل ضربات شدیدی از سوی اسرائیل شدند، به میزان زیادی آسیب دیده و از دست رفتن پل زمینی که ایران از آن برای تجهیز حزبالله در لبنان استفاده میکرد، معنای خاصی دارد. این گزارش حاکی است که ایران در شرایط تازه به تقلا افتاده تا محمولههای نقدی را مستقیم به دست حزبالله در لبنان برساند اما این کار موانعی دارد؛ جایی که هفته گذشته جنجالی حول دو پرواز مسافربری ایران در فرودگاه بیروت رخ داد و مسافران و چمدانها به دقت تفتیش شد. همچنین مقامات جمهوری اسلامی ایران مشغول تلاش برای مقابله با عواقب سقوط نفوذ خود در سوریه هستند. علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، گفته است افرادی که مدعی بیهوده بودن خونهای به زمین ریخته شده در سوریه هستند، اشتباه بزرگی میکنند؛ این خونها برای «برای دفاع از حرم» بود. بر اساس این گزارش، مشکلات ایران محدود به سوریه نیست؛ تهران در حملات هوایی دو ماه پیش اسرائیل که سامانههای دفاع هوایی ایران را منهدم کرد، آسیبپذیرتر شده و سایتهای تولید موشکی کشور نیز آسیب دیده است. غیر از اینها، بحران اقتصادی ایران وخیمتر شده، ناآرامی در کشور در زمینه ناخشنودی از تورم رو به افزایش است و در آستانه بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، موجی از تحریمهای سخت در انتظار ایران است.
تلاش ایران برای بازپسگیری ۲۵ میلیون بشکه نفت بلاتکلیف خود در بنادر چین
خبرگزاری رویترز گزارش داده که ایران در تلاش است تا ۲۵ میلیون بشکه نفت خود را، که از شش سال پیش و در پی تحریمهای آمریکا در بنادر چین زمینگیر شده است، آزاد کند. رویترز به نقل از «منابع آگاه» در چین و ایران نوشته است که این محمولههای نفتی اکنون ارزشی معادل یک میلیارد و ۷۵۰ میلیون دلار دارد و در مخازن اجارهای در بنادر دالیان و ژوشان نگهداری میشوند. این محمولهٔ نفتی در زمان دور اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ و با اعمال تحریمهای نفتی آمریکا در چین توقیف شده بود. تحلیلگران میگویند که انتظار دارند دونالد ترامپ در دور دوم ریاست جمهوری خود، که از ۲۰ ژانویه آغاز خواهد شد، بار دیگر تحریمها علیه صادرات نفت ایران را تشدید کند. چین نیز بارها اعلام کرده تحریمهای یکجانبه را به رسمیت نمیشناسد و در سالهای اخیر ۹۰ درصد نفت خود را با تخفیفهایی قابل توجه از ایران تأمین کرده، اما با این حال زمینگیر شدن برخی محمولههای نفتی ایران در بنادر چین، حاکی از چالشهای متعدد ایران در فروش نفت، حتی به متحدی مانند چین است. در چهار سال اخیر و علیرغم برخی از سختترین تحریمهای غرب علیه ایران، جمهوری اسلامی همچنان تجارت پر رونقی از نفت را برای خود بنا نهاده که عمدهٔ آن متکی بر «ناوگان ارواح» از نفتکشهایی است که با خاموش کردن سیستم شناسایی خودکار و عملیاتهای تخلیه و بارگیری مجدد در دل اقیانوسها، تغییر برند نفت و غیره، نهایتاً نفت خود را به بنادر چین میرسانند. ایالات متحده در ماههای اکتبر و سپتامبر دهها نفتکش عضو «ناوگان ارواح» را تحریم کرد و صادرات نفت ایران به چین در ماههای نوامبر و دسامبر به کمتر از ۱.۳ میلیون بشکه سقوط کرد که ۵۵۰ هزار بشکه کمتر از سطح ماه سپتامبر است. رویترز گزارش داده است که بیشتر نفت ایرانی فروخته شده به چین، در طول مسیر خود به بنادر چینی بازنویسی میشوند و به عنوان نفت غیرایرانی به مقصد میرسند. با این حال، محمولهٔ مورد بحث که از سال ۲۰۱۸ در بنادر چینی بلاتکلیف مانده به عنوان نفت ایرانی ثبت شده بودند و زمانی به بندرهای چین رسیدند که دولت اول دونالد ترامپ معافیتهایی برای فروش نفت ایران به چین صادر کرده بود. زمانی که در سال ۲۰۱۹ ترامپ این معافیتها را لغو کرد، نفت ایرانی که در مخازن بنادر دالیان و ژوشان باقی مانده بود خریدارانی پیدا نکرد و در گمرک چین گیر افتاد. یکی از سه منبع ایرانی به خبرگزاری رویترز گفته که هزینهٔ نگهداری این حجم از نفت ایران در بندر دالیان چین بیش از ۴۵۰ میلیون دلار بوده است. رویترز همچنین به نقل از یک منبع ایرانی که تجربهٔ صادرات نفت از ایران و رویههای گمرکی چین را دارد، گزارش کرده است که ایران مجبور خواهد بود نفت را از مخازن چینی به کشتیهای خود بارگیری کند و سپس انتقال کشتی به کشتی محموله را در دریا انجام دهد و آن را با سندسازی به عنوان نفت غیرایرانی بفروشد. در هفتههای اخیر و با نزدیک شدن به آغاز دور دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ، مذاکرات بین مقامات ایرانی و چینی در مورد پرداخت هزینههای انبارداری و سایر شرایط برای آزاد کردن نفت ایران در چین شدت گرفته است. از سوی دیگر گروه بنادر شاندونگ، بزرگترین پایانههای نفتی دریافت کننده نفت ایران، روسیه و ونزوئلا، همزمان با افت چشمگیر صادرات نفت ایران در دو ماه گذشته، ورود نفتکشهای تحریم شده توسط آمریکا را ممنوع کرده است. بخش اعظم نفت ایران از طریق این بندر تحویل پالایشگاههای چینی میشود. معضل سقوط صادرات نفت ایران همچنین در حالی است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور منتخب آمریکا، قرار است کمتر از دو هفتهٔ دیگر وارد کاخ سفید شود و انتظار میرود سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی را احیا کند. تحریمهای اعمال شده علیه ایران در دور قبلی ریاست جمهوری او، صادرات روزانه نفت جمهوری اسلامی را از ۲.۵ میلیون بشکه به کمتر از ۳۵۰ هزار بشکه تنزل داد. ایران بعد از روی کار آمدن دولت جو بایدن، صادرات نفت خود را هر سال افزایش داد و پارسال به طور متوسط یک میلیون و ۵۵۰ هزار بشکه صادرات داشت.
آزادی خبرنگار ایتالیایی از بازداشت ایران، چچیلیا سالا راهی رم شد
دولت ایتالیا روز چهارشنبه ۱۹ دی ماه تأیید کرد چچیلیا سالا، خبرنگار ایتالیایی که در ایران بازداشت بود، آزاد شده و در راه رم است. دفتر جورجا ملونی، نخست وزیر ایتالیا، اعلام کرد که «در پی رایزنیهای فشرده از کانالهای دیپلماتیک و اطلاعاتی»، خانم سالا آزاد شده و نخست وزیر شخصاً این موضوع را به والدین او اطلاع داده است. نخست وزیر ایتالیا با انتشار بیانیهای در شبکۀ ایکس (توییتر سابق)، از «همۀ کسانی که بازگشت چچیلیا را ممکن کرده، و شرایط قرار گرفتن او در کنار خانواده و همکارانش را مهیا کردند»، تشکر کرد. خانم ملونی چند روز پیش در سفری ناگهانی به فلوریدا، با دونالد ترامپ رئیس جمهور منتخب ایالات متحده دیدار و گفتگو کرده بود. گفته شد که بازداشت چچیلیا سالا هم از موضوعات بحث دو طرف بوده است. خانم سالا، خبرنگار ۲۹ سالۀ ایتالیایی که با روادید معتبر روزنامهنگاری در ایران به سر میبُرد و گزارشهایی را هم از کشور تهیه کرده بود، روز ۲۹ دسامبر مطابق با ۱۹ آذر ماه بازداشت شد. مقامهای ایرانی پس از چند روز تعلل، ضمن تأیید بازداشت چچیلیا سالا، دلیل آن را «نقض قوانین کشور» اعلام کردند؛ موضوعی که با مخالفت دولت ایتالیا مواجه شد و احضار سفیر جمهوری اسلامی در رم به وزارت خارجۀ ایتالیا را بهدنبال داشت. این در حالیاست که اندکی بعد مشخص شد سه روز پیش از بازداشت خانم سالا در تهران، محمد عابدینی نجفآبادی، بازرگان ایرانی - سوئیسی متهم به دور زدن تحریمهای آمریکا علیه ایران، در فرودگاه میلان و به درخواست مقامات آمریکایی بازداشت شده بوده است. ایتالیا هنوز این بازرگان را به مقامهای ایالات متحده تحویل نداده و سخنگوی قوۀ قضاییۀ ایران هم مدعی شده که بازداشت خانم سالا، ارتباطی با بازداشت این بازرگان در ایتالیا ندارد. اما برخی ناظران و فعالان حقوق بشر، با رد این ادعا و با اشاره به نمونههای پیشین، چچیلیا سالا را «گروگانی» در دست ایران با هدف تبادل با محمد عابدینی میدانستند.
خامنهای میگوید مقامات جمهوری اسلامی ملاحظهٔ خواستههای آمریکا را نکنند
رهبر جمهوری اسلامی از مقامهای ایران خواست که به هیچ وجه «ملاحظهٔ خواستههای آمریکا و اسرائیل را نکنند». علی خامنهای روز چهارشنبه ۱۹ دی ماه در حضور برخی از از طرفداران جمهوری اسلامی، بدون اشاره به جزئیات نظرات سیاستمداران آمریکایی در مورد ایران را «توقع بیجا» خواند و گفت اگر مسئولان بخواهند منافع آمریکا را در نظر بگیرند، «مردم سالاری و جمهوریت کشور را تهدید کردهاند». این اظهارات در حالی است که در چند سال گذشته بسیاری از شخصیتها و فعالان سیاسی در مورد از دست رفتن «مردم سالاری» و «جمهوریت» در جمهوری اسلامی هشدار دادهاند و رهبر جمهوری اسلامی را مسئول آن دانستهاند. در همین حال سیاستهای مقابلهجویانهٔ جمهوری اسلامی با کشورهای قدرتمند جهان به خصوص آمریکا که از سوی علی خامنهای ابلاغ میشود، نیز بارها مورد انتقاد شدید مخالفان قرار گرفته و آن را عامل اصلی تحریمها علیه ایران دانستهاند. علی خامنهای در ادامهٔ سخنرانی خود با اشاره به این انتقادها، در توجیه مذاکره با کشورهای اروپایی و عدم مذاکره با آمریکا مدعی شد پیش از انقلاب «آمریکا ایران را تملک کرده بود»، به همین دلیل «کینه» این کشور نسبت به ایران «کینهٔ شتری» است. او منتقدان خود را متهم کرد که «مرعوب سیاستهای آمریکا» هستند و گفت آمریکا چه در زمان انقلاب و چه پس از آن دچار «خطای محاسباتی» شده است. ایران در دوران رهبری روحالله خمینی و علی خامنهای همواره بر طبل مخالفت با آمریکا کوبیده و بجز در مقاطع بسیار کوتاهی حاضر به مذاکره مستقیم برای آمریکا نشده است. ایران در مذاکرات خود با شش قدرت جهانی از جمله آمریکا در سال ۱۳۹۴، به توافقی در مورد برنامهٔ هستهای خود موسوم به «برجام» رسید و تحریمها علیهٔ تهران لغو شدند یا کاهش یاقتند. دولت اول دونالد ترامپ در اردیبهشت سال ۱۳۹۷ از برجام خارج شد و تحریمها علیه ایران را تشدید کرد. اکنون دولت دوم ترامپ قرار است از ۲۰ ژانویه سر کار آید و علاوه بر منتقدان جمهوری اسلامی، صداهای قدرتمندی در داخل حکومت جمهوری اسلامی خواهان مذاکره با آمریکا برای کاهش فشارهای اقتصادی و لغو تحریمها هستند. تأکید رهبر جمهوری اسلامی بر مذاکره با اروپا و هشدار در مورد مذاکره با آمریکا تنها پنج روز پیش از ادامهٔ دور جدید گفتگوهای میان ایران و سه کشور اروپایی انجام میشود. به گفتهٔ معاون حقوقی و بینالملل وزیر خارجه ایران، این گفتوگوها قرار است ۲۴ دی در ژنو سوئیس انجام شود و آنچه برنامهریزی شده، تنها گفتگو و رایزنی است و مذاکره نخواهد بود. منظور از سه کشور اروپایی، فرانسه، آلمان و بریتانیا، موسوم به «تروئیکای اروپایی» است. این سه کشور ماه گذشته در بیانیهای مشترک نگرانی عمیق خود را از گسترش ذخایر اورانیوم غنی شده ایران تا سطح ۶۰ درصد اعلام کرده و خواستار بازگشت ایران به تعهدات برجامی شده بودند. در همین حال روزنامهٔ وال استریت جورنال روز ۱۷ دی ماه و دو هفته مانده به بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، از برنامه دولت او برای تشدید تحریمها همراه با گزینه حملات نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران خبر داد. وال استریت جورنال نوشت تیم ترامپ در حال بررسی اقدامات بیشتری، از جمله حملات هوایی، با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است. بر اساس این گزارش، ایران سال سخت ۲۰۲۴ را پشت سر گذاشت که رخدادهای آن تهران را در خاورمیانه «فوقالعاده ضعیف» کرده و اکنون در آستانه آغاز به کار دولت دوم دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۵، سال سختتری نیز برای تهران آغاز شده است.
